Eén man is de hele Bond van Wetsovertreders

De Bond van Wetsovertreders, die naar eigen zeggen 1.200 tot zelfs 3.500 leden heeft en claimt op te komen voor de belangen van gedetineerden en ex-gedetineerden, is vooral de activiteit van slechts één man: Pieter Vleeming. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

Vorig jaar zomer lekte uit dat de pedoseksuele ex-zwemleraar Benno L. in Kerkrade wilde gaan wonen. Al snel verscheen een spandoek op het gemeentehuis: 'Kerkrade pedovrij!' Voorzitter Pieter Vleeming van de Bond van Wetsovertreders, die zegt de belangen van gedetineerden en ex-gedetineerden te behartigen, nam het voor Benno L. op. Hij kondigde aan een enquête te houden in de buurt waar de ex-zedendelinquent zou gaan wonen, in de hoop dat er ook voorstanders zouden zijn. Want volgens hem beheersten alleen de tegenstanders het nieuws.


Vleeming zei dat de enquête onder 9.000 inwoners zo'n 30 duizend euro ging kosten. Enige tijd later meldde hij tegen de regionale omroep L1 'een tussenstand' op basis van duizend ingevulde enquêtes: 45 procent was tegen de komst van Benno L., 15 procent was vóór en de rest had geen mening. Maar tot op de dag van vandaag is er geen Kerkradenaar te vinden die zo'n enquête heeft gehad, laat staan ingevuld. 'We hebben daarover van niemand iets gehoord', aldus een gemeentewoordvoerder.


Toch houdt Vleeming vol dat die enquête wel degelijk is gehouden. 'Ik heb de mensen gevraagd om het geheim te houden, want anders zou het adres van Benno L. uitlekken', zegt hij. Eind vorig jaar ging de Bond van Wetsovertreders (BWO) failliet, nadat een bewindvoerderskantoor een rechtszaak wegens smaad tegen de bond had aangespannen en gewonnen. De curator heeft in de boekhouding niets van de enquête-uitgaven kunnen vinden. Vleeming: 'Die enquête is niet door de BWO, maar door anderen betaald.' Door wie wil hij niet zeggen.


Dit is nog maar één voorbeeld uit een lange reeks van ongerijmdheden rond de Bond van Wetsovertreders en zijn voorzitter. Vorige week suggereerde hij in het tv-programma Arena dat ook Abdel H., de overvaller die in de juwelierszaak in Deurne werd doodgeschoten, lid van de bond was. 'De jongste kennen we. Het is een jongen die enorme problemen had, zowel psychisch als schuldenproblematiek', beweerde Vleeming.


Maar in kringen van justitie, (ex-)gedeti- neerden en advocaten wordt ervan uitgegaan dat Vleeming in zijn eentje handelt en dat de bond helemaal geen leden heeft, een enkeling daargelaten. Curator Maiti ter Hart, die het faillissement van de BWO afwikkelt: 'In mijn optiek handelt hij en doet hij uitlatingen voor eigen rekening en risico. Ik heb geen ledenbestand gezien.'


Zij noemt het 'zeer onwaarschijnlijk' dat de bond 3.500 leden heeft, zoals op de website staat, of 1.200, zoals Vleeming deze week tegen de Volkskrant zegt. Volgens haar bedroeg de jaaromzet 600 euro. 'Omdat hij beweert dat gedetineerden gratis lid zijn en ex-gedetineerden 150 euro contributie betalen, zou dat impliceren dat de bond vier leden heeft', aldus ter Hart.


Op de website wordt gewag gemaakt van een uitgebreide voorlichtingsafdeling met diverse woordvoerders en telefoonnummers voor afzonderlijke onderwerpen. Er is zelfs een aparte 'spokesman' voor de internationale pers. Maar wie een van de nummers belt, komt uiteindelijk maar bij één man terecht. Vleeming zegt dat de andere woordvoerders 'weg zijn' als gevolg van het faillissement. Op soortgelijke wijze is overigens ook de website van het juridisch kantoor van Vleeming opgetuigd, met tal van afdelingen en telefoonnummers.


Tevens wordt gemeld dat in 2013 door de ledenvergadering na ampel beraad is besloten Benno L. als lid toe te laten. 'De leden hadden maar liefst 5 uur nodig daarover een beslissing te nemen omdat zedendelicten ook bij gevangenen uitermate gevoelig liggen', staat op de website te lezen.


Maar Benno L. is helemaal geen lid van die bond, laat zijn advocaat Pieter van der Kruijs weten. 'Hij wil daar niets mee te maken hebben. Hij is helemaal niet blij met de acties die deze meneer over zijn rug heen onderneemt, en alle publiciteit daarover, zoals vorig jaar met Kerkrade.'


Ook dat is een terugkerend patroon: mensen die zich distantiëren van zaken die Vleeming namens hen verkondigt. In 2006 zei hij, toen nog als woordvoerder van de 'Europese organisatie ter bescherming van de rechtspositie van gedetineerden (EORG)', informatie te hebben over de moord op de Arnhemse kraker Louis Sévèke. Hij gaf zich in de media zelfs uit als 'vriend van Louis'.


De nabestaanden lieten daarop een persbericht uitgaan, waarin ze zich nadrukkelijk van hem distantieerden. Volgens hen kenden Sévèke en Vleeming elkaar enkel uit de gevangenis in Sittard, waar ze beiden in 1992 in de gedetineerdencommissie hadden gezeten.


In het vorige decennium wierp hij zich ook op als belangenbehartiger van bekende gevangenen als Mohammed B. en Samir A. Hij zou zelfs een grote demonstratie organiseren voor Samir A., die in hongerstaking was gegaan. 'Daar is niets van terechtgekomen', zei Abida, de vrouw van Samir A., destijds. 'Hij doet veel toezeggingen, maar speelt niets klaar.'


In 2007 werd Vleeming gearresteerd nadat hij de aanslag op de PCM-drukkerij in Amsterdam in november 2006 had opgeëist. Hij had dat zogenaamd namens de actiegroep RaRa gedaan. Het bleek te gaan om een nepclaim. Vleeming werd hiervoor door de rechter veroordeeld, maar door het Hof vrijgesproken.


Het weblog GeenStijl nam hem in die tijd geregeld op de hak en noemde hem 'oprichter, voorzitter, erelid, secretaris, woordvoerder, penningmeester en chef postkamer van de EORG'. Zijn activiteiten werden toen al als 'een hoax' betiteld.


Toch blijft hij opduiken in de media, van de Volkskrant tot de NOS, van Het Parool tot nrc.next. 'Wij stappen naar de rechter als het OM de juweliersvrouw niet vervolgt', zei hij vorige week in de Volkskrant, naar aanleiding van de overval in Deurne. In dat weekend werd ook het Radio 1 Journaal met dat item geopend. Het nieuws figureerde ook in diverse andere media.


Maar Vleeming heeft al zo vaak aangekondigd naar de rechter te stappen. Vorig jaar zou burgemeester Kolff van Veenendaal door de BWO voor de rechter worden gedaagd omdat hij ex-zedendelinquenten uit zijn gemeente zou verjagen. Nooit meer iets van gehoord. Volgens de Raad voor de Rechtspraak komt de Bond van Wetsovertreders maar twee keer in de archieven voor: in uitspraken over het recente faillissement en het voorgaande conflict met het bewindvoerderskantoor uit Huissen.

Klakkeloos

Het is een verhaal dat de media zich kunnen aantrekken, vindt Jaap Brandligt. Hij is directeur van Bonjo, de koepelorganisatie van belangenverenigingen voor gedetineerden en ex-gedetineerden, en noemt Vleeming 'een charlatan, de zelf benoemde voorzitter van een bond zonder leden'. Hij vindt het vreemd dat de media hem zo klakkeloos citeren. 'Jullie bellen hem op. Daarom duikt hij voortdurend op in de media', aldus Brandligt. Juridisch adviseur Erik van der Maal: 'In spectaculaire zaken, zoals Deurne, Benno L. of Volkert van der G., gooit hij een ronkend persbericht in de media. Dan heb je al snel publiciteit.'


Enkele jaren geleden heeft Bonjo toenadering gezocht tot de BWO. 'We hebben gekeken of we konden samenwerken', aldus Brandligt. 'Maar toen we hem vroegen naar boekhouding, ledenbestand of advocaten die hem ondersteunden, kwam er helemaal niks op tafel. Dat maakte me op z'n minst wantrouwig.'


'Vroeger stelde de BWO, opgericht in 1972, nog wel iets voor', vertelt Erik van der Maal, die in de jaren negentig voorzitter van de BWO was. In 1980 was zelfs oud-minister Rita Verdonk, toen nog studerend, enige tijd actief in de BWO. Van der Maal herinnert zich dat de bond in de jaren negentig aan ruzies ten onder is gegaan - twee bestuursleden gingen er met de kas vandoor, waarna de reclassering de subsidie stopzette. Hij vermoedt dat Vleeming 'op enig moment heeft geprobeerd te bond te reanimeren of alleen de naam heeft opgepikt'.


Van der Maal noemt hem 'een fantast die nogal eens een loopje neemt met de waarheid'. Hij wil hem echter geen regelrechte oplichter noemen. 'Hij speelt blufpoker en doet zich voor als voorzitter van een geoliede organisatie. Maar misschien bedoelt hij het goed.'


Volgens Vleeming is hij 'vanaf 1998 betrokken bij de BWO'. Hij ontkent dat zijn club geen of nauwelijks leden heeft en vooral een eenmansactiviteit is. 'Maar ik geef u geen informatie over medewerkers, vrijwilligers en leden.'


De BWO-voorzitter besluit het telefoongesprek met het dreigement dat hij de Volkskrant voor de rechter zal dagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden