Een machtig wezen

Producent Jeffrey Katzenberg maakte een animatiefilm met een paard in de hoofdrol. Hij denkt niet dat Amerikanen anders over paarden denken dan Europeanen....

Kom bij Jeffrey Katzenberg niet aan met de vraag of Spirit: Stallion of the Cimarron iets wil zeggen over de Amerikaanse vechtersmentaliteit. Alarmbellen gaan af in zijn hoofd en een stroom aan ontkenningen volgt. 'We hebben hier vijf, zes jaar aan gewerkt. Spirit ademt een sfeer uit van rechtvaardigheid, van vrijheid. Maar die is niet gerelateerd aan elf september. Zo werkt dat niet. Ik zie de film meer als een universeel verhaal over de confrontatie tussen natuur en zogenaamde cultuur.'

Spirit van Lorna Cook en Kelly Asbury is de nieuwste film van productiemaatschappij DreamWorks, waarvan Katzenberg mede-eigenaar is. Sinds zijn vertrek bij Disney, waar hij verantwoordelijk was voor successen als The Lion King en Aladdin, pleit Katzenberg voor serieuze animatie. Met The Prince of Egypt en The Road to Eldorado voegde hij de daad bij het woord, maar de erkenning bleef uit. DreamWorks verdiende het grote geld juist met AntZ en Shrek, spitsvondige animatiefilms die zowel ouders als kinderen bedienen.

Katzenberg: 'Je kunt die films niet op één hoop gooien. De enige overeenkomst tussen Shrek en Spirit is dat beide animatieproducties zijn. Het is wel zo dat het succes van Shrek het verwachtingspatroon stuurt. Wij moeten het publiek duidelijk maken dat Spirit in de eerste plaats niet om te lachen is.'

Voor Katzenberg is Spirit een crazy adventure - alle opmerkingen die iets anders suggereren, negeert hij. Liever hamert hij erop dat de hoofdpersoon niet praat. Wat het wilde paard vindt en voelt, wordt duidelijk gemaakt door een vertelstem en in liedteksten van Bryan Adams, die met enkele songs 'de emotionele stem' van Spirit vormt.

'Een pratend dier betekent: humor. En dat wilden niet. We hebben het risico genomen om de lichaamstaal van de paarden te laten spreken. Let wel: we hebben het over de lichaamstaal van getekende paarden. En er is geen dier te bedenken dat zich moeilijker laat animeren dan een paard.'

Het probleem van serieuze DreamWorks-animatie is het gebrek aan humor en relativering. Ook Spirit lijdt daaraan. Het verhaal over het paard dat in het Wilde Westen gevangen wordt genomen door het Amerikaandse leger ontbeert een lichte toets. Sterker: de goede bedoelingen druipen er vanaf. Het paard, dat vriendschap sluit met een indiaan, brengt de soldaten respect voor de natuur bij, en werpt zich aan het slot ook nog op als beschermer van familiewaarden.

Katzenberg, diplomatiek: 'Iedereen kan de film op zijn eigen wijze interpreteren. Ik zie het alleen anders. Spirit is, als je goed kijkt, geen film met schematische tegenstellingen. Het aardige is juist dat goed en slecht door elkaar lopen. De kwade kolonel haalt zijn hand over zijn hart, terwijl Little Creek, de native-American, soms ook een echte boef is.'

In de Verenigde Staten laat iedere president zich traditiegetrouw zittend op een paard fotograferen. Het beest lijkt in Amerika meer te betekenen dan een nobel dier.

Katzenberg: 'Hoezo? Denk je dat Amerikanen nooit zijn losgekomen van hun cowboyverleden? Ik geloof dat niet zo, houd me daar ook niet mee bezig. Ik wilde Spirit maken omdat iedereen het paard een machtig wezen vindt. Heb jij wel eens in de ogen van een paard gekeken? Magie. Echt waar. En dat gevoel is universeel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden