Een heuse encyclopedie van Bommel-figuren als eerbetoon aan Marten Toonder

Het Bergen van Adriaan van Dis, een musical van The Bridges of Madison County, een festival voor de contrabas en waarom Hugo Claus de grootste toneelschrijver van Nederland is. Dit en tien andere voorspelde culturele hoogtepunten zijn de komende maanden te zien. Hier vindt u tip 10: Paul Verhaak, De Bommelparade.

Marten Toonder, zelfportret met Heer Bommel en Tom Poes Beeld Collectie Strips! Museum Rotterdam

Alle eer nog steeds voor de geestesvruchten van Marten Toonder. Bijvoorbeeld in de vorm van een heuse encyclopedie van Bommel-figuren. Inclusief verrukkelijke uitspraken van ieder van hen.

In maart 2016 vierde Tom Poes, de listige kat van Marten Toonder, zijn 75ste verjaardag. Dit werd gevierd met boekuitgaven en tentoonstellingen. Een jaar later is het feest nog niet voorbij. In het Rotterdamse museum Strips! opende onlangs een grote Tom Poes-tentoonstelling en het festival Strips op de Markt in Gouda, op zondag 7 mei, staat ook in het teken van Ollie B. Bommel.

Een van de mensen die aan het Goudse evenement deelnemen is Paul Verhaak, ook samensteller van het boek De Bommelparade - 1400 karakters uit de Bommelsaga van Marten Toonder.

Paul Verhaak, De Bommelparade. 1400 karakters uit de Bommelsaga van Marten Toonder; uitgeverij Cliché, €49,95.

Strips op de Markt, Gouda, 7/5. I.s.m. Museum de Bommelzolder is in restaurant De Zalm, Markt 34, een expositie ingericht over Bommel in de reclame. Expositie Tom Poes in Strips!, Wijnbrugstraat 5, Rotterdam, t/m 28/5.

Verhaak heeft alle personages in de 177 Bommelstrips geïndexeerd. Van A tot Z komen ze in beeld, wat het boek meteen ook tot een portrettengalerij maakt. De ondertitel van deze loodzware studie klopt overigens niet exact, want Verhaak heeft becijferd dat er 1.360 wezens in de Bommelsaga voorkomen. En hij was maniakaal genoeg om ook een lijst van 80 verhaspelingen te maken, waarmee je uitkomt op een totaal van 1.440 namen. Het gemiddelde, zegt hij, heeft hij gemakshalve voor de ondertitel gebruikt. De verhaspelopsomming leest als poëzie. Zo is de naam Bommel in alle verhalen 52 keer verminkt en vervormd tot Blomkes, Blubber, Boemel, Boffels, Broddels, Hobbel, Knobbel, Mommel of Stoppels.

Voor in het boek is een staatje opgenomen waarin de personages naar diersoort zijn gerangschikt. Verhaak noteert dat Toonder 'een uitgesproken voorkeur voor blaffende dieren' had, want hij telt onder de stripfiguren maar liefst 199 honden. Zo bestaat het politiekorps van Rommeldam vrijwel geheel uit blaffers en keffers. Er komen voorts 163 'mensachtigen' in voor, en 109 karakters die vallen in de curieuze categorie der 'onbepaalbaren' - misschien dat Toonder daarmee vooruitliep op de transgenderdiscussie.

Cover van Verhaaks boek

Uit Verhaaks onderzoek blijkt ook dat vrouwen in de Bommelsaga schaars zijn, naar verluidt omdat Toonder de vrouw 'te hoog achtte' om van haar een karikatuur te maken. Niettemin zijn er naast Doddeltje (Bommels liefje) nog enkele seksegenoten te vinden, zoals de muze Polyhymnia, bibliothecaris dra. Pi Ritsel, Kamille Habberdoedas, Dola Lasido en de bekakte nicht Susanna van Bommelergaard.

Het aardige van Verhaaks boek is dat hij van vrijwel ieder personage een karakteristiek citaat heeft toegevoegd, zodat ook de taalvirtuositeit van maestro Marten aan bod komt. Eén voorbeeldje: in het stripverhaal De aamnaak orakelt de figuur Kwetal: 'Een schutsel tegen lekwolken. Een beetje bollig, met een membraan op krommende stekkels, die zich kleineren laten.'

Bommelfiguur Smoor Beeld Paul Verhaak, De Bommelparade

Wat hier beschreven wordt? Een paraplu.

Dit is een van de 14 voorspelde culturele hoogtepunten.
Klik hier voor de overige tips.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden