Een grote stap voor de menselijke beschaving

Om half vijf gistermiddag plofte de komeetlander Philae neer op 67P/Churyumov-Gerasimenko, een komeet die we pas sinds 1969 kennen en die tot gisteren 4,6 miljard jaar ongestoord door de ruimte had getuimeld.

Nu doet hij dat met een ding van 100 kilo op zijn rug - dat op 67P overigens maar één gram weegt. Philae maakt hem in zekere zin tot een buitenpost van de aarde. Dat we 67P hebben gekoloniseerd, is misschien te veel gezegd, maar we hebben hem wel aan ons gebonden en uit de anonimiteit van zijn eeuwigdurende reis door de ruimte gehaald.

'Een grote stap voor de menselijke beschaving', zei Jean-Jacques Dordain, de directeur van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Over die woorden had hij - of zijn tekstschrijver - goed nagedacht. Op 21 juli 1969 zei Neil Armstrong, toen hij van het trapje van de maanlander als eerste mens voet zette op de maan, dat het een kleine stap was voor een mens, 'but one giant leap for mankind'.

Het was natuurlijk extra mooi geweest als er gistermiddag een Europese astronaut vanaf het oppervlak van 67P naar ons had staan zwaaien en een paar kokette gewichtloze dansjes had gemaakt, maar zover zijn we nog niet. Er zijn weliswaar mensen bereid een enkele reis naar Mars te boeken, maar we moeten sciencefiction niet verwarren met de alledaagse en verontrustende realiteit van de ruimte; 67P is in feite nog naast de deur en toch deden we er tien jaar over om er te komen. Ook de reis van de Rosetta drukt je weer met je neus op onze nietigheid.

Of de landing op 67P inderdaad een grote stap is voor de menselijke beschaving, moet nog blijken. Dat weten we pas als Philae gaat meten en analyseren. Uit de gegevens die hij terugstuurt naar de aarde zullen we misschien iets leren over de kiemen van ons leven - we doen aan zelfonderzoek op 500 miljoen kilometer van huis.

Hoe hebben de minuscule ruimtesonde Rosetta en het pluisje in de oneindigheid elkaar in godsnaam gevonden? Hoe zijn ze er bij ESA in geslaagd het vehikel zo te programmeren dat het via een immense omweg van 6 miljard kilometer de voortrazende oliebol bereikte, hem drie maanden vergezelde op zijn reis van niets naar nergens en er vervolgens een pakketje afleverde?

Naar de maan vliegen en daar landen is natuurlijk ook geen sinecure en de marslandingen waren ook behoorlijk knap. Maar zelfs al zouden we helemaal níks vinden op 67P, ook al zou blijken dat Philae bij het neerkomen ondersteboven is gestuiterd doordat de harpoenen het niet deden, dan nóg is het blote feit dat we het ding ter plekke wisten te krijgen een van de meest bijzondere manifestaties ooit van het menselijk vernuft. En in elk geval een staaltje superieure navigatie dat zijn weerga in de historie van het reizen niet kent.

Dat duizenden mensen jaren van hun leven hebben besteed om Philae op zijn plaats te krijgen, is misschien wel het mooiste van de hele operatie. Alle vernuft, energie, creativiteit en denkkracht bundelde zich gistermiddag in de seconde van de touchdown - ik kon me goed voorstellen dat er tranen vloeiden, in het vluchtleidingscentrum in Darmstadt. De mens is in staat tot het bedenken van ingenieuze gruwelijkheden, maar soms doet hij met zijn genialiteit ook wonderbaarlijk mooie dingen.

Er zijn nog talloos veel andere 67P's: verre doelen die onhaalbaar lijken. Maar wat als we ze achterna jagen, zoals de ingenieurs van ESA dat van hen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden