Een grootscheepse inval, Liempde slaapt verder

Kampeerboerderij De Musdonck in Liempde zou een PKK-kamp herbergen. De politie deed op 12 november vorig jaar een grootscheepse inval....

'Ik wist niet eens wat dat was, die KPK', zegt boer Johannes van Zandvoort uit Liempde. 'We dachten dat het bootvluchtelingen waren.'

'De overbuurman was heel boos', vertelt buurtgenote Marlijn van Giersbergen. 'Hij riep dat alle buitenlanders op moesten flikkeren. Mensen waren verontwaardigd. Zo'n klein dorpje, en dan dít.'

Dít, dat is de grootscheepse inval waarmee justitie zo'n honderd dagen geleden het Brabantse dorpje Liempde wakker schudde. Half november, tien dagen na de moord op Theo van Gogh, rolde justitie op de Liempdse kampeerboerderij De Musdonck een vermeend PKK-kamp op. De PKK strijdt voor een onafhankelijke Koerdische staat in Turkije. In het verleden was dat een gewapende strijd, maar sinds een tijd wordt die alleen nog op kleine schaal gevoerd.

De inval begon om vijf uur 's ochtends met veel vertoon: een helikopter, arrestatieteams, politiebussen, en een afgezette straat. De politie pakte 29 mensen op, onder wie de campingeigenaar en zijn vrouw, en hield die dag nog negen andere verdachten aan elders in Nederland. Twee weken daarvoor waren al vier mensen op Schiphol gearresteerd.

De zaak lijkt groot: honderd dagen later heeft justitie 42 verdachten, van wie er nog acht vastzitten. Vier zijn volgens justitie leiders van het kamp, en de andere vier zijn de Schipholgangers. Zij zouden de 'PKK-opleiding' in Liempde hebben afgerond en waren op weg naar het Midden-Oosten. De overigen zijn vrij, maar officieel nog altijd verdachte. Sommigen zijn overgedragen aan de vreemdelingenpolitie. Van campingeigenaar Ton van B. wordt nog onderzocht wat hij wist.

De recherche blijkt het kamp meer dan een jaar in de gaten te hebben gehouden . Volgens advocaat Ajeh Baumgarten van één van de verdachten zijn de telefoons van enkele verdachten maandenlang getapt.

Zijn cliëntheeft een busje verkocht aan het kamp en geld voor derden overgemaakt naar Armenië, Kazachstan en Oekraïne. Hij werd afgelopen vrijdag vrijgelaten, net als een andere verdachte, in afwachting van de rechtszaak in oktober. Justitie zegt dat beiden mogelijk een logistieke rol speelden.

De voorlopige beschuldigingen voor de groep: lidmaatschap van een criminele organisatie met terroristisch oogmerk, lidmaatschap van een 'gewone' criminele organisatie, werving voor de gewapende strijd, of het produceren van valse reisdocumenten.

En Liempde? Dat heeft nooit iets gevraagd, nooit iets gemerkt, en is na de kortstondige opwinding in november weer even nuchter als voorheen. 'Allemaal gebakken lucht', zegt René Keulen, die drie huizen verder woont. 'Niks aan de hand', zegt buurman Sjef van der Laar. 'Nooit niks gezien', zegt Johannes van Zandvoort.

Keulen: 'De politie wilde na de moord op Van Gogh gewoon de indruk wekken dat ze er bovenop zat.' Van der Laar, wiens grond om De Mus'donck heenligt: 'Ze hebben nog geen aardappel weggenomen. Ik heb ze nooit zien tijgeren ofzo. Ik heb altijd gedacht dat het een religieuze groepering was, met dat gezang en geklap. Ze liepen daar wel eens met een boekje. En ze kwamen nooit van het terrein af. We hadden meer last van de kampen van de Katholieke Plattelands Jongeren.'

Volgens de drie buurtbewoners worden de Koerdische kampen al meer dan vijftien jaar op de kampeerboerderij gehouden. Van der Laar: 'Drie maanden in de herfst, drie maanden in de lente.' Paul van Weert, de vorige eigenaar die kampeerboerderij tien jaar geleden verkocht, bevestigt dat hij de groepen ook een aantal keren heeft gehad.

De Mus'donck ligt er inmiddels verlaten bij. Kapot basketbalbord, lege voetbalveldjes. Hoewel sommige media in november meldden dat de kampeerboerderij 'diep verscholen in de bossen' lag, staat hij gewoon aan een landweggetje.

In het kamp werd één pistool gevonden, plus heel veel boeken en foldermateriaal. Justitie kan nog altijd niet zeggen wat daar precies instaat. Verder werd in huizen van verdachten gasmaskers, klimbenodigdheden, nachtkijkers en een tas met materialen gevonden om paspoorten te vervalsen.

'Het is behoorlijk mager wat justitie heeft', zegt advocaat Baumgarten van een van de verdachten. 'De taps zijn huis- tuin- en keukengesprekken. Je kunt misschien vraagtekens zetten bij het lesmateriaal, maar dat zijn nog geen strafbare feiten. En het ergste is: stél dat ze activiteiten hebben ontplooid voor de PKK, dan is dat gebeurd in een periode waarin Nederland de PKK niets in de weg legde.'

De PKK is in Nederland geen verboden organisatie. Pas in december - ná de arrestaties in Liempde - werd een wetsvoorstel ingediend om alle organisaties die door de EU als terroristisch worden bestempeld, in Nederland te verbieden. De PKK zou daar dan ook onder vallen. Maar het wetsvoorstel is nog niet behandeld door de Kamer. Wel geldt sinds 10 augustus de Wet Terroristische Misdrijven, waardoor samenspanning met een 'terroristisch oogmerk' strafbaar is.

Advocaat Baumgarten: 'In het kamp is vorig jaar al eerder een inkijkoperatie geweest, maar die is met één grote sisser afgelopen. Ze vonden tien keer niks. De officier van justitie wil hier duidelijk een politiek proces van maken, onderzoeken wat de PKK precies doet. Veel politiek dus, en weinig bewijs. Ze noemen het een megazaak, maar ik ben ervan overtuigd dat er van die megazaak niets overblijft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden