Een lorrendraaier is geen voddenraper

Ruim 900 mensen deden dit jaar mee aan de voorronde van de Grote Geschiedenis Quiz in de Volkskrant en Historisch Nieuwsblad - en 57 deelnemers hebben alle vragen goed beantwoord. Het team van lezerskandidaten dat naar de finale gaat, is bekend. Erik de Jong, Carla van der Wijden en Rianne Tieben nemen het op tegen onder meer een team van bloggers (Ellen Diermanse, Bert Brusse), cabaretiers (Sanne Wallis de Vries, Pieter Derks) en beta-deskundigen (Midas Dekkers, Vanessa Evers).


Tien inzenders hebben het historische verrassingspakket gewonnen: Renée Schreuder uit Amersfoort; Erik Stap uit Leiden; Ivo Müskens uit Nijmegen; Matthijs van de Woestijne uit Wierden; Jozef Kemps uit Arnhem; Toos Hertog uit Eindhoven; Adriaans de Jongh uit Bergambacht; Kick Oosterholt uit Roggel; Leo Suijker uit Pijnacker en Annelie van Dijk uit Nieuwegein. Hans Goedkoops boek over de Gouden Eeuw, Ben Macintyres Operatie Mincemeat en de cd-box Het Nederlandse Koningshuis liggen volgende week bij hun in de bus.


De finale wordt dit jaar opgenomen in de Amsterdamse Zuiderkerk en uitgezonden op zaterdag 11 mei op Nederland 2 bij de NTR/VPRO, om 20.15 uur.


De meeste inzenders wisten dat Ötzi de oudste mummie van Europa was, en niet het eerste gekloonde schaap of een Turkse gastarbeider. Lastig daarentegen was het Haags Besogne (vraag 18). Dat was geen spotnaam voor het Binnenhof in de negentiende eeuw, zoals 40 procent van de deelnemers meende, maar een adviescommissie van de VOC. Ook de lorrendraaiers zorgden voor verwarring; het waren smokkelaars die in slaven handelden, geen voddenhandelaren, zoals velen dachten.


Hiernaast vindt u de goede antwoorden. Een toelichting is te lezen op ggq.nl en historischnieuwsblad.nl/quiz.


1. 'Hollanders! Nimmer zal ik een goed en deugdzaam volk vergeten, zoo als gij zijt. Mijne laatste gedachte zoo wel als Mijne laatste zugt zullen voor uw geluk zijn.' Van wie is deze uitspraak?


B. Lodewijk Napoleon.


2. Waarom versoepelde de Utrechtse vroedschap in 1712 het toneelverbod dat al decennia van kracht was?


B. Buitenlandse delegaties die in Utrecht waren voor de vredesonderhandelingen na de Spaanse Successieoorlog moesten vermaakt worden.


3. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog vonden in Versailles de vredesonderhandelingen plaats. Nederland was neutraal gebleven. Toch vertrok de minister van Buitenlandse Zaken Herman van Karnebeek voor aparte besprekingen naar Frankrijk. Waarom?


D. Om Belgische claims op Nederlands grondgebied van tafel te vegen.


4. Het woord 'stadhouder' komt van...


C. 'Stathalter': de plaatsvervanger van de koning.


5. Wie is Ötzi?


A. De oudste mummie die ooit in Europa is gevonden.


6. Het zogenoemde Emser-Depesche was het telegram...


A. Waarmee Otto van Bismarck in 1870 de Franse regering zo provoceerde dat oorlog onvermijdelijk was.


7. Waarom veroorzaakte de Leicacamera uit 1924 een revolutie in de fotografie?


C. Het toestel werkte met filmrol in plaats van met losse platen.


8. 'Het paard is verstandiger geweest dan zijn meester.' Over wie deden tegenstanders deze uitspraak?


D. Francis David Schimmelpenninck, die in 1900 niet tegen de leerplichtwet kon stemmen omdat hij van zijn paard was gevallen.


9. In welke volgorde schaften de onderstaande landen de slavernij af?


D. Denemarken - Groot-Brittannië- Nederland - Brazilië.


10. Wat was de aanleiding voor de Nacht van Kersten van 10 op 11 november 1925, die resulteerde in de val van het eerste kabinet-Colijn?


A. De aanvaarding van een amendement dat de financiering schrapte voor het Nederlandse gezantschap bij de paus.


11. Wie werden een tijdlang Utrechtenaren genoemd?


C. Homoseksuelen, naar aanleiding van de Utrechtse 'sodomietenaffaire' in 1730, die leidde tot een landelijke klopjacht op mannen die seks hadden met mannen.


12. In de oorlog had Artis een bijzondere groep bewoners. Dat waren...


D. Onderduikers.


13. 'Pecunia non olet' - geld stinkt niet. Van wie zou deze uitspraak zijn?


A. Van keizer Vespasianus, die in het failliete Rome een belasting invoerde op het plaatsen van latrines.


14. Wat staat bekend onder de naam The Great Game?


C. Het Brits-Russische conflict over invloed in Centraal-Azië in de negentiende eeuw.


15. Waardoor lukte het de Nederlandse autoriteiten in de oorlog om de voedselvoorziening tot de winter van 1944-1945 redelijk op peil te houden?


B. De Nederlandse overheid zorgde dat boeren goede prijzen voor hun waren kregen. Daarom belandde maar een klein deel op de zwarte markt.


16. Welk voorwerp ziet u hier afgebeeld?


C. Een ereteken voor artsen ten tijde van Lodewijk Napoleon die meer dan honderd koepokinentingen hadden uitgevoerd.


17. Waarom stonden op 31 juli 1963 honderden vrachtwagens met boter en koffie in het Nederlandse dorpje Elten?


A. Op 1 augustus zou Elten weer Duits worden; de handelaren konden zo hoge invoerrechten omzeilen.


18. Wat was het Haags Besogne?


B. Een adviescommissie van de VOC.


19. Op 24 november 1982 werd het Akkoord van Wassenaar gesloten. Wat hield dat in?


B. De vakbonden accepteerden loonmatiging in ruil voor arbeidstijdverkorting.


20. In 1809 voerde Lodewijk Napoleon het eerste Wetboek van Strafrecht in. Welke straf werd daarin afgeschaft?


D. Radbraken.


21. Wanneer werd dna voor het eerst als wettig bewijsmiddel aanvaard in een Nederlandse rechtszaak?


B. In 1987, in een zaak over de verkrachting van zes vrouwen bij het WTC in Amsterdam.


22. Wat waren lorrendraaiers?


A. Smokkelaars die buiten de West-Indische Compagnie om in slaven handelden.


23. In 1934 kwam een grote groep demonstranten in de Amsterdamse Jordaan in botsing met de politie. Er vielen vijf doden en honderden gewonden. Wat was de aanleiding voor dit Jordaanoproer?


D. Werklozen waren de straat op gegaan na een verlaging van de steunuitkeringen.


24. De Beemsterpolder in Noord-Holland werd aangelegd in de Gouden Eeuw. Waarom wilde Amsterdam de Beemster droogleggen?


A. In de polder moest landbouwgrond komen om de snelgroeiende stad van voedsel te voorzien.


25. Wat waren de Aprilstellingen?


C. De oproep van de bolsjewistische leider Lenin in 1917 om in Rusland het socialisme in te voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden