Een grote bek en een bang hartje

Dj Ruud de Wild stond naast Pim Fortuyn toen die werd doodgeschoten. De kogels vlogen langs zijn hoofd. Maanden later kon hij opeens niet verder met zijn programma....

Het gebeurde een paar weken na de moord op Pim Fortuyn. Vanuit zijn werkkamer zag hij op straat een man lopen met een baseball-cap en een plastic tasje van Halfords.

In een reflex dook hij plat op de grond. Met het hart in de keel lag hij daar, op de vloer van zijn eigen huis. Terwijl er niets aan de hand was. Bang voor een man met een plastic tasje.

Het is nu bijna een jaar geleden, en diskjockey Ruud de Wild slikt nog steeds zijn pillen. Maandenlang zag hij mannen met petjes en tasjes aan voor potentiële moordenaars. Glimmende voorwerpen leken pistolen. 'Ik heb de dood in de ogen gezien', zegt hij zelf.

Op 6 mei stond hij pal naast Pim Fortuyn toen die werd vermoord op de parkeerplaats van 3FM. De Wild had Fortuyn net geïnterviewd voor zijn radioprogramma. Hij liep met hem mee naar Fortuyns auto toen verdachte Volkert van der G., die inmiddels heeft bekend, op hen af kwam rennen en zes kogels afvuurde. Een deel daarvan vloog langs het hoofd van De Wild. Fortuyn greep De Wild bij zijn arm en zakte in elkaar.

'Ik hoorde eerst een schot. Ik hield mijn tas voor mijn hoofd', zegt De Wild. 'Later zag ik pas dat er een kogel door die tas is gegaan. Hij heeft me op een paar millimeter na geraakt.'

De volgende dag zat hij al bij Barend & Van Dorp. 'Er lagen tientallen aanvragen. CNN en BBC World stonden buiten op me te wachten. Je weet van gekkigheid niet wat je moet doen. Ik besloot alleen naar Barend & Van Dorp en Het Journaal te gaan. Voor de rest niks. In een roes heb ik met hen gesproken. Ik zat in een shock. Ik was heel labiel.'

Ruud de Wild (33) zit aan een witte tafel in zijn oude, bescheiden huis in Amsterdam-Zuid. Spijkerbroek, bruin bloesje, blauwe Adidas-sneakers, oorbelletje en het haar professioneel in de war. De hippe bril heeft hij even weggelegd. In de kamer staat een witleren bank met pluizige kussens en een watercooler van roestvrij staal. Die is er pas een tijdje, maar hij wordt aardig gebruikt. De Wild drinkt liters water. Goed voor zijn gemoedstoestand.

Hij is nu tien jaar dj. Na een piratenverleden begon hij bij Radio 538, en in 1998 stapte hij over naar 3FM. Met twee side-kicks presenteert hij voor BNN het middagprogramma ruuddewild.nl. Samen met Rob Stenders is hij een van de populairste 3FM-dj's onder jongeren.

De Wild maakt onconventionele radio. Hij roept door platen heen - 'Een intro vollullen vind ik het stomste dat er is' - zet zichzelf neer als lulletje en ontwikkelde zijn eigen vocabulaire met woorden als kaasvlinder (homo) en knalhoeve (seksboerderij). Afgelopen jaar kreeg hij een Marconi Award voor het beste radioprogramma.

Tegenstanders vinden zijn rebelsheid onecht. Te bedacht. De underdog als marketingstrategie.

De Wild: 'Ik ben mezelf op de radio. Ik ben anders dan andere dj's. Ik probeer mezelf en het vak radio niet zo serieus te nemen. Hallóóó, ik ben de nummer één, dat zou ik nooit uit mijn bek kunnen krijgen. Ik stap uit de diskjockey en wandel eromheen. Natuurlijk, ik kán wel strak schuiven, maar dat vind ik saai. Ik hou van antihelden. Winnaars zijn tijdelijk. Een verliezer moet altijd vechten, dat is spannender.

'Ruuddewild.nl is een van de weinige programma's met mensen erin die niet lachen als ik een grap maak. Ik denk dat ik het daarmee het best heb gezegd. Ik hoef geen klapvee of lachers om me heen. Sodemieter op. Daar zijn bandjes voor uitgevonden. Deden ze vroeger bij de Dikvoormekaarshow ook. Hup, de lachband erin.'

Het vak van Ruud de Wild bestaat uit luchtig zijn. En dus besloot hij luchtigjes over de moord op Fortuyn heen te stappen. 'Ik dacht: daar kom ik wel mee weg.'

Op een vrijdagmiddag in september kwam de klap. Tot die tijd had hij op de automatische piloot gewerkt. Een traumapsycholoog praatte al sinds juni voor elke uitzending op hem in: ga nou maar, je kunt het. 'Ik had huilbuien en achtervolgingswaan. Constant. Elke dag reed ik in mijn gedachten over Fortuyn heen op die parkeerplaats. Ik kreeg angsten. De eerste tijd durfde ik 's nachts mijn bed niet uit. Bang dat er een schutter op de trap stond.'

Maar op die vrijdagmiddag lukte het niet meer. 'Ik zat te zweten. Ik was zo bang geworden. Mijn lichaam was ook steeds meer gespannen. Door vermoeidheid, door alles. Je vergeet dat je moe bent, je vergeet dat je ongezond eet. Soms kreeg ik angstaanvallen tijdens telefoongesprekken. Op een gegeven moment kun je die spanning niet meer kwijt. Dan slaat het op je kop.' Hij belde BNN en stopte tijdelijk met zijn programma. Vanaf die tijd zat hij thuis.

De Wild doet zijn verhaal zonder schaamte. Die is hij, naar eigen zeggen, voorbij. 'Ik heb me te lang iets aangetrokken van andere mensen. Daar ben ik nu wel klaar mee. Ik kan zeggen dat het absolute hel was. Elke ochtend vroeg ik me af waar het leven in godsnaam goed voor was. Ik heb wel eens gedacht dat ik er niet meer uit zou komen. Daardoor was ik gedwongen al mijn problemen op te lossen. Dat heeft me heel nuchter gemaakt. Mijn schijt-aan-de-wereld-factor is enorm toegenomen.'

Langzaam krabbelde hij omhoog uit de ellende. Het trauma doorleefde hij zo vaak van achter naar voren en van voor naar achter dat het moment van de aanslag steeds waziger voor hem is geworden. Hij kan het gevoel van toen bijna niet meer oproepen. Het memobriefje met zijn naam dat op de achterbank in de auto van Van der G. lag, spookte lang door zijn hoofd, maar hij realiseert zich nu dat de aanslag niets met hém te maken had. Met zijn vrouw Tatum Dagelet kreeg hij een dochtertje. En er waren bemoedigende telefoontjes. Van Barend & Van Dorp. 'Frits en Henk hebben me bijna elke dag gebeld.'

Hij heeft nagedacht. 'Ik ben bewuster geworden. Ik luister beter naar mensen en veroordeel minder snel. Iedereen die vervelend doet, heeft een verhaal.'

Over Van der G. denkt hij steeds minder na. 'Ik heb hem nooit aangekeken. Misschien was dat mijn redding. Vreemd genoeg heb ik geen haatgevoelens meer tegen hem. In het begin wel. Maar hij is mijn probleem gewoon niet. Van mij hoeft hij niet levenslang vast te zitten. Hij zal de rest van zijn leven over zijn schouder moeten kijken. Dat is zijn grootste straf.'

Een tijdlang leefde hij het wilde leven van de rijke dj. 'Ik heb zo onwaarschijnlijk veel geld uitgegeven. Vakanties, onzin, uitgaan in New York, dat soort gelul. Indruk maken op andere mensen. Op de vriendinnen die ik toen had. Denken dat je niet leuk genoeg bent. Daar ben ik enorm van teruggekomen. Ik ben veel minder blasé dan toen. Dat is heel leuk om te leren.'

Nu heeft hij alleen nog twee Jaguars, een voor Tatum en een voor hem. Hij houdt nou eenmaal van mooie vormen.

Komende maandag begint hij weer met zijn programma. Als radiomaker is hij niet wezenlijk veranderd, denkt hij. 'Nou ja, ik deins minder terug voor grappen over erge dingen.' Stoppen? Dat wil hij pas als hij zijn perfecte uitzending heeft gemaakt.

Hij blijft een jongen met een grote bek en een bang hartje. Als puber - 'Ik kom uit de tijd dat 3es-cola nog hip was' - bezocht hij vijf scholen, waar hij steeds van af werd getrapt. Leraren snapten niets van hem. 'Op school werd er niet echt geluisterd. Ze riepen steeds: hij is achterbaks. Terwijl ik dat helemaal niet was. Ik was verlegen. Dat is iets naars waar je mee moet leven. Het werd altijd verkeerd uitgelegd.'

Zijn vrienden zijn stuk voor stuk kakkers. Carrièremannen - 'Type Rotaryclub' - aan wie hij voortdurend moest uitleggen waarom hij in godsnaam dj wilde worden. 'Zij gingen studeren, en ik voelde me een achterblijver. Nu is dat wel anders. Ze zien dat er meer in me zit dan alleen de diskjockey.'

De Wild wijst naar een rij abstracte schilderijen achter hem aan de muur. Van eigen hand. Sinds kort is hij ingeschreven bij een galerie in Amsterdam, waar hij ook exposeert. 'Ik ben het weer aan het oppakken. Het interesseert me geen reet wat mensen ervan vinden. Laat ze maar denken: ''O, weer zo'n bekend iemand die denkt dat ie kan schilderen.'' Allemaal goed. Ik schilder langer dan ik beroemd ben.'

Op zijn afscheidsfeestje bij Radio 538 had hij een gesprek met Lex Harding over zijn toekomst. 'Lex Harding stond als een Blake Carrington voor zijn raam en zei: ''Heeee, Ruud de Wild, je kunt heel Nederland neuken. Wat wil je nou eigenlijk met je leven?'' Ik zei dat ik een goede kunstenaar wilde worden. Hij deed alsof hij er niks van begreep. Maar hij wil nu wel een schilderij van me hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden