Een in bloed en regen gedrenkt drama

De vernietigende zuigkracht van familiebanden lijkt het kernthema van deze raadselachtige film noir.

KEVIN TOMA

drama

****

Regie Claire Denis

Met Vincent Landon, Chiara Mastroianni, Michel Subor, Lola Créton, Juli Bataille

In 7 zalen

Een jong meisje schuifelt 's nachts door de straten van Parijs. Volkomen verdwaasd en naakt op haar pumps na. Een gewone thriller zou langzaam onthullen wat dit beeld te betekenen heeft - hoe het meisje op straat is beland, waarom ze alleen nog schoenen draagt, wat aan dit moment vooraf gaat en wat erop volgt.

In Les salauds, de nieuwste film van meester-cineast Claire Denis, gaat het net iets anders. Het verhaal wordt door Denis (Vendredi soir, 35 Rhums, White Material) in zo veel brokstukken gepresenteerd dat er moedwillig gaten en kieren tussen de fragmenten ontstaan. Het meisje blijkt de dochter van schoenfabrieksdirecteur Jacques, die door toedoen van investeerder Laporte ten onder is gegaan en zelfmoord heeft gepleegd.

Weduwe Sandra wil wraak op Laporte en roept de hulp in van Marco, haar gebrouilleerde broer; deze gaat wonen in hetzelfde appartementencomplex als Laporte's echtgenote Raphaëlle en verleidt de vrouw in een handomdraai. Zonder te weten welke smerige geheimen er in zijn eigen familie op onthulling wachten.

Beetje bij beetje wordt in Les salauds ('De klootzakken') alles duidelijk, zo lijkt het. Maar waar in de chronologie bevindt zich dan de scène met het naakte meisje op straat? Is het iets wat al vóór Jacques' zelfmoord gebeurde, of moet het nog komen?

Les salauds, digitaal maar zinnelijk gefotografeerd door Denis' vaste cameravrouw Agnès Godard, zit er vol mee: beelden die uit het scharnier van de plot hangen, niet zomaar droom of werkelijkheid zijn, of indirect de herinnering aan een eerder tafereel oproepen. Een afgelegen schuur met een vloer vol bloederige maïskolven. Eenzame vrouwen, 's nachts op straat. Dure auto's, glanzend en scheurend of gereduceerd tot schroot. Vaders en dochters. En steeds weer die damesschoenen: de ene keer op het bureau van de zelfmoordenaar, de andere keer in de handen van een vrouw die stiekem bij haar minnaar wegglipt.

De vernietigende zuigkracht van familiebanden lijkt het kernthema van deze raadselachtige film noir. Maar wat Denis met haar twaalfde speelfilm ook precies wil zeggen, hij werkt in de eerste plaats als een in regen, nachtlicht en bloed gedrenkt stemmingstuk. Dat blijkt ook uit de bezwerende muziek van Denis' 'huisband' Tindersticks, en aan de manier waarop de acteurs worden ingezet: vooral om de lichamen van hoofdrolspelers Vincent Landon (Marco), Chiara Mastroianni (Raphaëlle) en Michel Subor (Laporte) gaat het, om hun gezicht, of alleen al om hoe hun stemmen klinken.

De priemende roofdierogen en raspende woorden van Michel Subor zijn van zichzelf al verontrustend genoeg. En wat een erotiek zit er samengebald in het eigenlijk heel simpele shot dat Denis vanuit Raphaëlle's perspectief toont, wanneer ze toekijkt hoe Marco de fiets van haar zoontje repareert en zijn hemd zich over zijn rug spant. Zulke momenten trillen na afloop nog lang na, ook als Les salauds zich als geheel maar lastig laat vatten.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden