Analyse Drugsbeleid Hongarije

Een jointje in het openbaar roken in Hongarije: twee jaar de gevangenis in

Festivalgangers op het muziekfestival Sziget in Boedapest, Hongarije. Beeld REUTERS

Twee op festival Sziget opgepakte Nederlanders hebben het niet getroffen: als het om drugsbeleid gaat, behoort Hongarije tot de strengste landen in Europa. Een onderscheid tussen hard- en softdrugs bestaat in de wet niet, en op het bezit ervan staat in beide gevallen flinke celstraffen. 

Wie betrapt wordt op het bezit van cannabis, zelfs voor medisch gebruik, kan een gevangenisstraf krijgen oplopend tot twee jaar. Bij kleine hoeveelheden hoeft de gebruiker vaak alleen een afkickprogramma van zes maanden te doorlopen.

Hoe riskant het is om in het openbaar een jointje roken, merkte een Hongaarse geschiedenisstudent een paar jaar geleden. Met een vriend stond hij voor een bar te roken, toen er agenten op de fiets voorbij kwamen. De twee werden geboeid afgevoerd, urenlang verhoord en moesten urinemonsters afstaan. De student ging ervan uit dat het daarbij zou blijven, maar vergiste zich: omdat hij bekend had dat hij de joint aan zijn vriend had doorgegeven, besloot justitie hem te vervolgen wegens drugshandel. Hij kreeg twee jaar voorwaardelijk.

Ooit was hennepteelt in Midden-Europa behoorlijk mainstream, maar daarvoor moet je meer dan honderd jaar terug, naar een tijd dat hennep (in plaats van katoen) als basismateriaal werd gebruikt voor de weelderige hemden en jurken van de Hongaarse aristocratie. Tegenwoordig zit er een conservatief-populistische regering voor wie iedere vorm van drugsgebruik uit den boze is. Sterker: als het aan het kabinet premier Viktor Orbán ligt, is Hongarije volledig ‘drugsvrij’ in 2020. Een volstrekt onhaalbaar plan, laat Márton Asbóth van de Unie voor Hongaarse Burgerrechten (TASZ) per e-mail weten. ‘De regering heeft drugsproblemen nooit serieus willen oplossen.’

Zero tolerance

Sinds de verkiezingswinst van de Fidesz-partij in 2010 geldt er een zerotolerancebeleid. Marihuanagebruikers worden door de regering gestigmatiseerd, zegt Asbóth, en bij de ‘sociale catastrofe’ van harddrugs zoals xtc en lsd kijkt de regering de andere kant op. De twee grootste klinieken waar heroïnegebruikers hun verslaving konden afbouwen, werden gesloten. Omdat er ook op gemeenteniveau een andere wind ging waaien, staan enkele honderden verslaafden in Boedapest er nu alleen voor. 

Vorig jaar ontdekte TASZ via een Wob-verzoek dat de omstreden scientology-kerk door sommige scholen was ingehuurd om met scholieren over drugspreventie te praten. Waarschijnlijk zijn de scholen niet op de hoogte geweest van het feit dat scientology dergelijke programma’s gebruikt om zieltjes te winnen, zo concludeerde de burgerrechtenorganisatie. Eerder lanceerde een spindoctor van Fidesz de proefballon om scholieren tussen de 12 en de 18 jaar jaarlijks een plasje te laten doen om sporen van drugsgebruik te kunnen vinden. En, zo voegde deze Máté Kocsis eraan toe, voor politici en journalisten zou dezelfde verplichting moeten gelden. Van het plan is daarna weinig meer vernomen.

Liberaler

Ondertussen zou de tijdgeest Hongarije zomaar in kunnen halen. Begin dit jaar stemde een meerderheid in het Europees Parlement voor een resolutie om medicinaal cannabisgebruik in heel Europa te legaliseren. Zo’n 60 procent van de Hongaren, bleek uit een peiling, ziet dat wel zitten. Opvallend genoeg vond zelfs een meerderheid van Fidesz-stemmers dat het beleid wel een tandje liberaler mocht.

Van een kentering is voorlopig geen sprake. Studenten journalistiek interviewden vorig jaar een aantal deskundigen over de voor- en nadelen van legalisering van marihuana. Het stuk verscheen in een blad dat gratis verspreid wordt op vijfhonderd scholen. Prompt trok het bevoegde ministerie zijn subsidie – omgerekend zo’n 4.600 euro – voor het blad in. De studenten hadden zich immers niet aan het preventiebeleid van het ministerie gehouden.

Bij de twee Nederlanders zal de rechter goed kijken naar hun leeftijd, intenties en eventuele strafblad, zegt TASZ-medewerker Asbóth die zich slechts aarzelend aan een voorspelling wil wagen. ‘De kans bestaat dat ze een paar jaar de cel in moeten, maar ik verwacht niet dat het levenslang zal worden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden