Een inhoudrijk middenspel

In de rubriek van 20 augustus liet ik de fraaie partij zien die Roel Boomstra in het World Cup-toernooi (Oefa 2011) van de Amerikaan Jevgeni Skliarov won. Maar over het inhoudrijke middenspel van dat half-open klassieke duel valt oneindig veel méér te melden dan vorige week mogelijk was. Daarom neem ik de beslissende fase nogmaals met u door.


Zie diagram 1


Zo stond het na Boomstra's 34.28-22!!, een sterke Ghestem-doorstoot die het zwarte spel volledig dreigt te verlammen. Toch hoeft Skliarov in de diagramstand nog niet te wanhopen, mits hij 34...3-9(!) speelt. Om allerlei redenen waarvoor zelfs in deze vervolgbespreking de ruimte ontbreekt, beantwoordt wit die zet het best met 35.42-38!!?


Na 35...23-28 36.32x3 21x45 37.3-9! 13x4 38.22x2 45-50 39.2x35 50x22 ontstaat er dan een macro-eindspel (7x7) waarin de beste kansen ongetwijfeld aan wit zijn, maar waarvan de precieze waarde zich onmogelijk laat vaststellen.


34...23-29?! (te vroeg) 35.42-38! 3-9? (te laat; onder de gegeven omstandigheden was 35...18-23 beduidend beter geweest) 36.48-43!


En niet te snel 36.33-28? vanwege doorbraakcombinatie 36...11-17!, 37...16x7!, 38...29-33, 39...19-24, 40...18-23 en 41...13x35.


De grote verdienste van de tekstzet is dat 36...18-23 niet meer gaat in verband met de damzet 37.22-18!, 38.41-37, 39.25-20 en 40.33x4. Dat zwart zich dan misschien nog redt (maar misschien ook niet) met 40...21-27! 41.32x21 16x27 42.4-18 11-17!! en nu ofwel 43.18x34 31-36 44.34x1 8-12 45.1x31 26x37, ofwel 43.18x1 31-37! 44.1x29/34 37-42!, is een 'computerwijsheid' waar men achter het bord bitter weinig mee opschiet.


36...11-17 37.22x11 6x17


Zie diagram 2


38.47-42?!


Omdat wit na zwarts volgende zet schijf- en - uiteindelijk - partijwinst zal forceren, zou men geneigd kunnen zijn de tekstzet louter met een uitroepteken op te sieren. Dat zou evenwel onterecht zijn, want de analyse leert dat 38.41-36! (nóg) betere kansen had gegeven. Zo kan er onder meer volgen:


1) 38...9-14 39.33-28! 18-23 40.39-33 12-18 41.47-42! (om 41...14-20 en 43...17-22 te elimineren) 41...17-22 42.28x17 21x12 43.33-28!, waarna zwart het met een bord vol stukken kan opgeven.


2) 38...18-23 39.36-31!! (dit is exacter dan 39.39-34, waarop zwart met 39...9-14* 40.36-31 13-18* 41.43-39 14-20* 42.25x14 19x10 43.33-28 17-22!! 44.28x30 12-17!! 45.34x3 22-28 46.32x23 21x45 47.3x21 16x36 nog juist remise zou maken) en nu:


2.1) 39...12-18 40.39-34! (nu wél) en de dreiging 41.32-28! + is niet meer te pareren.


2.2) 39...9-14 40.33-28! (nu zo) 40...12-18 41.39-33! 17-22 42.28x17 21x12 43.33-28! 12-17 44.46-41! (eerst zo) 44...8-12 45.41-36! (idem) 45...17-21 46.43-39! (nu pas) 46...12-17 47.39-33! 17-22 48.28x17 21x12 49.33-28! en zwart loopt andermaal dood.


Enkel en alleen door op 38.41-36 met het weinig voor de hand liggende 38...19-23(!) 39.47-42 17-22 te vervolgen, én zich ook daarna zo nauwkeurig en koelbloedig mogelijk te blijven verdedigen (waarbij zelfs dubbeloffers niet worden geschuwd!), kan zwart analytisch nog ontsnappen. Maar daarover wellicht een volgende keer méér.


38...9-14?


Na deze nieuwe fout staat Skliarov definitief verloren. Er was nog redding mogelijk met 38...18-23! 39.41-36 12-18! Maar daar besluit je als zwartspeler alleen maar toe als je ontdekt hebt dat je na 40.39-34 9-14!! 41.32-28 over de verbluffende, want bepaald niet-alledaagse tegenactie 41...23x41!! 42.34x3 21x32 43.46x28 17-21! 44.3x29 26-31 45.36x27 21x45 = beschikt...


39.33-28! 18-23 40.27-22!! 12-18 41.22x11 16x7 42.32-27!!


Met schijfwinst of dam. Hoe Boomstra na 42...23x32* 43.27x16 8-12 44.38x27 zijn materiële voordeel verzilverde, is de lezer inmiddels bekend.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden