Een land heeft geen vrienden, wist De Gaulle al

De Gaulle zei al dat landen geen vrienden hebben. Overeenkomstig die traditie zijn de Fransen er na drie dagen Europese top in geslaagd alle andere veertien EU-lidstaten tegen zich in het harnas te jagen....

Aan de elegantie van de stijl kan het moeilijk liggen. Premier Kok gebruikt de versleten Nederlandse beelden van 'bergetappes die nog moeten beginnen'. President Chirac bezweert solonnellement (plechtig) dat er 'met de geest en met het hart' gestreefd moet worden naar een nieuwe en uitgebreide Europese Unie. Onderminister Moscovici zegt 'dat we ons in de logica van het compromis bevinden'.

Dat klinkt fantastisch, maar met elegantie alleen kom je er niet. Europees commissaris Michel Barnier, ook een Fransman, zegt dat 'de architectuur van een compromis nog geen compromis is'. Les één voor de Parijse correspondent: nooit kijken naar wat ze zéggen, altijd letten op wat ze dóen. Onderminister Moscovici is de kop van jut van veel buitenlandse kritiek. Hij luistert niet, trommelt met zijn vingers op tafel als hij zich verveelt, valt tijdens onderhandelingen wel eens in slaap. En voor alles interesseert Europa hem eigenlijk niet.

Zaterdag legde Moscovici met enig tamtam een 'concessie' op tafel over een zaak die Frankrijk werkelijk aan het hart gaat: artikel 133, de liberalisering van de buitenlandse handel. Frankrijk wilde oorspronkelijk zijn veto handhaven op het terrein van cultuur, media, onderwijs en gezondheidszorg. Een oude kwestie, die onder de toenmalige minister Jack Lang de geschiedenis in ging als de 'Franse uitzondering'.

De bescherming van de cultuur, met name de Franse film tegen de verderfelijke invloed van Hollywood, is een serieuze zaak. Minister Hubert Védrine verklaarde deze week in Le Monde Diplomatique dat 'in de liberale angelsaksische wereld àlles handel is'. En als de Franse cultuur de onderhandelaars niet aan het hart ging, dan waren er nog de demonstranten in de straten van Nice om er hardhandig aan te herinneren.

Desondanks, zegt Moscovici in de perszaal, is Frankrijk bereid om een en ander weg te geven. Maar als later het nieuwe Franse voorstel wordt uitgedeeld, is van enige beweging niets te merken. 'Ik doe nog steeds m'n best om Franse concessies te vinden', luidt later de reactie van staatssecretaris Benschop.

Alles wijst erop dat in de onderhandelingszaal het bloed tegen de muren spat. Maar minister Védrine verklaart dat sprake is van 'een goede werksfeer'. 'Al maken we geen grappen.' Wie opvallend veel grappen maakt, is de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fischer. Zaterdagavond houdt hij een persconferentie. 'Vindt u het hier hard toegaan? In mijn linkse tijd in Frankfurt was ik wel wat anders gewend.' Hij krijgt na afloop van zijn voorstelling een ovatie.

De Duitsers nemen wraak voor het 'trauma van Berlijn'. Tijdens hun laatste EU-voorzitterschap moesten de Duitsers onder het Franse juk door. Van het voornemen van bondskanselier Schröder om de Duitse bijdrage terug te schroeven, kwam niets terecht. Chirac hield namens zijn boeren de poot stijf. Nu zijn de rollen omgedraaid. Frankrijk is voorzitter èn vragende partij. De Duitsers leunen lachend achterover. Ze wachten tot de Fransen wanhopig worden, om op het laatste moment toe te slaan. 'We hebben het van de Fransen geleerd', zegt een diplomaat bij wijze van excuus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden