Een kickfinish en de coolste baan staat in brand

Sven Kramer werd gediskwalificeerd, Ireen Wüst ging onderuit, de wind blies en soms haperde de ijsmachine. Maar het publiek genoot. Schaatsen in de openlucht heeft zo zijn charmante trekjes.

AMSTERDAM - 'Een toernooi moet een verhaal hebben', zei Rintje Ritsma zaterdagmiddag aan een van de trendy statafels in de sponsorlounge van het Olympisch stadion. Dat maakte buitenschaatsen zo mooi, die verhalen.


Een paar uur later werd de toernooidirecteur op zijn wenken bediend: het NK allround en sprint werd een verhaal. Al gebeurde dat niet helemaal op de manier zoals Ritsma dat voor ogen had. Briesend was hij naar het middenterrein gebeend, naar scheidsrechter Jacques de Koning die op het punt stond om Sven Kramer, boegbeeld van het toernooi, te diskwalificeren vanwege zijn 'kickfinish'. Of de scheidsrechter ze wel allemaal op een rijtje had. En even heel goed moest nadenken over de ernst van het vergrijp in relatie tot de promotionele waarde van Kramer voor het NK.


De Koning bleek onvermurwbaar. Als Ritsma promotie wilde, dan moest hij maar een schaatsgala organiseren. 'Dit is een serieuze wedstrijd.' Waarna Ritsma, nog kokend van woede, naar de camera's van de NOS werd geleid en verzuchtte: 'Ik schaam me bijna voor het Nederlandse volk dat Jacques de Koning hier vanavond als scheidsrechter staat.'


Wat was er nu helemaal gebeurd? In de laatste meters van zijn rit op de 5 kilometer was Kramer alvast omhoog gekomen en had hij zijn schaats over de finishlijn geschopt. Beetje uit euforie, uit stoerdoenerij, maar slim was het niet. Het is nu eenmaal de regel dat je met de schaats op het ijs over de streep moet komen. Aan de andere kant: de kickfinish was een beetje als op zondagmorgen door rood rijden: dat mag ook niet. Je mag dan hopen dat er in de geest van de wet wordt gehandeld.


Dat gebeurde zaterdag dus niet. Meteen waren de rapen gaar. Kramer was nog niet van het ijs of Ireen Wüst had haar telefoon al gepakt en via Twitter de boodschap 'KNSB?? Gaat ie wel lekker? de wereld ingestuurd. Even later moest ze zelf de baan op, waarna ze prompt viel tijdens haar 1.000 meter. Daarmee bewees ook het tweede uithangbord van het schaatsfeest in Amsterdam de organisatie geen goede dienst. Dat kon er ook nog wel bij.


Ergens was het allemaal ook wel grappig, die commotie om de diskwalificatie van Kramer. Initiatiefnemer Patrick Wouters van den Oudenweijer had met zijn House of Sports het NK tot in zijn vezels vermarkt. Niets werd aan het toeval overgelaten, over alles was nagedacht: van de locatie (Olympisch Stadion) en het tijdstip (een week na de Spelen) tot aan de naam ('De Coolste Baan van Nederland) en de mediapartners (RTL Late Night zond live uit vanuit het Olympisch Stadion, Radio 538 ook en De Telegraaf zorgde met een bijlage voor extra publiciteit).


Maar met één ding was geen rekening gehouden: een koppige scheidsrechter uit het Noord-Hollandse Middelie, die besloot dat regels nou eenmaal regels waren, ook voor Sven Kramer.


Laat duidelijk zijn: het NK was van grote betekenis voor het schaatsen. Twee jaar geleden werd het WK allround in Moskou verreden, waar bijna uitsluitend militairen op de tribune zaten. En die vielen nog in slaap ook. Dat er wat moest gebeuren, was duidelijk. Maar wat? En hoe?


Het antwoord kwam dit weekend in het Olympisch Stadion, waar de vernieuwing van het schaatsen werd ingezet met een stap terug in de tijd: de buitenlucht in. Die hang naar nostalgie zie je steeds vaker: muziekliefhebbers zweren weer bij vinyl, retro kleding is in en tv-series over vroeger verbreken alle kijkcijferrecords. Het organiseren van een schaatstoernooi in de openlucht paste naadloos in die maatschappelijke ontwikkeling.


Het kán dus, een mobiele baan aanleggen in het Olympisch Stadion. Dat was de belangrijkste conclusie na drie dagen schaatsen op een provisorische buitenbaan in Amsterdam. En misschien wel nog belangrijker: als zoiets in het Olympisch Stadion kan dan kan het dus overal ter wereld. Op het Rode Plein in Moskou bijvoorbeeld. Of rond de Eiffeltoren in Parijs.


Ritsma en KNSB-directeur Arie Koops waren zaterdag maar al te blij dat Ottavio Cinquanta, baas van de internationale bond, op bezoek kwam in het Olympisch Stadion. 'We kunnen over twee jaar foto's en een brochure sturen, maar het is mooier om het zo te kunnen laten zien', vertelde Koops trots. De aanpak werkte: Cinquanta liet weten dat-ie het wel ziet zitten, een internationaal toernooi op een commercieel bijzondere plek in de buitenlucht.


Alleen: de schaatsers zijn een stuk minder enthousiast, zo bleek uit de reacties tijdens het toernooi. 'We hebben in Sotsji gezien dat het schaatsen een sport van duizendsten is geworden. Hier kunnen zoveel factoren ons echt seconden kosten', zei Lotte van Beek.


De huidige generatie groeide op met indoorbanen en is gewend aan ideale omstandigheden. Hun twijfel is logisch. Maar het wierp wel een interessante vraag op: van wie is het schaatsen eigenlijk? Van de schaatsers, die onder gelijke omstandigheden willen rijden? Of van het publiek, dat enthousiast blijkt over een onvoorspelbaar buitentoernooi met verrassende wendingen?


'Het schaatsen is van iederéén', antwoordde Ritsma desgevraagd. 'Maar als ik je nou vraag naar de laatste tien allround-kampioenschappen. Welke beklijven dan het meeste? Die van binnen of buiten?'Arie Koops merkte op: 'Schaatsers kunnen tien jaar als prof leven, omdat mensen enthousiast over hen zijn en daardoor ook sponsoren. Dan zul je af en toe ook iets moeten terugdoen. Ook dat hoort bij profsport.' Hij zei dat allemaal voordat zondagmorgen de koelinstallatie begon te haperen, waardoor het toernooi pas een uur later dan gepland kon beginnen. Wéér een verhaal erbij.


Michel Mulder verovert ook nationale sprinttitel

Michel Mulder heeft voor het eerst in zijn loopbaan de nationale titel op de sprint gewonnen. De olympisch kampioen op de 500 meter en wereldkampioen sprint eindigde zaterdag in Amsterdam op de afsluitende 1.000 meter als zesde, maar dat was net voldoende om Hein Otterspeer achter zich te houden. De derde plaats op het eindpodium was voor Kjeld Nuis, die in 1.11,03 als tweede eindigde op de 1000 meter.

Bij de vrouwen ging de titel naar Margot Boer. Het was haar vierde nationale titel op de sprint. Lotte van Beek en Thijsje Oenema werden tweede en derde.

Yvonne Nauta won voor het eerst in haar loopbaan de titel bij het NK allround. De rijdster van Team Liga won de afsluitende 5 kilometer met een tijd van 7.21,53. Daardoor passeerde ze Diane Valkenburg in het klassement. De titel bij de mannen ging naar Koen Verweij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden