Column

Een kernwapen moeten we hebben, voor onszelf

Een kleine, magere man zonder tanden heeft mij lang geleden geleerd wat een zichzelf respecterend mens hoort te doen als de totale nederlaag niet te weren is. Het was in de Turkse hoofdstad Ankara, een troosteloze stad die bekendstaat om de goede vrienden die je er maakt en om de honderdduizenden illegaal gebouwde armoedige huizen. Zo nu en dan wordt er een tiental krotten met de grond gelijk gemaakt, dat is de regel daar.

De atoombom op Nagasaki in 1945.Beeld epa

Toen de gemeentewerkers bij het huis van die kleine man arriveerden en het noodlot onvermijdelijk was op die bewolkte middag ging hij als een standbeeld voor de sloopmachine staan. Hij hief zijn arm omhoog en schreeuwde: 'Ik doe het zelf wel.' Van het gehuil van de vrouw en de kinderen van de man werd je bijna doof. De kleine man was nergens van onder de indruk en bracht met een moker de ene na de andere klap aan op de muren van zijn levenswerk.

Ik heb meer verhalen in deze trant. Wat dacht u van de revolutionairen die de beul wegstuurden om na het uitroepen van een marxistische slogan de stoel bij de galg zelf onder hun voeten weg te trappen... Immers, de besten sterven zegevierend. Of denk aan Franz Kafka. Op zijn sterfbed prevelde hij nog in het oor van een dierbare vriend een laatste wens: 'Vernietig alles wat ik tot nu heb geschreven.' Kafka was wijs en wist dat de dood diende te komen wanneer hij het wilde. Regel voor de tere lijven en de onovertroffen meesterwerken.

Dat ik in de ban ben van dit soort destructieve gedachten heeft een reden. Een mooie, intelligente dame met een negen maanden oude baby op haar schoot zei mij laatst met een kleine glimlach dat ze zeker wist dat haar generatie een nucleaire oorlog zou meemaken. Ik schrok meer van haar kalme houding dan van de mededeling. Vroeger was het de taak van hysterische nieuwssites om er over te ouwehoeren, nu staan de serieuze kranten vol over de noodzaak van nieuwe wapens voor Europa. We zijn kwetsbaarder dan ooit.

De nieuwe wereldorde heeft zich voltrokken voordat we het doorhadden. De belangrijkste territoria zijn onder leiding gekomen van mannen waar je liever geen vrienden mee bent. Straks sluit een Franse dame zich wellicht aan in die rij van de patsertjes om het feest compleet te maken. De huidige frustratie, de woede en het domme nationalisme zullen niet veel anders zijn dan die van voor de Eerste Wereldoorlog. Een kleine vonk was toen genoeg om de wereld in brand te zetten.

In de hoop op een eervol einde ging ik wat rondvragen. Een jongeman, die zoveel leest dat ik zijn woorden niet in twijfel zou durven trekken, stelde mij uiteindelijk gerust. Hij verzekerde mij dat Nederland alle middelen heeft om zijn eigen kernwapens te produceren. TU-Delft heeft de kennis, de Nederlandse staat het geld. Wat nog ontbreekt is de politieke wil in Den Haag.

Nu moet u weten dat ik een hekel heb aan referenda. Maar in dit geval zou ik me sterk willen maken voor een laatste volksstemming. Een kernwapen moeten we hebben. Eentje die niet op de vijand is gericht, maar op onszelf. Een bom die van pas komt als de waanzin volledig de overhand heeft gekregen in de wereld. Een bom om te voorkomen dat de gekken en malloten leedvermaak beleven aan ons. Trots was die ondervoede man in Ankara met de hamer in de hand. Die bom is dan het gereedschap waarmee wij onze eer redden. Hij zal ons naar de categorie verheffen van de dappere revolutionairen. Voor ons dan ook geen beulen, maar slechts het vingerwerk van een koning of koningin. Dan zijn we zielsverwanten van Franz Kafka, om maar een voorbeeld te noemen.

Dit land is namelijk niet over te laten aan de kille vernietiging door vreemden. Want hier heeft de zon in de winter de kleur van staal. Zoals een geduldige hand over de vrouwenhuid gaat, zo daalt de nacht neer op het plateau hier. Hier hebben we op bevroren zwarte wateren geschaatst en in de warmste huizen onze kinderen grootgebracht. In de krappe studentenkamers van dit land ruikt het naar zaad en zweet. Het ultieme einde zonder enige vorm van barmhartigheid is dan wel erg wreed.

Iedere oorlog heeft uiteraard een andere kleur. Met een beetje geluk ziet de eenzame, verdwaalde wolf op de duinen nog kans om in het avondrood van de allerlaatste oorlog naar planeten met leven te huilen en ons verhaal te vertellen: 'In een wintermaand kwam het einde voor dit land. Maar de dood was niet lamlendig. Hij kwam van eigen hand.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden