Een klein beetje lijken op een Stekend insect is al voordelig

Zweefvliegen lijken vaak sterk op stekende insecten als wespen, hommels en bijen. Slim, want voor vogels zijn die insecten gevaarlijk, en de kans dat vogels de zweefvliegen opeten is dus kleiner. Mimicry, heet deze nabootsing. Maar sommige zweefvliegen zijn slechte imitators: in de fotoreeks hiernaast is het niet erg moeilijk om de vliegen (boven) te onderscheiden van de echte stekers (onder). En wat heb je eraan om een beetje op een wesp te lijken? Canadese biologen komen nu met het antwoord. De kleine vliegjes komen ermee weg doordat jagers eerder een grote prooi - en dus maaltijd - aanvallen, schrijft bioloog Tom Sherratt in Nature. Uit zijn metingen blijkt dat juist de kleinste vliegjes - kleiner dan een halve centimeter - slecht lijken. Zij zijn niet zo interessant voor vogels: ze leveren te weinig energie op. 'Het is zoals besjes verzamelen voor ons', zegt Henk Siepel, bioloog aan Wageningen Universiteit en niet betrokken bij het onderzoek. 'Het verzamelen en verteren kost meer energie dan het oplevert.'


Volgens de biologen staan de vliegjes daardoor minder onder selectiedruk en volstaat het dus om slechts een beetje op steekinsecten te lijken. De onderzoekers verwachten dan ook extremere adaptaties naarmate prooidieren groter zijn. Zo zijn er rupsen die net als slangen oogachtige stipjes op hun lijf hebben en daarmee hun jager afschrikken, aldus Sherratt.


Een andere verklaring kan zijn dat de vliegjes hun uiterlijk om een andere reden hebben ontwikkeld, oppert Sherratt. Met een bijachtig uiterlijk kunnen ze in bijennesten komen zonder te worden aangevallen, als een wolf in schaapskleren.


'Dit onderzoek veegt andere verklaringen voor niet-perfecte mimicry van tafel', zegt Siepel. Zo tonen de Canadese experimenten aan dat het idee dat vogels anders waarnemen dan mensen niet opgaat. Ook blijkt de hypothese dat 'slechte' imitators een beetje op alle soorten wespen proberen te lijken, om zich zo te beschermen tegen meerdere jagers, niet te kloppen, zo wijst een analyse van de vorm van de zweefvliegen uit.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.