'Een mens haalt 800 stuks per dag, hij doet er 1.000'

Zonder morren draait hij twee ploegendiensten achter elkaar. Vijf, zes, zeven dagen in de week als het moet. Ook neemt hij nooit pauze om te roken of plassen.

null Beeld null

'We zijn blij met hem', zegt directeur Berry van der Velden van automattenproducent Berco Car Carpets in Schijndel over zijn eerste uitzendrobot.

Sinds april draait de robot, bestaande uit een robotarm en een uit de kluiten gewassen pc, mee in zijn mattenfabriek. Van der Velden heeft hem op proef 'ingehuurd' voor een jaar. De robot stopt matten in een machine die twee stukken automat aan elkaar smelt.

In een zwierige beweging pakt de robot een mat uit een stellage, legt hem in het smeltapparaat en tilt de automat er even later weer uit. Van der Velden: 'Een mens haalt 800 stuks per dag, hij doet er 1.000.'

Van der Velden heeft zijn mechanische werkpaard betrokken bij Smart Robotics in Eindhoven, het eerste Nederlandse 'uitzendbureau' voor robots. Voor 3- tot 4.000 euro per maand kunnen bedrijven uit de maakindustrie er een robot huren voor eenvoudige productietaken die ze nu vaak door duurdere uitzendkrachten laten doen, zoals het in- en uitladen van machines of het stapelen van dozen op pallets.

'Robots zijn erg geschikt voor dit type werk', zegt medeoprichter Heico Sandee van Smart Robotics. Met zakenpartner Mark Menting bedacht hij anderhalf jaar geleden het uitzendconcept. De Brabantse Ontwikkelingmaatschappij (BOM) heeft een onbekend bedrag in de robotonderneming geïnvesteerd. Smart Robotics bouwt niet een unieke uitzendrobot voor elke nieuwe klus, maar koopt standaard robotarmen in die met behulp van software worden aangepast aan de wensen van de klant. Daarvoor heeft Smart Robotics eigen besturingssoftware ontwikkeld.

Verkocht

Smart Robotics verhuurt de robots sinds begin dit jaar aan bedrijven. Behalve aan Berco Car Carpets bijvoorbeeld aan HGA Garden uit Goirle, een leverancier van tuinartikelen die twee robots anderhalve maand lang over de vloer heeft gehad. Die hielpen bij het maken van kweekbakjes voor zaadjes van sla en tomaat. Ook een snackfabrikant, Exellent Food & Snacks in Oudkarspel, is van plan er een in te zetten, in dit geval voor het stapelen van dozen kroketten.

Smart Robotics gebruikt de term uitzendrobot, maar het gaat feitelijk om een vorm van leasen. Na de huurperiode kunnen klanten de op maat gemaakte robot kopen. Sandee en Menting hebben er een stuk of dertig verhuurd, waarvan ze er al enkele hebben verkocht. Naar verwachting levert dit het jonge bedrijf 1 miljoen euro omzet op dit jaar. Sandee: 'Sinds vijf maanden maken we winst.'

De bedrijven die de robots inhuren hopen hun arbeidskosten op deze manier te verlagen en daarmee de concurrentie met producenten in lagelonenlanden beter aan te kunnen. Voor Berco Car Carpets is de uitzendrobot bijvoorbeeld 30 procent goedkoper dan een menselijke uitzendkracht.

Robotarmen zijn bij meerdere fabrikanten in Europa te koop. Maar bij veel bedrijven in Nederland staat koudwatervrees het aanschaffen van een robotarm nog in de weg, zegt Sandee. 'Voor ondernemers in het midden- en kleinbedrijf betekent een dergelijke aanschaf een forse investering. Daarom huren ze er liever eerst een.'

Zo'n robotarm kost al gauw 60 duizend euro. Dat is voor bedrijven geen onoverkomelijk bedrag. Maar hoe krijg je het ding aan de praat? Wat doe je als hij stuk gaat? En hoe betrouwbaar is zo'n robot? Sandee: 'Om hem simpele bewegingen uit te laten voeren, is achter de schermen veel rekenwerk nodig. Ondernemingen hebben daarvoor vaak niet de juiste programmeurs in huis.' Sandee. 'Wij kunnen het apparaat binnen twee dagen inzetbaar krijgen.'

Gescheurd

In de praktijk zijn de robots lang niet zo flexibel als Smart Robotics het doet voorkomen. Bij Exellent Food & Snacks traden tijdens een recente proefperiode complicaties op. De grijper van de robot bleek te grof gebouwd voor het stapelen van de dozen met kroketten. Het cellofaan om de verpakking scheurde. Het robotuitzendbureau verzekerde directeur Vincent Jongens dat dit is op te lossen door dikkere cellofaan te gebruiken. Toch heeft hij de robot uitgezet tot na de jaarwisseling. 'Ik had net rollen dunne cellofaan ingekocht, die maak ik liever eerst op.'

Ook bij automattenproducent Berco is de inwerkperiode 'met horten en stoten' verlopen, geeft Van der Velden toe. Dat kwam onder meer doordat de robotarm standaard is uitgerust met een grijper met zuignapjes. Die zuignapjes kunnen geen stof vastpakken. Er moest daarom een nieuwe grijper ontwikkeld worden met naalden. Bovendien bleek het ondoenlijk het apparaat geschikt te maken voor alle soorten en maten automatten die Berco fabriceert. De uitzendrobot kent nu iets meer dan twintig van de meer dan tweehonderd matten 'uit het hoofd'.

In de mattenfabriek loopt nu nog een uitzendkracht rond die de robot van voldoende tapijt moet voorzien. Ook moet deze 'assistent' geregeld foutmeldingen oplossen. Van der Velden kan de robots dus nog niet in het productieproces laten meedraaien zonder daar een 'gewone' uitzendkracht bij in te huren. 'Die is 20 procent van zijn tijd aan hem kwijt.'

De robot mag dan wel sneller werken dan een mens, maar qua kosten wint hij het toch nog lang niet van de uitzendkracht, concludeert Van der Velden. De robot kan slechts één taak verrichten en moet daarbij dus constant in de gaten worden gehouden.

Een menselijke uitzendkracht kan op meerdere plekken in de fabriek bijspringen, zoals bij het bedienen van de apparaten waar het tapijt mee wordt gesneden of achter de industriële naaimachines. Van der Velden: 'De robot is misschien een ideale werknemer, maar nu alleen nog voor deze ene taak, op deze ene plek.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden