Column

'Een Marokkaanse Jezus, dat mag niet'

De kruisweg van een superallochtoon.

Abbie Chalgoum in de trein naar Tegelen.

Met Jezus in de zondagochtendtrein van Amsterdam naar Tegelen - de avond ervoor appt-ie alvast de route: vertrek 08.07, aankomst 10.53, 'dit wordt morgen mijn lijdensweg )'. Drie uur later heeft Abderrahim 'Abbie' Chalgoum zijn levensverhaal verteld en kan hij zich omkleden voor de hoofdrol in de Tegelse Passiespelen. Godzijdank is onderweg niet gebeurd waar hij bang voor was.

Een Marokkaanse Jezus in Nederland, dat gaat natuurlijk zomaar niet, ook al had hij daar geen moment aan gedacht als superallochtoon. Wat je vergeet, zegt hij, is dat sommige mensen graag willen dat je bent zoals ze graag denken dat je bent. Anders past het niet.

Drieëntwintig keer trad Abbie de afgelopen maanden op in een nagebouwd Jeruzalem, vlak bij Venlo, waar elke vijf jaar de Passiespelen worden gemaakt door vierhonderd vrijwilligers. Het is heftig actietheater; hij krijgt ervan langs met een karwats tot de striemen op zijn rug staan. Maar Abbie kan veel hebben. Dacht hij zelf.

Twee keer deed hij aangifte bij de politie. De eerste keer in november tegen een ereburger uit Maastricht met de naam Benoît Wesly, die rondbazuinde dat Abbie een vijand van de Joden is, want dat staat ergens op een anoniem scheldblog. Plus tegen een meewaaiend gemeenteraadslid met de naam Jan Hoen, oud-directeur van voetbalclub MVV, oud-wethouder en nog op allerlei manieren present in het sociale weefsel van Limburg, die een schriftelijke niet-antisemietverklaring eiste.

(tekst gaat verder onder de foto)

De politie patrouilleert op het station als Abbie aankomt.

Inlichtingendienst

Liever zagen ze Jezus katholiek. Abbie nam het eerst niet serieus, gezwam van mannen die hij niet kent, 'Jezus was geen katholiek, waar heb je het over, ken je feiten joh' - toch kroop het onder zijn huid.

De tweede keer deed hij aangifte tegen de Marokkaanse hangjeugd die hem opwacht onder station Tegelen. Eerst klieren, dan dreigen: hoerenzoon, we weten waar je woont. Hé Abbie! Jij speelt Jezus en dat mag niet. Jezus is een profeet volgens de islam. Daar hadden zijn ouders het ook even lastig mee toen hij die rol kreeg, 'paps vertelde dat erover werd gesproken in de moskee, mams zei: je weet waar oorlogen door ontstaan'. Hij kon ze uitleggen dat het slechts toneel is. Maar die jongens - het maakt hem bang.

Er patrouilleert politie bij dat station. 'Is dat voor mij?', zegt Abbie. Wil van Horck, bestuurslid van de Passiespelen, haalt hem op met een beveiligingsman. Backstage neemt hij Abbie apart en zegt: 'We hebben contact met de inlichtingendienst, ze pluizen internet uit, bij serieuze dreiging grijpen ze in.'

Shit, zegt Abbie. 'Dit wil ik niet.'

Hij heeft nooit een kant gekozen. Geboren Marrakech '79, traditioneel gezin, middelste van zeven, paps werkte in de mijnen en bij een sanitairfabriek. Spreekt foutloos Marokkaans en foutloos Venloos, was de eerste Marokkaan bij de Venlose revue en de eerste Marokkaanse prins carnaval. Studeerde bestuurskunde en is nu economiedocent. Abbie gaat niet naar de moskee, 'ik ben er niet mee bezig'. Reisde met een rugzak naar Israël om het verhaal van Jezus beter te begrijpen.

(tekst gaat verder onder de foto)

23 keer trad Abbie afgelopen maanden op als Jezus.

Kaas noch Marokaan

Maar dit is de stand van het Nederlandse 'integratiedebat': ook een superallochtoon is verdacht. Iedereen achter zijn eigen schot blijven s.v.p., anders wordt het onoverzichtelijk. Dan komen ze uit hun schuttersputjes, helden gekleed in ijdelheid, verveling en opportunisme. En schieten ze propjes naar Abbie die zegt: 'Kennelijk is dit mijn kruis.'

Het levensverhaal van Abbie is je best doen, zegt hij, 'geen Kaas zijn en geen Marokkaan', netjes laveren, 'alles om erbij te horen', jezelf wegcijferen. Een paar jaar geleden knapte dat, en was de onrust in zijn hoofd alleen nog te temmen met drank. Hij dronk. Hij stond gapend voor de klas. Hij vergat proefwerken mee te nemen. Hij slikte 24 diclofenac en dronk een fles wijn en kotste het weer uit. Hij zag spoken en ging op reis om niet meer terug te komen. 'Ik was de voorbeeldallochtoon. Ik was de geslaagde jongen. Iedereen kwam bij mij met problemen, terwijl ik degene met problemen was.'

Anderhalf jaar later sleept hij een kruis van zeventig kilo de heuvel Golgotha op. Nog twee voorstellingen. Het spelen heeft hem geholpen zijn depressie te beteugelen; hij heeft er een nieuwe familie gevonden. Abbie is de beste Jezus die we ooit hadden, zegt Mario Kremers, die al vijftig jaar meedoet aan de Passiespelen. Zelfs Jan Hoen stuurde hem een kaartje, 'omdat wij diep onder de indruk waren van uw vertolking van Jezus van Nazareth in zijn laatste levensdagen'. Is goed zo, zegt Abbie. Is helemaal niet goed zo, zegt Marcel Claessen, die Judas speelt: geen excuses maar wel zo'n kaartje sturen, 'het is heel erg katholiek'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden