PROFIEL

Een koele bourgondiër in de schaduw van Rutte

Hij trad vrijdag tijdens de wekelijkse persconferentie van premier Rutte voor het eerst op in zijn nieuwe rol als baas van de Rijksvoorlichtingsdienst. Stephan Schrover is erudiet, humorvol, belijdend katholiek en immer gekleed in een tweed jasje.

Directeur-generaal van de RVD, Stephan Schrover. 'Als het spannend wordt, gaat hij niet zenuwachtig rondrennen.'Beeld Foto Phil Nijhuis / ANP

Stephan Schrover (46), de man die nooit zelf in de schijnwerpers wil staan en het liefst als adviseur op de achtergrond functioneert, is vanaf nu de belangrijkste voorlichter van het land. De premier is daarmee zeer in zijn nopjes, weten bronnen rond het Torentje. 'Stephan was zijn persoonlijke keuze.'

De band tussen de voorlichter en zijn baas is de afgelopen maanden snel verdiept. Toen de premier op donderdagmiddag 17 juli het bericht kreeg dat er in Oekraïne iets verschrikkelijks was gebeurd, was hij net voor vakantie gearriveerd in Zuid-Duitsland. Hij moest terug, en snel ook. Maar hij was niet bepaald in de buurt van een groot vliegveld. Een lijnvlucht pakken zou uren gaan duren. In Den Haag was het besluit snel genomen: het regeringsvliegtuig KBX ging Rutte halen, op het kleine vliegveld Friedrichshafen, niet ver van de Bodensee.

Terwijl er van alles door Ruttes hoofd ging, landde het vliegtuig en verscheen bovenaan de vliegtuigtrap Stephan Schrover. Van Rutte, vertelde hij later, maakte zich een vreemd gevoel van opluchting meester: 'Ha, een bekend gezicht temidden van de verwarring.' Iemand bovendien op wie hij kon bouwen.

Het bleek de openingsscène van de meest intensieve periode uit Ruttes premierschap tot nu toe. En dat geldt ook voor Schrover, die in de weken daarna niet meer van Ruttes zijde week. Een toch al uitstekende werkrelatie werd nog hechter. Deze periode is een van de redenen dat Rutte Schrover persoonlijk naar voren schoof als 's lands hoogste communicatieadviseur.

Schrover is sinds 1 januari de nieuwe directeur-generaal van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD), maar werkt er al sinds 2008, in verschillende functies. Daarvoor werkte hij bij de ministeries van Financiën en Sociale Zaken en was hij woordvoerder van de bisschoppen en het CDA.

Mensen om hem heen typeren Schrover als iemand die koel blijft naast zijn soms emotionele bazen zoals Rutte en oud-minister Maxime Verhagen. 'Als het hectisch of spannend wordt, dan blijft hij rustig van aard, hij gaat niet zenuwachtig rondrennen. Stephan heeft een heel gelijkmatig karakter', zegt oud-CDA collega Jack de Vries bijvoorbeeld.

Stijladvies

Arno Kantelberg, hoofdredacteur van Esquire, geeft ongevraagd stijladvies. Dit keer aan Stephan Schrover

Een conservatieve, belijdende katholiek uit het zuiden met een voorliefde voor jagersjasjes - ik had niet gedacht in Den Haag nog ooit iemand tegen te komen met Franz-Joseph Strauss als rolmodel (over die herenliefde laten we Franz-Joseph maar in het ongewisse).

Een bruine broek van dik corduroy, wijnrode veterschoenen, blauwe clubdas met diagonale streep, groen tweed-jasje, zuinige mondje met stiff upper lip; alsof hij zo-even uit een klucht van P. G. Wodehouse is gestapt. Het is de garderobe van wat ze in Engeland de gentry noemen. Ik zie hem dit weekend ook wel zijn Wellies aantrekken om met de Labrador een stevige wandeling te gaan maken in de omgeving van Nijmegen, de stad waar hij ooit praeses was van een wel heel keurige studentenvereniging - de clubdas zou daar zomaar een erfenis van kunnen zijn.

Volgens het AD is voor Stephan Schrover het woord 'onkreukbaar' uitgevonden. Dat geldt in ieder geval voor de bovenste helft van de directeur-generaal; de onderste helft kent met name rond de kruiscontreien nog wel een enkele plooi teveel. Het jasje oogt tevens wat ruim rond de taille. Helaas ontkomt ook baron Schrover niet aan de Nederlandse onhebbelijkheid om kleding steevast een maat te groot te kopen. (Kijk even naar de baas, die weet wat taillering inhoudt.) Maar hier ben ik een beetje spijkers op laag water aan het zoeken.

Als de stijl mag terugkeren op het Binnenhof, dan maar in de vorm van een iets te wijd geklede corporale functionaris. Hear hear!

Een bron die nauw met hem samenwerkte tijdens de MH17-ramp: 'Hij laat zich door niemand op de kast jagen. In crisissituaties is hij heel dicht bij de minister-president en durft hem ook tegen te spreken. Hij is heel goed in de juiste woorden kiezen op het goede moment. Hij maakt ook teksten voor hem. Dat moet snel en luistert heel nauw.' Ook Schrovers contact met de koning verloopt goed. 'Hij is zo goed met woorden, humor en afstand tot zichzelf en anderen. Dat komt ook zeer van pas in zijn relatie met het Koninklijk Huis', aldus deze bron.

Wie spit in Schrovers verleden stuit op een vrijwel onberispelijke reputatie. Eén vlekje keert vaak terug, uit zijn CDA-tijd in 2006. Toen stak Schrover in sociëteit Nieuwspoort tijdens een woordenwisseling zijn middelvinger op naar Hans Laroes, toen nog hoofdredacteur van het NOS Journaal. Volgens Schrover had de NOS ten onrechte nagelaten om CDA-leider Balkenende als winnaar van het verkiezingsdebat te benoemen.

Het was geen uitglijder van Schrover, maar een weloverwogen actie: 'Functionele boosheid', zegt Jaap Stuurwold, destijds zijn CDA-collega. 'Van hem mocht iedereen weten dat hij vond dat de NOS over de schreef was gegaan. De hele journalistiek was verzameld op die plek. Iedereen hoorde toen wat er speelde.'

Jagersoutfit

Schrovers verschijning is op het eerste gezicht zijn meest opvallende kenmerk, temidden van de de grijze pakken-norm op het Binnenhof. Hij draagt immer een tweed jasje. Een soort jagersoutfit zoals keurige Britten die dragen. Of hij nou met Rutte op bezoek is in Rusland of bij een staatsbanket: zijn stijl is rotsvast. 'Hij is een soort kruising tussen een Leidse corpsbal, Ollie B. Bommel en een vleugje Godfried Bomans', zegt Jan-Willem Wits, voormalig perschef van het aartsbisdom Utrecht en oud-woordvoerder van kardinaal Simonis.

Een erudiete heer, een wijnkenner en Bourgondiër, zo omschrijven ook anderen hem. 'Ik heb hem weleens te eten gehad. Ik liet hem een verzameling flessen zien. Hij wees aan: Die moet je drinken als ik er niet ben. En wat hij zelf bij het eten wilde, wees hij ook aan', zegt Marco Zoon, communicatieadviseur en oud-Financiën-collega.

De rol van humor in zijn leven is groot. Schrover maakt graag ironische grappen. Kan zware onderwerpen zodoende lichter maken en neemt zichzelf niet al te serieus. 'In zijn CDA-tijd kwamen Kamerleden graag om het hoekje kijken als er in de voorlichtingskamer hard werd gelachen. Geheid dat Schrover dan moppen zat te tappen over de zoveelste politieke crisis', herinnert een oud-CDA-collega zich. 'Met Bos ben je de klos' is een oneliner die Schrover bedacht over toenmalig PvdA-leider Wouter Bos tijdens de felle verkiezingscampagne in 2006 toen het CDA de grootste wilde worden. Maar de 'ontkleuring' van politieke woordvoerder naar neutrale zegsman van het Rijk is geruisloos verlopen. Schrover is sinds zijn vertrek naar Sociale Zaken in 2007 niet meer publiekelijk betrapt op een politieke uitspraak.

Schrover houdt zijn privéleven afgeschermd, typerend voor de man op de achtergrond die hij wil zijn. Hij heeft al lange tijd een vriend. Verder is hij 'redelijk sfinxerig: een leeftijd vind je niet op internet, een cv evenmin', zegt Wits. Aan Facebook en Twitter doet hij niet mee. 'Hij zal altijd vriendelijk informeren hoe het met je gaat, maar vertelt niet veel over zijn eigen privésituatie', weet ook CDA'er De Vries.

Hij is belijdend katholiek, al steekt hij daar ook regelmatig de draak mee. 'De katholieke kerk is de enige ware kerk op aarde, maar het is ook een poppenkast, zo citeert hij graag Gerard Reve', vertelt een ex-collega. 'Oud-minister Gerrit Zalm noemde Schrover graag 'de bisschop' en daar kon hij uitstekend tegen. Als het om hem gaat, lacht hij even hard mee', vertelt Joep Mourits, voormalig collega bij de bisschoppen. Een ander: 'Het verhaal gaat dat oud-minister Zalm Schrover een keer ging ophalen bij hem thuis. Zijn moeder deed open. Zalm zei: 'Ik ben de nieuwe vriend van uw zoon'. Daar lachte het tweetal hartelijk om.

Het is de vraag welk nieuw gezicht Schrover aan de functie van RVD-baas gaat geven. 'Maar moet die functie eigenlijk wel een gezicht hebben?', vraagt een bron rond het kabinet zich af. 'Met een koning en een minister-president als baas kan hij beter opgaan in de kleur van het behang.' Dat is precies waar Schrover al jaren mee bezig is. Op het tweed-jasje na dan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden