Een hel van demonen in steeds nieuwe visioenen

Het vagevuur is niet alleen iets dat zich na de dood afspeelt, sommige mensen vinden de hel reeds tijdens hun aardse bestaan....

Peter Swanborn

Binnen het enorme oeuvre van Strindberg neemt Inferno een bijzondere plaats in. Het is misschien wel zijn persoonlijkste boek. Niet alleen omdat het een autobiografisch verslag is van een uiterst moeilijke periode in zijn leven, maar vooral omdat hij in dit boek ongewoon lucide is. Niet vaak heeft een schrijver met zo veel helderheid naar zijn eigen waanbeelden en angsten gekeken.

Het verhaal begint in Parijs wanneer Strindberg afscheid neemt van zijn tweede vrouw en hun dochtertje. Teleurgesteld in de liefde richt hij zijn ambities op de wetenschap, met name de chemie. Maandenlang houdt hij zich bezig met het ontrafelen van de formules van zwavel en stikstof. In een poging goud te maken begeeft hij zich op het terrein van de alchemie.

Al snel lijken de dampen naar zijn hoofd te stijgen, en een groeiend wantrouwen maakt zich van hem meester. Overal ziet hij geesten die hem willen dwarsbomen, uitlachen of achtervolgen. Hij vlucht voortdurend naar andere pensions, maar de demonen weten hem altijd weer in nieuwe visioenen te vinden.

Halverwege het boek verruilt Strindberg Parijs voor het Boheemse woud, waar de waanzin hem bijna fataal wordt. Totdat hij de boeken leest van zijn 18de-eeuwse landgenoot Swedenborg. Deze ‘Boeddha van het Noorden’ beweert dat sommige mensen in hun aardse bestaan boete moeten doen voor zonden die zij hebben begaan in een vorig leven.

Dankzij dit inzicht vindt Strindberg rust en herstelt zijn geestelijke gezondheid, al kan dit ook gekomen zijn doordat hij eindelijk zijn dagelijkse inname van absint verminderde.Peter Swanborn

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden