Een kosteloos offer

Maatschappelijk verantwoorde aandelen leverden afgelopen vijf jaar niet minder op dan gewone aandelen...

door Frank van Alphen

Beleggen in bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen, levert niet meer op dan gewoon beleggen. En ook niet minder. De vrees dat duurzaam beleggen geld kost, lijkt dus ongegrond.

De rendementen van grote beleggingsfondsen als Robeco en het Postbank Aandelenfonds, wijken nauwelijks af van de resultaten van de duurzame beleggingsfondsen. Dit is te zien als de rendementen worden vergeleken op Morningstar.nl, een onafhankelijke vergelijkingssite. Het is nu mogelijk die vergelijking over de afgelopen vijf jaar te maken omdat het gros van de duurzame beleggingsfondsen omstreeks 2000 op de markt kwam. Onder meer Rabo/Robeco, de Postbank en ABN Amro introduceerden toen dergelijke fondsen.

De belegger die vijf jaar geleden 1000 euro in een duurzaam fonds heeft gestopt, is nu bijna de helft van zijn inleg kwijt. Dat klinkt dramatisch, maar hetzelfde geldt voor particulieren die hun geld toevertrouwden aan een conventioneel beleggingsfonds.

Tien jaar geleden was beleggen in bedrijven die oog hebben voor mens en milieu nog een uitzonderlijke bezigheid. Alleen ASN Bank had zo'n fonds. Het fonds werd bovendien bekeken met de nodige scepsis. Zou kiezen voor bedrijven die het milieu ontzien en goed zijn voor hun personeel niet ten koste gaan van het rendement? Zouden milieuvriendelijke bedrijven niet domweg minder winst maken dan ondernemingen die hun gif gewoon in de rivier kieperen?

De diepgewortelde vrees dat duurzaam beleggen vanwege de selectie ten koste gaat van het rendement is voor veel particuliere beleggers nog steeds een belangrijke reden duurzame fondsen over te slaan. Volgens Piet Sprengers, directeur van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO), zoeken duurzame beleggers niet in de eerste plaats een hoger dan gemiddeld rendement. Maar hij sluit niet uit dat zij op langere termijn wel eens aan het langste eind kunnen trekken.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen - het verder kijken dan de winstcijfers van het volgende kwartaal - is volgens hem een indicator voor goed management. 'Alleen is vijf jaar te kort om dat te kunnen beoordelen. Als Shell bijvoorbeeld omschakelt van fossiele brandstoffen naar duurzame energie kost dat tientallen jaren. Als zo'n proces slaagt, zie je dat dan pas in de koers.'

Fondsbeheerders van duurzame fondsen zijn blij dat ze niet onderdoen voor gewone fondsen. 'We streven naar een marktconform rendement. Een betere wereld krijgen beleggers er gratis bij', zegt Ab Engelsman, directeur van het beleggingsbedrijf van ASN Bank. 'Als gevolg van de criteria die we hanteren, wijken onze beleggingen af van de portefeuille van een doorsnee fonds. Die afwijking pakt soms uit in het voordeel van de belegger en soms in het nadeel.'

Zo behaalden duurzame fondsen een paar jaar geleden nog rendementen waar de traditionele beleggers jaloers op waren, omdat ze meer dan gemiddeld belegden in technologiebedrijven. Nu lopen ze wat achter bij de conventionele fondsen omdat ze minder geld steken in nutsbedrijven die vaak betrokken zijn bij nucleaire energieopwekking .

Duurzame fondsen blijven de laatste jaren ook achter omdat ze vooral beleggen in grotere concerns, terwijl juist de kleinere ondernemingen de laatste tijd koerswinst boekten. 'We rangschikken bedrijven per sector op duurzaamheid ', vertelt Erik Breen, fondsmanager van Robeco DuurzaamAandelen. 'Dat zijn meestal grotere bedrijven omdat die vaak wat verder zijn met maatschappelijk verantwoord ondernemen.'

Het ASN Aandelenfonds is niet alleen het oudste en grootste duurzame fonds (234 miljoen euro), maar ook het strengste. 'Bij de gebruikelijke best in class benadering belegt een fonds ook in de minst grote viespeuk uit bijvoorbeeld de mijnbouw. Dat gaat ons te ver', zegt Engelsman, die deze sector in zijn geheel uitsluit.

Engelsman realiseert zich dat je niet te streng moet worden. 'Je kunt een bedrijf niet aansprakelijk stellen voor alles wat er gebeurt bij detoeleveranciers. Dan kun je nergens meer in beleggen. We verwachten wel maatregelen om misstanden te traceren.'

Een voorbeeld is Nokia. 'Enige tijd geleden hebben we Nokia aangesproken op het gebruik van coltan in de mobiele telefoons. Coltan wordt onder meer gewonnen in de mijnen van Congo onder dubieuze omstandigheden. Nokia reageerde positief en nam het initiatief samen met de branche het probleem aan te pakken', aldus Engelsman.

Als beleggers hun angst voor een lager rendement bij duurzaam beleggen kwijtraken, kunnen de duurzame fondsen nog een hoop nieuw geld tegemoet zien. Volgens een onderzoek van de Postbank overweegt bijna een kwart van de Nederlandse beleggers een deel van zijn vermogen te investeren in maatschappelijk verantwoorde spaar-en beleggingsproducten. n

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden