Column

Een liesbreukoperatie op zeer Engelse wijze

Volkskrant correspondent Patrick van IJzendoorn liet zich opereren in een zeer bijzonder Londens ziekenhuis.

Het St. Thomas Hospital kijkt uit op de Houses of Parliament.

Naar welk ziekenhuis zou u willen? De huisarts gaf me een existentiële keuze. Waar wilde ik mijn 'hernia repair' laten uitvoeren, zoals een liesbreukoperatie heet op het eiland. Sommige niet-Engelse vrienden hadden me aangeraden de National Health Service (NHS), de heilige koe van de Britse samenleving, voor dit soort gevallen als de pest te mijden. Sterker, mijn vrouw was voor de bevalling naar haar moederland Maleisië gereisd. Volgens een onderzoek van het Commonwealth Fund is evenwel gebleken dat de NHS het beste zorgsysteem van de wereld is. Alleen in de categorie 'het in leven houden van patiënten' scoort het niet hoog. Wat dat laatste betreft, is het een soort postcodeloterij.

De NHS is een uniek fenomeen. Met 1,3 miljoen werknemers is de Britse staatszorg op het Chinese ministerie van Defensie na de grootste werkgever ter wereld. Het budget is groter dan het bruto nationaal product van Nieuw-Zeeland. Alleen al naar het verzorgen van de tuinen bij de ziekenhuizen gaat elk jaar 177 miljoen pond. Via de belastingen draagt een gemiddelde Brit elk jaar 2.000 pond bij aan de zorg, minder dan in landen als Frankrijk, Duitsland en Nederland. Iedereen roept dat er meer geld naar de zorg moet, maar slechts een op de drie Britten wil er meer voor betalen. Geen wonder de belofte om de EU-contributie naar de NHS te sluizen op zo buitengewoon veel bijval kon rekenen.

Ik putte moed uit een eerdere neusbijholteoperatie, in Guy's, het ziekenhuis waar de filosoof Ludwig Wittgenstein tijdens de oorlog als portier zijn bijdrage had geleverd aan de strijd van de door hem omarmde eilandnatie. Helaas, daar bleken ze geen liesbreuken te doen. Queen Elizabeth Hospital dan, ons plaatselijke gasthuis? Daar heb ik ooit een nacht doorgebracht nadat een bloedonderzoek had gewezen op leukemie. Vals alarm. Er bleek een dossier te zijn verwisseld, zo kwam de internist me bij het half British breakfast vrolijk vertellen. Hier had ik op een zondag een lies-scan laten maken door een Oost-Europese arts, maar me laten opensnijden wilde ik hier niet.

Noodtoestand op vrijdagavond

Het universiteitsziekenhuis van Lewisham wellicht? Bekend terrein, en niet alleen omdat ik in het belendende kantoor van de burgerlijke stand getrouwd ben. Meerdere malen hebben mijn vrouw en ik hier in de nachtelijke uren met ons zieke zoontje op de eerste hulp gezeten. Op een gemiddelde vrijdagavond heerst hier, zo leerde de ervaring, de noodtoestand, met de wachtkamer als een soort Last Chance Saloon. Eerder dit jaar heb ik er van een Iraakse kno-arts een hypermodern, geheel gratis gehoorapparaat gekregen. Edoch, het mes van de chirurg vrees ik evenzeer als de messen van de boefjes in de naburige kansenwijk Catford.

Waarom niet van een nood een deugd maken door naar St. Thomas' te gaan, het ziekenhuis dat in 1173 werd gesticht en vernoemd naar aartsbisschop Thomas Becket. Het gebouw staat op de zuidoever van de Theems, pal tegenover de Houses of Parliament. Wegdommelen op het gebeier van Big Ben, dat moest de genezing wel ten goede komen. Een maand na de diagnose kon ik erheen voor de voorbereidingen. De chirurg, een Engelse vijftiger, vertelde geruststellend dat het een routineklus was. In de hal speelde een patiënt in zijn pyjama Bach op een vleugel, aan de muur hingen tekeningen uit De gelaarsde kat en er bleek een Florence Nightingale-museum te zijn.

De vleugel in de hal wordt bespeeld door patiënten in pyjama.

'Wat doet u hier?'

De beter bedeelden, linkse politici incluis, zullen deze charmante ambiance nooit zien; die gaan naar particuliere ziekenhuizen. Toen de onlangs overleden journalist A.A. Gill terminaal ziek werd opgenomen, vroeg een verpleegster dan ook: 'Wat doet u hier?' Met de klemtoon op de 'u'. Hoewel hij geen levensverlengende medicatie kreeg - te duur - prees Gill de hartelijkheid van de hedendaagse Nightingales. 'Dat krijg je niet in de particuliere zorg', luidde de melancholische slotzin van zijn laatste artikel in The Sunday Times. Net zomin als er in privéklinieken een karretje met door Doris Lessing geschonken boeken door de zalen wordt gereden, zoals in het Royal Free in het dure Hampstead.

Mijn operatie verliep uiteindelijk goed, een klein wonder omdat de scanuitslag was zoekgeraakt. Langzaam ontwaakte ik uit de narcose, met een jaap van een decimeter en onaangename gevoelens in de onderbuik. Een olijke Filipijnse broeder bezorgde me thee en een cheddar-sandwich. Die moest ik opeten. Niet veel later kwam een Jamaicaanse zuster langs, die oordeelde dat ik rijp was voor ontslag en dat mijn vrouw de taxi kon bellen. Vervlogen was de droom over een kamer aan de pittoreske waterkant. Waarom ik niet mocht blijven? Te duur. Ondanks die 350 miljoen pond per week aan EU-geld die de Brexiteers voor de zorg hadden bestemd.

De vleugel in de hal wordt bespeeld door patiënten in pyjama.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden