Een kushandje, een knikje, kort salueren of een gebedje

Duizenden mensen kwamen vrijdag naar het Concertgebouw om afscheid te nemen van hun geliefde burgemeester.

Jennifer Hopelezz en Dolly Bellefleur rechts) vrijdagmiddag bij de kist van burgemeester Van der Laan.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Licht zenuwachtig is Ruud Douma vrijdagmiddag met twee grote tassen de artiesteningang van het Concertgebouw ingestapt. Hevig ontroerd loopt zijn alter ego Dolly Bellefleur een paar uur later in een glitterende blauwe jurk naar haar plek. Naast de kist waarin burgemeester Eberhard van der Laan ligt.

Samen met collega-drag queen Jennifer Hopelezz houdt Dolly vrijdagmiddag een half uur de 'erewacht' naast de vorige week overleden burgemeester. Eerder op de dag hebben al oorlogsveteranen, vuilnismannen, politie en naaste medewerkers van Van der Laan op die plek gestaan. Dolly en Jennifer zijn gevraagd als boegbeelden van de 'lhbt-en-noem-het-hele-alfabet-maar-op-gemeenschap'.

Op hoge hakken stapt Bellefleur voorzichtig tussen de bloemenkransen door van het Koninklijk Huis en andere organisaties en personen. Kort legt ze een handje op de kist en dan vermant ze zich. Twintig meter verderop gaan de deuren open en komt de bonte stoet van Amsterdammers weer op gang. Jong, oud, zwart, wit. En iedereen betuigt op zijn eigen manier de laatste eer: 'een kushandje, een knikje, kort salueren of een gebedje. De lange wimpers van Bellefleur hangen verdrietig naar beneden.

Het Concertgebouw in Amsterdam.Beeld anp

Afscheid

Duizenden mensen maken vrijdag van de gelegenheid gebruik om afscheid te nemen van Van der Laan. Rondom de kist is de stemming bedrukt. Maar buiten in de rij, waar de wachttijd op de piekomenten langer dan een uur bedraagt, praten de mensen met elkaar. En vertellen velen over hun vaak zeer persoonlijke ervaringen met de burgemeester.

Zoals Marianne Roelofs uit Amsterdam Osdorp die in 2014 Van der Laan thuis ontving nadat ze in handgeschreven brief van vier kantjes had geschreven over de verschillende bevolkingsgroepen die in haar wijk naast elkaar heen leven. 'Hij belde me direct op, met de vraag of hij koffie kon komen drinken.'

De rij met mensen die afscheid komen nemen van burgemeester Eberhard van der Laan.Beeld anp

Een half jaar later beklaagde haar dochter zich in een ingezonden brief in de krant over de boete die zij had gekregen omdat ze voor haar huis een glas wijn dronk. Prompt volgde een uitnodiging voor moeder en dochter op het stadhuis. Roelofs: 'Mijn dochter zei vooraf dat ze even flink de waarheid vertellen ook over de drukte in de stad met die toeristen. Maar toen we buiten stonden, vroeg ik: 'Waar bleef je nou met al je klachten?' Ze antwoordde: 'Wat een charmante man.' Die boete heeft hij overigens laten terugdraaien.'

En zo gaat het overal in de rij. Een man toont geplastificeerde foto's waarop te zien is hoe Van der Laan hem op straat een 'boks' geeft. Acteur Jeroen Krabbé - die in rode vermomming elk jaar in aanloopt naar 5 december de hand schudde van de burgemeester - vertelt hoe Van der Laan voor- en tegenstanders in de pietendiscussie om tafel vroeg en hen dwong samen tot een oplossing te komen.

De rij met mensen die afscheid komen nemen van burgemeester Eberhard van der Laan.Beeld anp
De kist van burgemeester Eberhard van der Laan.Beeld anp

Dierbare herinneringen

Ook Dolly Bellefleur heeft een laatje met dierbare herinneringen aan Van der Laan. Met als hoogtepunt 25 augustus 2013. Het was de dag dat op het Museumplein het Nederland-Ruslandjaar werd gevierd. Terwijl er op een groot podium een ballet werd opgevoerd en folkloristisch werd gedanst, was er aan de andere kant van het plein een demonstratie 'To Russsia with Love'. Tegen de toenemende homo-intolerantie onder Poetin. Van der Laan sprak er met een regenboogketting om. En Dolly zong er een anti-Poetinlied.

Na afloop nodigde de burgemeester haar uit om samen met zijn twee dochtertjes bij de Russen te gaan kijken. 'We waren net een gezinnetje, heel ontspannen. Maar intussen was het ook een groots statement.' De foto die er bij die gelegenheid is gemaakt, is haar nog steeds zeer dierbaar. 'Hij ziet er daar nog zo sterk uit, en dat die meisjes hem nu moeten missen vind ik echt verschrikkelijk.'

Ze heeft overwogen om als erewacht dezelfde 'matroesjkajurk' aan te trekken als ze die dag droeg. 'Maar die vond ik toch te pompeus.' Dus is het de blauwe geworden, met een regenbooglintje en een roze hart. 'Dat zie ik als een subtiele verwijzing naar zijn naam en het hart dat hij ook voor onze community had.'

Amsterdam rouwt om zijn burgemeester

Eberhard van der Laan, de man die Amsterdam 'een beetje liever' maakte
Zijn empathie maakte hem populair onder Amsterdammers. Maar het waren zijn openheid en dadendrang die hem lieten uitgroeien tot een van de geliefdste burgemeesters ooit. Een postuum aan de hand van drie typerende momenten.

In beeld: Eberhard van der Laan (1955-2017)
De fotoredactie van de Volkskrant selecteerde de mooiste en meest bijzondere foto's van burgemeester Van der Laan.

Nuchter, ambitieus en oprecht: de magie van Eberhard van der Laan verklaard
Wat maakte de volkse dokterszoon zo geliefd? Oud-stadsverslaggever Jaap Stam vindt het antwoord in zijn eigengereide karakter.

'Als ik het niet geloofde, zou ik het niet zeggen'
Deze televisiefragmenten tekenen Eberhard van der Laan.

'Amsterdam huilt om zijn lieve burgemeester'
Met drie roze rozen wandelt Cor van den Bold (70) in zijn windjack langs de Herengracht. Precies zo'n subtiel bosje als hij normaal voor zijn vrouw koopt. Maar nu is het voor Eberhard van de Laan. Boven de burgemeesterswoning wapperen halverwege de stok de drie andreaskruisen in de herfstbries.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden