Een hardnekkige fluistercampagne

Bedrijft Joris Demmink, secretaris-generaal van het ministerie van Justitie, de bij wet verboden seks met jongetjes of is hij het slachtoffer van een fluistercampagne? Het is dé thriller van de natte zomer 2007....

Hoofdpersoon is Joris Demmink, secretaris-generaal van het ministerie van Justitie. Bedrijft hij de bij wet verboden seks met jongetjes of is hij het slachtoffer van een fluistercampagne? Het PvdA-Kamerlid Aleid Wolfsen kan de thriller gestolen worden: 'Linksom of rechtsom, de minister moet die roddel- en achterklap stoppen.'

De hoogste baas van Justitie wordt eind dit jaar zestig. Sommigen vinden hem een onaardige, ongenaakbare corpsbal, anderen noemen hem charmant. Over zijn intellectuele capaciteiten is iedereen het eens: hij is scherp, reageert en schakelt snel en is een goed causeur. Demmink is geen workaholic. Hij houdt van zijn werk, maar ook van het leven, opera, etentjes en zijn grote vriendenkring.

Homoseksualiteit

Sinds zijn studie maakt Demmink allerminst een geheim van zijn homoseksualiteit, vertellen zij die hem goed kennen. Zoals heteromannen van zijn leeftijd hun blik laten vallen op meisjes, zo begeerlijk kan Demmink jongens nakijken.

Alvorens de tweede hoofdpersoon te introduceren, eerst even een duik in het verleden. In 1997, in de nasleep van de parlementaire enquête naar ontoelaatbare opsporingsmethoden, komt er bij Justitie een mededeling binnen. Er gaan geruchten over een pedofiel netwerk, waarbij hoge politie- en justitiefunctionarissen zijn betrokken. Demminks naam staat er op en die van tal van collega's uit de justitiële wereld.

Bij Justitie doen ze een beetje lacherig. Het zijn net iets te veel namen om nog serieus te nemen. Toch besluit de toenmalige secretaris-generaal tot een onderzoek. Nooit mag Justitie het verwijt van de doofpot treffen. Het onderzoek levert niks op.

Wraak

In justitiekringen - doorgaans niet vies van complotdenken - gaan verhalen rond over wraak als gevolg van mislukte promotiekansen, oude vetes, en haat en nijd tussen homo's onderling. Heden ten dage verdenkt de politie criminelen ervan bewust desinformatie te verspreiden om het gezag te destabiliseren.

Demmink gaat de hoofdrol spelen als in 2003 de Gay Krant en Panorama schrijven dat hij op de achterbank van zijn dienstauto seks had met schandknapen uit het Anne Frankplantsoen in Eindhoven. Er is geen bewijs, maar de geruchten stapelen zich op. De toenmalige minister Donner van Justitie zegt na onderzoek vinnig: er is geen rook, er is zelfs geen begin van vuur.

Baybasin

De bladen binden in onder dreiging van een kort geding. De apotheose lijkt naderbij te komen als de tweede hoofdrolspeler van dit verhaal zich ermee gaat bemoeien. Hüseyin Baybasin doet in april dit jaar aangifte tegen Demmink vanwege pedofilie, het plegen van vrijheidsberoving en deelname aan een criminele organisatie.

Baybasin is een Koerdische Turk en heroïnehandelaar, die in 2002 in hoger beroep door het hof in Den Bosch tot levenslang is veroordeeld voor moord, poging tot moord, gijzeling, aanzetten tot moord en deelname aan een criminele organisatie. Baybasin ontkent al deze misdaden. Hij noemt zich een Koerdische vrijheidsstrijder, die door Turkije en Nederland samen een kunstje is geflikt.

Het onvermoeibare advocatenechtpaar Pieter Bakker Schut en Adèle van der Plas heeft zich het lot van Baybasin aangetrokken. Zij geloven dat hij ten onrechte is veroordeeld, omdat de rechters zijn afgegaan op taps die de politie van Baybasins telefoongesprekken maakte. De advocaten betogen dat er met die taps is geknoeid, maar alle pogingen de originele taps boven tafel te krijgen zijn mislukt.

Het echtpaar grijpt elke kans aan om nieuwe feiten in de zaak te verzamelen teneinde de zaak te kunnen heropenen. Een nieuw feit doet zich voor in een 'uiterst geheim rapport' afkomstig van 'het hoogste niveau van de Turkse staat', dat overigens bij niemand bekend is.

De advocaten overhandigen de rechtbank een uittreksel, deels vertaald door hun cliënt. Baybasin leest in dat rapport wat hij altijd heeft beweerd, namelijk dat er een nepproces is gevoerd om hem achter de tralies te krijgen.

Niet hij is een heroïnehandelaar, Turkse politici en hoge ambtenaren smokkelden drugs. Ze hadden een lijntje met Nederland. Omdat hij, Baybasin, steeds de verstrengelde belangen van politiek en maffia publiekelijk aan de kaak heeft gesteld, moest hij van het toneel verdwijnen. In de nieuwe aangifte tegen Demmink schrijven

Baybasins advocaten dat er stap voor stap is gebouwd aan een complot om hun cliënt monddood te maken. Niet alleen Turkse en Nederlandse functionarissen, ook Duitse en Engelse. Zij hebben allemaal vuile handen in de drugsbusiness gemaakt, zegt Baybasin.

Chantage

Wat Demmink ermee te maken heeft? Demmink is gechanteerd door de Turkse staat, beweren Baybasins advocaten. Hij is te chanteren vanwege pedofolie. Ze hadden in Nederlandse bladen gelezen dat hij pedofiel is en in Turkije is hij ook betrapt.

De politie kwam in 1995 per toeval achter een seksparty met jonge knapen in het Turkse Bodrum omdat er een wapen afging. Het feest zou zijn georganiseerd door Demmink, aldus het 'geheime rapport'. Een politieman vertelt dat hij op bestelling opgepakte straatrovertjes leverde.

'Demmink staat aan het begin van de keten van de jegens Baybasin gepleegde misdrijven, zulks teneinde te voorkomen dat hij in Turkije ter zake van pedofilie zou worden vervolgd', staat er in de aanklacht te lezen.

'Wij hebben punt voor punt gecheckt', zegt advocaat Van der Plas, pisnijdig als haar om bewijzen wordt gevraagd. 'Een beerput is het', zegt ze. En: 'De grootste vlek van onze rechtsstaat.' 'Iedereen kijkt je aan of je nuts bent. Onzin, dit kan niet in Nederland, zeggen ze dan. Het is zo onwezenlijk, daarom kan het zo lang voortbestaan.'

Niemand kent de Turkse informanten en hun belastende verklaringen, behalve de Turkse journalist Burhan Kazmali. Het Openbaar Ministerie nodigde hem uit voor een gesprek in het kader van het oriënterend onderzoek tegen Demmink. De Turkse politie zou hem hebben tegengehouden, maar vaststaat dat dit niet het geval is geweest.

Bewijsmateriaal

De journalist laat op Onderwereldblog.nl blijken er de pest over in te hebben dat Baybasins advocaten zijn naam en informatie in Nederland openbaar hebben gemaakt. Hij had er geen idee van dat zijn 'vertrouwelijke informatie' als belangrijk bewijsmateriaal is aangedragen.

Demminks advocaat Harro Knijff ziet hoe Baybasins advocaten opereren. Slim, vindt hij. Beroepshalve kan hij er nog wel waardering voor opbrengen. 'Verder is het van begin tot einde onzin.' Demmink is nooit in Bodrum geweest. Sinds 1984 is Demmink nooit meer in Turkije geweest.

Een oprisping veroorzaakt het tv-programma EenVandaag in juni met een herhaling van een oude aflevering van Netwerk. Er is een (nagespeeld) telefoongesprek, waarin een bekakte stem vraagt naar voor die avond beschikbare jongens. De suggestie ligt er dik op, hier spreekt Demmink, de stem hoort toe aan ene Joris.

De bekakte stem is die van een onbekende, dus ook niet van de Joris die wél is veroordeeld tot een taakstraf. Dat gebeurde in 1998. Die Joris was een lagere, inmiddels ontslagen ambtenaar van WVC. Demmink werd op 1 november 2002 secretaris-generaal, na screening van de AIVD. De geheime dienst kan een gerechtelijke veroordeling niet missen en een veroordeelde kan nooit de hoogste baas van Justitie worden.

Hardnekkig

Afdoend bewijs? Nee, want de fluistercampagne zegt dat Demmink ook de AIVD aan een touwtje heeft. Een minstens zo'n hardnekkig verhaal als het gerucht dat de Turkse informanten zijn omgekocht. Intussen staat de Tweede Kamer te trappelen. Wat? Wat? Wat? roepen PVV, SP, VVD, elke keer als de story opduikt. Niks! Niks Niks! herhaalt minister Hirsch Ballin zijn voorgangers.

Demmink zelf zit zo stil als iemand die wordt geschoren stil kan zitten. De minister is nu aan zet. Naaste medewerkers zeggen dat de zaak hem nauwelijks raakt, dat hij ver boven de partijen staat en niet aan gezag heeft ingeboet.

Joris D. heet hij op sommige sites. Hij gaat met vakantie. Het gerucht gaat dat hij niet zal terugkeren. Klopt dat? De woordvoerder schiet in de lach en zucht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden