Een lange naam, het avondje, de aartsrivaal en een cultheld

NAC vierde afgelopen week het eeuwfeest. Vier redenen waarom de Parel van het Zuiden niet de meest succesvolle club is van Nederland, maar wel de meest eigenzinnige.

1 Rat Verlegh

De geschiedenis van NAC kent een aantal bijzondere wapenfeiten. Het record van de langste clubnaam van Europa bijvoorbeeld: Nooit Opgeven Altijd Doorzetten Aangenaam Door Vermaak En Nuttig Door Ontspanning Combinatie Breda. En wat te denken van de bieromzet? Bij geen enkele andere club drinken supporters zoveel bier als in Breda. Maar het mooiste aan NAC is toch wel dat op de gevel van het stadion de naam van een clublegende prijkt in plaats van die van een sponsor. Er zullen nog maar weinigen zijn die Rat Verlegh ooit met eigen ogen hebben zien spelen, want diens carrière duurde tot 1931. Het maakt de mythevorming rond Verlegh alleen maar groter. Zijn dood is, zoals dat vaker gaat bij legendes, met raadsels omgeven. In maart van het jaar 1960 raakte hij met zijn Opel Kaptein van de weg, iets ten noorden van Prinsenbeek. Hij kwam terecht in natuurzwembad De Kuil. Daar vonden duikers de volgende morgen zijn levenloze lichaam. Mogelijk had Rat Verlegh een hartaanval gekregen. Maar niemand die het precies weet.


2 Het avondje nac

In 1975 kocht clubsecretaris Eugène Lemmens vier lichtmasten in Parijs en zette die neer rondom het terrein van NAC aan de Beatrixstraat. Het kunstlicht bleek voor een haast magische sfeer in het stadion te zorgen, waarna de clubleiding in allerijl besloot om de thuiswedstrijden voortaan op zaterdagavond af te werken. Omdat stadions in die tijd nog niet op verlaten industrieterreinen werden gebouwd, was voor de dorstige NAC-fans een bijkomend voordeel dat ze na afloop direct konden doorlopen naar de kroegen in de binnenstad. Zo werd het Avondje NAC een vast onderdeel van een stapavond.


Trommels zijn er verboden. Dwaze deuntjes na een doelpunt ook. En een mascotte zul je er niet snel aantreffen. Het Avondje NAC is een cultuurgoed waarover streng wordt gewaakt door de supporters. Zozeer zelfs dat het Ernie Brandts in 2008 min of meer de kop kostte. Weliswaar was Brandts een van de laatste succesvolle trainers in Breda, maar zijn behoudende manier van voetballen sloot niet aan bij een van de belangrijkste grondbeginselen van het Avondje NAC: strijd en spektakel op het veld. En dus was het exit Brandts, want niemand in Breda is groter dan het Avondje NAC.


3 Willem II

Willem II? Jazeker. Immers, geen club bestaat zonder de aanwezigheid van een eeuwige aartsrivaal. En die van NAC huist dus in Tilburg, dertig kilometer verderop. Of beter gezegd: Stilburg, zoals in Breda de bijnaam van Willem II luidt. Vandaar dat NAC-fans voorafgaand aan de derby in 2005 het stadion van Willem II eens uitriepen tot officieel stiltegebied.


En zo waren er de afgelopen jaren wel meer geslaagde supportersacties. Die keer bijvoorbeeld dat er geel-zwart water uit de fontein in Tilburg spoot. Of toen Willem II op punt van degraderen stond en NAC-supporters zo vriendelijk waren geweest om Tilburg van nieuwe busregelingen te voorzien; op de borden stonden alle vertrektijden naar plaatsen van alle voetbalclubs uit de Jupiler League.


Maar de meest geruchtmakende actie werd in het seizoen 2004-2005 georganiseerd toen NAC-fans 4.500 luiers inkochten en die vervolgens dumpten in het Willem II-stadion. Op een begeleidend spandoek stond de tekst: 'Stilburg Broekpoepers, genoeg om oew stront bij oew te houwe?' Het opruimen van de rommel was dit keer geen probleem. De luiers werden massaal meegenomen door buurtbewoners.


4 Gerard den Haan

De middenvelder uit Gorkum was eind jaren tachtig zo populair in Breda dat de lokale McDonald's gratis kip uitdeelde als Den Haan speelde. En lang voordat er Gullit-petjes met rastaharen op de markt kwamen, droeg de B-side al de zogeheten Gerard den Haan-petjes, compleet met een blond matje aan de achterkant. Gerard den Haan is nog altijd dé cultheld bij NAC. Hij dankt die heldenstatus aan een bijzondere actie tijdens een uitwedstrijd bij AZ, toen hij tijdens het warmlopen eigenhandig een spandoek jatte van de fans van AZ. Iets waarin een fan van NAC even daarvoor niet was geslaagd.


In de duels die volgden, hoefde Den Haan maar in de buurt van een rivaliserend vak te komen of de NAC-fans smeekten hem zijn streek te herhalen. In een interview met het dagblad BN/De Stem in 2009 vertelde hij allesbehalve spijt te hebben van die actie. 'Al had ik geld toe moeten leggen, dan nóg was ik voor die gasten door het vuur gegaan', aldus Den Haan. 'Ik ben niet gelovig, maar ik dank God op mijn blote knieën dat ik - met mijn beperkte kwaliteiten - voor NAC heb mógen voetballen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden