Een logische uitkomst van een grillige tombola

Het WK van de verrassingen heeft dan toch een logische finale gekregen. Zuid-Korea en Turkije kwamen ver, maar niet ver genoeg....

Over vele jaren zal het zeventiende WK waarschijnlijk niet meer als een tombola vol wonderen worden gezien, of als een toernooi waarin de grootmachten van het voetbal hard in het gezicht werden geslagen. Dan is het een aflevering met een redelijk logische uitkomst.

Maar vanzelfsprekend is het niet dat zondag in de 64ste wedstrijd van het WK 2002 Duitsland en, na de 1-0 zege op Turkije, Brazilië tegenover elkaar staan. De waarnemers zijn nog steeds niet van hun verbazing bekomen.

Niets is immers deze maand wat het lijkt in Azië, ook de finale niet. Het is bijna onvoorstelbaar, maar beide grootmachten troffen elkaar in de geschiedenis van het wereldkampioenschap niet eerder.

Er waren genoeg kansen voor een wedstrijd tussen de twee landen die samen zeven maal wereldkampioen werden en de historie van het naoorlogse voetbal hebben bepaald. Brazilië ontbrak op niet één van de zeventien WK's en speelde gisteren tegen Turkije de 86ste wedstrijd. (West-) Duitsland wilde (1930) en mocht (1950) een keer niet deelnemen en staat op 84 WK-duels.

Nog een historisch feit dat de allure van de finale bepaalt: Brazilië werd gisteren het eerste land na Duitsland (1986, '90 en '94) dat zich heeft geplaatst voor drie finales op rij. Zowel de (West-) Duitsers als de Brazilianen participeerden in zes finales.

De Mannschaft tegen de Selecao, de FIFA kan tevreden zijn - waarmee overigens niet wordt gesuggereerd dat de wereldvoetbalbond de finalisten op de een of andere manier heeft uitverkoren.

Wel komt het de FIFA goed uit dat de landen zonder veel aanzien, Zuid-Korea en Turkije, de laatste stap niet hebben gezet. Sportief, commercieel en publicitair is het toernooi op het laatste moment gered, zeker in de ogen van degenen die Zuid-Korea en Turkije als vreemde indringers beschouwde.

En zo heeft de gevestigde orde de zaken weer enigszins genormaliseerd. En zo blijkt ook maar weer eens dat op haperingen in de aanloop naar het WK niet al te veel nadruk moet worden gelegd.

Duitsland werd opgegeven na een 5-1 nederlaag tegen Engeland, in München, en moest in twee beslissingsduels afrekenen met Oekraïne. Brazilië plaatste zich op het laatste moment voor de eindronde, als vierde land in de Zuid-Amerikaanse groep.

Brazilië kopieerde gisteren in het duel met Turkije de stand uit de andere halve finale, 1-0, maar pleegde verder geen plagiaat. Onmiskenbaar won het elftal de afgelopen maand aan kracht en allure. Brazilië heeft zich ontpopt tot een typische toernooiploeg, met alle kenmerken van een (toekomstige) wereldkampioen.

Vaak in het verleden ging de latere winnaar hortend en stotend van start; vaak richtte de ploeg zich vervolgens op, deels vanwege een ingreep van de coach die een gunstig effect had, en namen één of twee spelers het elftal bij de hand. Zie daar Brazilië uit de zomer van 2002.

In de groepsduels werd Brazilië nauwelijks op de proef gesteld, behalve door Turkije. De winst op België kwam moeizaam tot stand. In de kwartfinale tegen Engeland deed coach Scolari een zet die de organisatie van de ploeg zeer ten goede is gekomen.

Scolari plaatste achter de drietand Ronaldo/Rivaldo/Ronaldinho twee onbaatzuchtige waakhonden, een paar onbekende spelers uit de Braziliaanse competitie. Kleberson (23) speelt voor Atletico Paranaense, Gilberto Silva (25) voor Atletico Mineiro. Zij zijn de stootkussens op het middenveld die de aanvallers in de rug dekken en de weg naar het doel van de tegenstanders afschermen.

Van de drie R'en ontbrak gisteren Ronaldinho door een schorsing. Rivaldo trok aanvankelijk de meeste aandacht, met een serie fenomenale danspassen en schoten die de Turkse defensie bijna vernietigden.

De derde R. bepaalde na rust het verschil, op een manier die herinnerde aan de aanvaller die hij vóór de knieblessures was. Ronaldo bracht na een korte opmars vier Turkse verdedigers in verwarring door te schieten, met de punt van de rechterschoen.

Ronaldo deed dat op een moment dat niemand daar rekening mee hield. Dat gold ook voor de Turk die in de verrassende beklimming van zijn land naar de top een hoofdrol had gespeeld, doelman Recber Rüstü.

Het was het 43ste doelpunt van Ronaldo voor de nationale ploeg en zijn zesde in Zuid-Korea en Japan, één meer dan Rivaldo en de Duitser Klose. De kloof met zijn landgenoten Romario (54) en Zico (48) wordt kleiner en kleiner. Alleen de positie van de koning zelf, Pele, is de komende jaren niet in gevaar (77).

Turkije droeg genoeg bij om de wedstrijd een levendig karakter te geven, met snelle combinaties en een speelwijze waarbij de nadruk op de aanval lag. Tot kansen leidde het echter nauwelijks.

Vier van de laatste zes WK-wedstrijden eindigden in 1-0, maar zo geestdodend als de andere duels was Brazilië - Turkije niet. Daarvoor waren niet alleen de Brazilianen verantwoordelijk, maar ook de Turken die brutaalweg combineerden en hun exercities in Azië beloond zagen met een wedstrijd in Daegu om de derde plaats.

Een dag later zullen in Yokohama onder meer de vragen worden beantwoord hoe fit Ronaldo en hoe sterk de Duitse defensie is, tijdens de door niemand voorspelde apotheose van het vreemdste WK sinds mensenheugenis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden