Een lieve haas

DE grootste opgave voor de mens is niet zozeer het omgaan met de aarde, het weer, de dood of andere culturen, als wel het gevecht met het Andere Geslacht....

Hoe het ook zij, het idee dat er in principe geen verschil tussen mannen en vrouwen is, kan slechts voortkomen uit onnozelheid. Als je gedichten leest, doet het er niet toe of de auteur katholiek, socialist, moslim, blond of slecht ter been is, maar je wilt beslist weten of de dichter een man of een vrouw is. Toen Victor Vroomkoning enige jaren geleden onder het pseudoniem Stella Napels een bundel zeer vrouwelijke gedichten publiceerde, had iedere lezer binnen twee minuten in de gaten dat het een mystificatie betrof. Dat Anton Ent ook onder de naam Marieke Jonkman schreef, bleef langer verborgen, wat er misschien op duidt dat vereenzelviging met de andere kunne niet geheel uitgesloten is.

Het gedicht van Gerrit Kouwenaar staat tussen aanhalingstekens, wat erop wijst dat we ons bij de spreker iemand anders moeten voorstellen dan de stem waaraan we in Kouwenaars werk gewend zijn. De spreker is een vrouw die doeltreffend de vloer aanveegt met de sukkel die haar de zijne noemt. Hij heeft in een te duur restaurant zitten vertellen hoezeer hij het met zijn werk, zijn vrouw en zichzelf getroffen heeft, misschien heeft hij zijn maîtresse gefêteerd, maar bij thuiskomst wordt hij fijntjes door zijn vrouw onthaald. Slakken gegeten? Hoe voortreffelijk ook bereid, het blijft een beetje een lullig gerecht, zeker wanneer de eter in seksuele zin steeds meer op een traag weekdier begint te lijken.

Een lieve haas is hij, een nul, iemand die slechts kutten en magen vult en de baas speelt. Terwijl zij degene is die hem heeft leren eten en neuken. De vrouw is een vorstin die over een 'leger' beschikt en haar benen als onderdanen beschouwt. Het woord 'voorschot' roept een associatie met schieten op. Ze heeft haar man zo gedrild dat hij niet heeft gemerkt dat hij geheel door haar beheerst en omgeven wordt ('in mijn midden'). De vrouw die hij lief heeft is in zijn armzalige voorstelling een ikoon geworden, een wassen beeld waarmee hij nog wel vrijt maar niet meer praat.

In de eerste strofe wordt 's mans gestuntel in bed als 'omschrijven' betiteld. De machteloze minnaar is een dichter die niet meer to the point komt. Daarmee haalt het gedicht uiteindelijk zichzelf onderuit. Mijn vraag is nu: had dit gedicht ook door een vrouw geschreven kunnen zijn?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden