Een middenmoter

ONDER de hoogontwikkelde rijke landen blaast Nederland een bescheiden partijtje mee. Uit het Sociaal en Cultureel Rapport 2000 blijkt dat Nederland zich in de Europese middenmoot bevindt....

Het zelfbeeld van de Nederlander en de werkelijkheid blijken nogal eens uiteen te lopen. Zo loopt ons land al lang niet meer voorop als het gaat om de kwaliteit van het onderwijs, de sociale zekerheid of de gezondheidszorg. Dat was 25 jaar geleden nog wel het geval.

Het aantal universitair geschoolden is in Nederland niet hoog, en de vaardigheden van de hoogopgeleiden verschillen niet veel van die van de mensen met een opleiding op middelbaar niveau. Nederland geeft aan onderwijs minder uit dan veel andere Europese landen.

De gezondheid van de Nederlander onderscheidt zich vandaag de dag ook niet meer in positieve zin van die van de gemiddelde Europeaan. Het SCP verklaart dit uit de inhaaloperatie die met name Zuid-Europese landen hebben weten te bewerkstelligen met betrekking tot hun welvaart, opleidingsniveau en collectieve voorzieningen.

Terwijl de verzorgingsstaten in de landen rond de Middellandse Zee expanderen, constateert het rapport in het noorden juist een tendentie van liberalisering en privatisering. Daarmee is het kleine Nederland met zijn open economie en zijn afhankelijkheid van Europa en de NAVO zijn laatste nationale trots kwijt: de superieure verzorgingsstaat.

Een ander verschil tussen het zelfbeeld van de Nederlander en de dagelijkse praktijk is zichtbaar in de rolpatronen. Wij vinden onszelf tolerant, vrijzinnig en feministisch, maar een volledige werkweek voor de vrouw is een uitzondering. De Nederlandse vrouw is kampioen deeltijdwerkster, de kost wordt voornamelijk door mannen verdiend.

Volgens het officiële emancipatiebeleid moet elke vrouw vanaf haar achttiende in haar eigen levensonderhoud voorzien, maar zelf denkt ze daar genuanceerder over. Het gezin met anderhalve kostwinner is in dit Sociaal en Cultureel Rapport een zeldzaam voorbeeld van een typisch Nederlands verschijnsel.

Het werkstuk van het SCP ligt dit jaar wat minder zwaar op de maag dan in het verleden het geval was. De slotbeschouwing van SCP-directeur Schnabel relativeert op een aangename wijze het bijeen gebrachte materiaal. Dat maakt de relevantie van het rapport voor het beleid beperkt. Voor het bevorderen van de zelfkennis van de Nederlander is het rapport echter van grote waarde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden