'Een lijstje van actiepunten, dat is het dan.'

De herijking, een tussentijdse beleidsevaluatie, was een van de noviteiten waarmee het huidige college aantrad. Lang is erop gewacht. Het is niet meer dan een boodschappenlijst, zegt de oppositie teleurgesteld....

Meerdere malen dreigde Leefbaar Utrecht-voorzitter Broos Schnetz de afgelopen maanden het gemeentebestuur tot ontploffing te brengen als de collegepartijen geen ernst zouden maken van de herijking. Nieuwe afspraken tussen Leefbaar Utrecht (LU), VVD, PvdA en CDA, bijstelling van beleid, een tussentijdse rapportage van wat er wel en niet is bereikt, dat alles was hoogst noodzakelijk, vond Schnetz.

En dat alles was overigens ook toegezegd. Bij het aantreden van het huidige college (begin 2001) werd de herijking als een van de noviteiten aangekondigd. Zoals Leefbaar Utrecht na de spectaculaire verkiezingswinst van eind 2000 voor het eerst toegetreden tot het college van B en W indertijd ook aandrong op tussentijdse evaluatie van het functioneren van de wethouders.

Want anders moest het, vond Utrechts grootste politieke partij: weg met de achterkamertjes-politiek!

Veel later dan voorzien was het afgelopen donderdag dan zo ver. In het Utrechtse stadhuis presenteerden de fractievoorzitters van de vier collegepartijen de uitkomsten van het herijkingsoverleg. Bij welke gelegenheid LU-voorzitter Schnetz (tevens voorzitter van dat overleg) volmondig erkende dat bijstelling van beleid een lastiger opgave bleek dan gedacht. 'Het is makkelijker om een huis tot op de grond af te breken en opnieuw op te bouwen, dan het te renoveren.'

Makkelijker dan voorzien waren in elk geval wel de omstandighedenwaaronder LU, VVD, PvdA en CDA de afgelopen maanden tot het maken van nieuwe afspraken kwamen. De verkoop van energiebedrijf UNA -dit leverde de stad vijftig miljoen euro op -maakte het de collegepartijen mogelijk overeenstemming te bereiken over extra investeringen in bijvoorbeeld onderwijs, sport, cultuur en vooral ook veiligheid.

Het kan geen toeval zijn dat er langdurig werd getalmd met de herijking en dat er juist na een financi meevaller wallerlei afspraken gemaakt kunnen worden, schampert de oppositie. 'Toen de Zilvervloot met de UNAgelden binnenliep, waren ze er vermoedelijk zo uit', zet fractievoorzitter Robert Giesberts van de grootste oppositiepartij (GroenLinks) de toon.

Hoe de gemeente er financieel voorstaat en of dit gemeentebestuur behalve geld uitgeven (de herijkings-maatregelen) de komende jaren ook nog drastisch moet bezuiningen, wordt komende week duidelijk. Dan verschijnt de gemeentelijke Voorjaarsnota. Rijksbezuinigingen laten zich ook op lokaal niveau voelen. De nieuwe VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra nam donderdag alvast een voorschotje op die discussie: 'We hebben niet voor niets 25 miljoen euro van dat UNA-geld gereserveerd.'

Het geld dat de collegepartijen wwillen uitgeven, komt bijvoorbeeld het onderwijs ten goede. Acht miljoen extra wil de coalitie uittrekken voor het Masterplan Voortgezet Onderwijs om het vertrek van Utrechtse leerlingen naar omliggende gemeenten tegen te gaan. Meer geld gaat er ook naar voorschoolse opvang, vmbo-scholen en schoolmaatschappelijk werk.

Ook voor het cultuur-en sportbeleid is geld vrijgemaakt. Voor het kandideren van Utrecht als culturele hoofdstad van Europa is de komende twee jaar een budget van 2,2 miljoen beschikbaar, voor de komst van een Dick Brunahuis (Schnetz: 'Dat dreigde naar een andere stad te verhuizen') een miljoen. Eenzelfde bedrag is gereserveerdvoor het binnenhalen van de start van de Tour de France. Voor extra sportvoorzieningen in Leidsche Rijn willen de collegepartijen zes miljoen uittrekken.

Zo staat de herijkingsnota vol met extra maatregelen waarvan een groot aantal de leefbaarheid van de stad als onderwerp heeft. Utrecht wordt steeds vuiler en onveiliger, vinden de collegepartijen, en dat moet een halt toe worden geroepen. Dus: optreden tegen wildplassers, strengere aanpak van jeugdige criminelen, meer toezichthouders en straatvegers.

'En we moeten nu ook grotere prullenbakken in de binnenstad krijgen', zegt ChristenUnie-raadslid Roel Freeke op badinerende toon. 'Is dit nu die veelgeprezen herijking? Wat een erbarmelijk slecht stuk. Een lijstje van actiepunten en dat is het dan.' Geen visie, geen kritische noot bij wat er van alle plannen van 2001 terecht is gekomen, mopppert hij.

Een spannend raadsdebat over de herijkingsoperatie is volgende week niet te verwachten. Al was het maar omdat ook wethouders actief betrokken zijn geweest bij die operatie. Hoewel Leefbaar Utrecht en de VVD dat liever anders hadden gezien, maakte LUfractievoorzitter Vincent Oldenburg donderdag duidelijk. Zoals VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra er op zinspeelde dat de herijking ook hmoment was geweest om explicieter aan te geven wat er van alle plannen en beloften terecht is gekomen.

'Dat is ook de kern van mijn kritiek', zegt GroenLinks-fractievoorzitterRobert Giesberts. 'Ik vind het een prima idee dat een coalitie zichzelf halverwege de rit tegen het licht houdt, maar dan moet je dat ook wel t doen. En dit is nu tot stand gekomen in innig overleg met enkele wethouders. Dat vind ik vanuit dualistisch oogpunt heel slecht. Zo geef je als raad een deel van je macht weg. En dan moeten we straks van Leefbaar Utrecht nog het functioneren van de wethouders evalueren! Hoe serieus moet ik dat nog nemen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden