Een handige klusser ruimt zelf zijn asbest op

Bij asbest schieten burger en autoriteit vaak in een kramp. Nu is het ook een kankerverwekkende stof. Maar wie bij de les blijft, kan de golfplaten op zijn schuurtje zelf saneren.

Beeld Han Hoogerbrugge

Het is nog ver weg, maar het is een ingrijpend probleem. Dus laten we op tijd beginnen, dacht de overheid begin dit jaar. Over acht jaar (2024) moet elk stuk asbest op het dak van alle particuliere woningen zijn verwijderd. En dat zijn er heel wat: naar schatting tienduizenden daken van schuurtjes, bergingen en garages. In totaal zo'n 120 miljoen vierkante meter op allerlei daken, ofwel ongeveer 20 duizend voetbalvelden.

Asbest is vaak goed voor licht hysterische reacties, aangewakkerd door enge beelden van mannen die in witte maanpakken een asbestsanering uitvoeren. Dat mensen die beroepsmatig met asbest in aanraking komen zich goed beschermen, is van levensbelang. Wie regelmatig hoge concentraties asbestvezels inademt, heeft een verhoogde kans op een bijzondere vorm van longkanker, mesothelioom.

Zelf aanpakken

Toch kan een beetje handige klusser een kleinschalig karwei ook zelf aanpakken, zeker als de dakplaten nog van goede kwaliteit zijn. Vraag wel eerst een sloopvergunning aan bij de gemeente, adviseren experts. Of je mag slopen, hangt af van de mate van verwering van het materiaal die de kans bepaalt of er vezels zullen vrijkomen. 'Als je ervoor zorgt dat de platen heel van het dak komen, is er niet veel aan de hand', zegt Hans André de la Porte, woordvoerder van Vereniging Eigen Huis.

Ingepakt in plastic kan het asbest in veel gemeenten gratis bij het inzameldepot worden afgeven, waarna het naar een vuilstortplaats wordt vervoerd. Op andere plekken kan het geld kosten. In sommige gemeenten betaalt een particulier 20 tot 30 euro per 100 kilogram aangeboden asbest, meldt voorlichtingsorganisatie MilieuCentraal.

Reden voor de ongerustheid rond asbest is dat tot ver in de jaren negentig van de vorige eeuw jaarlijks zeker zeshonderd mannen stierven die vanaf de jaren twintig in de scheepsbouw en in de golfplatenindustrie ('Eternit') hadden gewerkt. Zij ondergingen een pijnlijk sterfbed na een op zichzelf zeldzame aandoening. Na lang touwtrekken met de asbestproducenten, vergelijkbaar met de strijd tegen de sigarettenindustrie, is het sinds juli 1993 verboden asbest in de bouw te gebruiken.

De reden waarom de overheid tussen nu en 2024 al het asbest van de huizen wil hebben, is dat de minstens dertig jaar oude asbestplaten op daken aan het verbrokkelen zijn door de blootstelling aan regen, zon en sneeuw. Daardoor kunnen fijne vezels vrijkomen in de lucht, al is de gezondheidsschade daarvan vermoedelijk niet groot.

Wie met een klein schuurtje aan de slag wil, draait waarschijnlijk zelf op voor de rekening. De overheid heeft de komende vier jaar weliswaar een subsidie beschikbaar van 4,5 euro per vierkante meter, maar daarvoor moet het dak groter zijn dan 35 vierkante meter. 'Dus een schuurtje met puntdak met twee zijden van 16 vierkante meter valt buiten de regeling', zegt De la Porte.

En ook voor grotere daken is geen volledige subsidie gegarandeerd. Het maximum per adres is 25 duizend euro en dit jaar zit 10 miljoen in kas. Is de pot leeg, dan schuiven de latere aanmelders door naar een volgend jaar.

Voor grotere klussen, zoals een dak van vijftig vierkante meter of een sterk verbrokkeld dak, raadt de Vereniging Eigen Huis een erkende asbestsaneerder aan. Dat kost volgens 4- tot 7 duizend euro, een bedrag waarbij de subsidie van 225 euro (namelijk 50 keer 4,50 euro) verwaarloosbaar is. 'Een symbolisch bedrag waar niemand wat aan heeft', vindt de woordvoerder dan ook. 'Je moet niet vergeten dat er ook nog een nieuwe dakbedekking op moet.' De vereniging becijfert die kosten op 8- tot 14 duizend euro per woning. In totaal dus 8- tot 21 duizend euro.

Daarbij komt dat in bijvoorbeeld in de rijtjeshuizen uit de jaren vijftig iedereen mee moet doen om een efficiënte aanpak mogelijk te maken. Het besluit van de overheid moet nog naar de Tweede en Eerste Kamer.

Asbestverwijdering kan goedkoper

Volgens Eigen Huis brengt de gebrekkige subsidie en de afwezigheid van een gedegen uitvoeringsplan huiseigenaren in de verleiding om ook een groot dak zelf te slopen of door een niet-gecertificeerd bedrijf te laten verwijderen. 'Met alle gezondheidsrisico's van dien.'

MilieuCentraal komt na een kleine steekproef op vergelijkbare bedragen. Sloop en een nieuw dak van 50 vierkante meter kost 8 tot 15 duizend euro, berekent de voorlichtingsorganisatie. 'Als je het meteen laat isoleren, nieuwe dakgoten aanlegt en hoge kwaliteit pannen kiest, kom je op 20 duizend euro.'

Met zonnepanelen wordt het uiteraard duurder, maar duurzamer. Een stimuleringsregeling voor zonnepanelen zoals voor asbesthoudende boerenschuren ('asbest eraf, zon erop'), bestaat niet voor particulieren.

Volgens de asbestverwijderingsbranche kan het goedkoper. 'Voor 400 euro heb je het inventarisatierapport. De sloop van 50 vierkante meter dak kost ongeveer 1.500 euro. En reken nog eens 1.500 euro voor een nieuw golfplaten dak', zegt Cor van der Zee, voorzitter van de brancheorganisatie van gecertificeerde asbestverwijderingsbedrijven VVTB.

Als alle 120 miljoen vierkante meter asbestdak door de 340 certificeerde bedrijven worden verwijderd, gaat het om een markt van 1,5 miljard euro. Van der Zee: 'Ik verwacht er wel wat werk van.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden