Een lijstje voor een druilerige dag

DAT ER een schatkamer bestaat vol met de meest verbluffende, ontroerende, fantasievolle en ingenieuze kinderboeken die door een speling van het lot nooit in enige rubriek zijn besproken, is een feit....

Als je een fijn boek voor je kinderen of leerlingen wilt kopen, is het volgen van nieuwe uitgaven maar één methode. Een aanvullende of als alternatief te gebruiken manier is het vragen van goede raad aan deskundigen. Deze houden spreekuur op kantoortijden en het consult is gratis. Deze specialisten zijn in het telefoonboek te vinden onder 'Kinderboekwinkel'. Hun kennis van zaken, hun liefde voor boeken en kinderen en daarmee hun voorsprong, is enorm. Ze kunnen je alles vertellen over de meest recente uitgaven, boeken die nog gaan verschijnen, en ze hebben ook toegang tot de twee hierboven genoemde schatkamers.

Uitgevers vermelden op de meeste boeken wel de leeftijd die een kind moet hebben om het boek te kunnen lezen. Maar als ouder heb je daar niet veel aan. Want stel dat je kind nogal voorlijk is, en met acht jaar de sterren van de hemel leest. Laat je zo'n kind doorstomen naar 12+ boeken over misbruik of brugklasproblemen? Of: je kind is slim genoeg maar leest om wat voor reden dan ook technisch slecht. Die kun je met dat matige leesniveau toch niet opzadelen met boekjes voor groep drie. En wat als je lieveling serieuze slaapproblemen krijgt van de nu zo populaire griezelboeken? Je kunt moeilijk alles voorproeven.

Een opa en oma komen al jaren bij een bekende kinderboekhandel. Ze worden altijd als bekenden begroet en bespreken de vraag. Die is meestal: een boek voor elk kleinkind. Want er is er één jarig, en die krijgt dus een cadeau plus een boek en de anderen krijgen - want ook een beetje jarig - ja, ook een boek. De eigenaresse van de zaak kent de kinderen bij naam, weet van de leestechnische stand van zaken, kent enigszins hun karakter, weet grofweg wat ze al lazen en hoe ze dat vonden. Uit haar hoofd! In goed overleg spelen opa en de winkelmevrouw in op de wensen van het kind, maar ze verleggen ook wel eens een grensje.

Het ene kleinkind blijft een beetje steken in de slappe griezelboeken. Dan komt er een wat interessanter maar toch ook spannend boek als cadeau. De ander, die jaren vooruit blijkt op leeftijdgenoten, krijgt mooie boekjes met filosofische vragen, maar ook de leukste non-fictie over raketten, de aarde, het heelal, een kinderatlas. Dit kind kreeg de eerste Harry Potter lang voordat er een hype was. Soms twijfelt de mevrouw, en vraagt om een reactie. Wil het kind aan opa laten weten hoe het boek beviel? Was het leuk? Niet te moeilijk? De reactie wordt meegenomen in het volgende advies.

Soms zijn er omstandigheden die vragen om een boek met een bepaald onderwerp. Vooral zaken die wat zwaarder liggen, door ouders moeilijk zijn uit te leggen en door kinderen moeilijk te begrijpen, vragen om een subtiel boek. Meest voor de hand liggend zijn boeken over scheiden en de dood van een grootouder. Die zijn ongetwijfeld in elke bibliotheek en boekwinkel te vinden. Maar er zijn ook problemen die veel minder vaak voorkomen. Vader of moeder overleden, een broertje of zusje verloren of ernstig ziek, mishandeling, misbruik, het moeten wonen bij pleegouders, als kind leven met ADHD: u zegt het maar, er is altijd wel een genuanceerd warmhartig boek over te vinden. In de kinderboekwinkel zijn ze gewend aan de meest exotische en verdrietige vragen. Een eigenzinnige dorpsboekwinkel kan overigens eenzelfde functie vervullen, voor kinderen én volwassenen.

Voor de eerstvolgende druilerige-dag-zonder-bestemming, misschien in de voorjaarsvakantie, het volgende plan. Ouders slaan een slag naar het bedrag dat ze gemiddeld aan uitstapjes hebben, bijvoorbeeld toen op die druilerige dag. . . Was het een snip of nog veel meer? De kinderen maken ondertussen een lijstje en vullen in: naam, leeftijd, houdt wel/niet van lezen, kan wel/niet net zo goed lezen als de rest van de klas, houdt van welke boeken of schrijvers? Grote kinderen interviewen kleine die nog niet kunnen schrijven, en moeten bij 'lezen' denken aan 'voorlezen'. Nu de dichtstbijzijnde kinderboekwinkel gezocht in telefoonboek of. . . op internet, www.kinderboekenwinkels.nl.

Een samenwerkingsverband van de eerste twaalf zelfstandige kinderboekwinkels presenteert zich op deze site. Leuke links, bijvoorbeeld naar de www.kinderboekenpagina.nl waar van alles is te vinden over voorlezen, boekbesprekingen, kindertijdschriften, gedichten, uitgevers, prijzen en bekroningen. Na de lunch op pad met de informatie- en verlanglijstjes van alle kinderen, en met een lekker budget.

Piepklein probleem: wat koop je voor jezelf? Afhankelijk van de leeftijd van de kinderen één of meer gidsen van Biblion. Er is een Peuterboekengids, een Boek en jeugd 4-12 jaar en een gids Boek en jeugd 12+. Superhandige naslagwerken om regelmatig te raadplegen. In de reeks staat een selectie van goede, mooie en bruikbare boeken. En ook van video's en informatieve en educatieve cd-roms. Bij elk opgenomen boek of item wordt in het kort de inhoud beschreven. De Peuterboekengids is ingedeeld naar leeftijd en heeft rubrieken met babyboekjes, aanwijs- en plaatjesboeken en verhalende boeken voor peuters, rijmpjes en spelletjes, aangevuld met praktische tips.

Voor de gids Boek en Jeugd 4-12 jaar heeft Biblion 1500 boeken geselecteerd. Ook hier gerubriceerd op leeftijd, met aandacht voor speciale groepen lezers. Bijvoorbeeld de rubriek 'Lezen op aangepast niveau'. Hierin niet alleen boeken voor kinderen die moeite met lezen hebben, maar ook titels voor kinderen die aan wat moeilijkers toe zijn. In Boek en Jeugd 12+ zijn de 750 titels ingedeeld in thema's. Fictie, non-fictie (onderverdeeld naar onderwerp), secundaire literatuur, nuttige adressen en bekroningen. Daarbij een overzicht van de beste sites over lezen, ook sites die hulp en informatie bieden bij het maken van een werkstuk. Als lettervreter vraag je je af waarom de gids niet twee keer zo dik is. De selectie is nu wel erg streng en soms aanvechtbaar.

De redactie heeft bij de samenstelling van de gidsen de criteria van 'goede smaak, originaliteit, humor, taalgebruik en opbouw van het verhaal' gebruikt. Het oneindige verhaal van Michael Ende, zou je, getoetst aan deze criteria, in de gids verwachten. Het raadselachtige boek wordt door Daan (11) nu voor de derde keer herlezen. Net als Het geheim van de kaarten van Jostein Gaarder, dat in de gids wel genoemd maar niet besproken wordt. Als cadeaus waren dit voltreffers. De tips kwamen uit de kinderboekhandel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.