Een kortstondig experiment

Vijf jaar geleden werd op voorstel van Silvio Danailov, de manager van Veselin Topalov, de GSCA, de Grand Slam Chess Association, opgericht. De gedachte achter het samenwerkingsverband was simpel: de winnaars van de invitatietoernooien in Wijk aan Zee, Linares en Sofia en een vierde, nader aan te wijzen evenement zouden elk jaar worden uitgenodigd voor de grandslamfinale in Bilbao, waar naast lucratieve prijzen de officieuze titel toernooikampioen van het jaar op het spel stond.


De aangewezen toernooien verleenden alle medewerking aan Danailovs voorstel en organisatoren in Nanjing, Medias en Londen verdrongen zich om ook lid te mogen worden van de GSCA. Sinds 2008 is in Bilbao viermaal om de Grand Slam Cup gestreden en ook dit jaar zal de Spaanse stad gastheer zijn van de finale.


De toekomst is ongewis, omdat de GSCA amper meer leden heeft. De M-Tel Masters-zeskamp in Sofia en het Pearl Spring-toernooi in Nanjing bestaan niet meer en ook met de klassieker in Linares, eens het Wimbledon of Chess, is het slecht afgelopen. Na twee afgelastingen op rij is het onwaarschijnlijk dat het toernooi ooit zal terugkeren.


Onlangs viel opnieuw een lid van de GSCA af. De organisatoren van het toernooi in het Roemeense Medias hadden zich verzekerd van de deelname van onder anderen Carlsen en Anand, tot een paar weken geleden de sponsor zich terugtrok. Een persbericht, waarin werd beloofd dat het toernooi later dit jaar alsnog zal worden gehouden, werd voor kennisgeving aangenomen.


Het einde van het kortstondige grandslam-experiment lijkt daarmee in zicht, tenzij het Tal-memorial in Moskou of het jaarlijkse toernooi in Dortmund zich aansluit bij de GSCA. Vooralsnog ziet het daar niet naar uit.


Bij gebrek aan concurrentie uit Medias kreeg een ander evenement alle aandacht. In Praag speelde David Navara, viervoudig kampioen van Tsjechië, een korte tweekamp tegen Peter Svidler, zesvoudig kampioen van Rusland. Svidler won dik verdiend met 3-1 dankzij overwinningen in de tweede en derde partij.


Navara - Svidler


Derde matchpartij


1. Pf3 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 d5 4. cxd5 Pxd5 5. Db3

Met deze zelden gekozen zet hoopte Navara zijn tegenstander, een groot expert in het Grünfeld-Indisch, te verrassen.


5 ... Pb6 6. d4 Lg7 7. e4 Lg4 8. Lb5+ c6 9. Pg5 0-0 10. Le2 Lxe2 11. Pxe2

Deze stelling bereikte Navara met zwart in het afgelopen Tata Steel toernooi tegen Aronian. Na 11 ... Pa6 12. Le3 Dd6 13. 0-0 Db4 14. Dxb4 Pxb4 15. Tfc1 e5 had hij niets te klagen. Svidler kiest een minder omzichtige zet.


11 ... e5 12. Dh3

Deze dubieuze aanvalszet laat zich verklaren door Navara's achterstand in de tweekamp. Voorzichtiger en verstandiger is 12. dxe5 h6 13. Pf3 Pbd7 14. 0-0.


12 ... h6 13. Pf3 exd4 14. Lxh6 Te8 15. 0-0-0

Maar nu gaat hij echt te ver. Na de korte rokade staat het ongeveer gelijk.


15 ... c5 16. Pg5 Dd7! 17. Dh4

Door op het ingeslagen pad. Omdat wits aanval gemakkelijk wordt afgeslagen, was 17. Dxd7 P8xd7 18. Lxg7 Kxg7 19. Pf4 misschien een betere kans.


17 ... f6 18. Lxg7 Dxg7 19. Ph3

Het ligt voor de hand deze zet een vraagteken te geven omdat het paard vanaf dit veld tot het eind van de partij werkeloos zal toekijken. Navara geloofde nog dat hij zijn aanval met de manoeuvre Td1-d3-g3 kon versterken.


19 ... Pc6 20. Td3 g5 21. Dh5 Txe4

Ook 21 ... Pb4 kwam in aanmerking.


22. f4 Df7 23. Pg3 Dc4+

Sterker dan 23 ... Dxh5 24. Pxh5 Tf8 25. Tg3.


Zie diagram 1

24. Tc3!

Alleen zo blijft wit in de strijd. Na 24. Kd2 Pb4 25. Dg6+ Kf8 26. Dxf6+ Ke8 is het afgelopen.


24 ... dxc3 25. Dg6+ Kf8 26. Dxf6+ Ke8 27. Dg6+ Kd7 28. Dxe4 cxb2+ 29. Kb1 Te8

Dit geeft wit een kleine kans die hij na 29 ... Pd4 niet zou hebben gehad.


30. Td1+

Hierna is het definitief voorbij. Met 30. Dxc4 Pxc4 31. Pxg5 kon wit vechten.


30 ... Pd4 31. Dxb7+ Kd8 32. Db8+ Kd7 33. Db7+ Kd8 34. Db8+ Pc8 35. Dxb2 Te6 36. Tc1 Da4 37. Ka1 Tb6 38. Dd2 Pd6 39. Tc3

Zie diagram 2

39 ... Pc4 40. Dd3 Db4 41. Tb3 De1+

Wit geeft op.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden