Een Griek als beste hardloper, wat is hier aan de hand?

Als een oude wijze man nam Michael Johnson afscheid van de Olympische Spelen. Opnieuw had hij twee gouden medailles gewonnen, daarmee zijn totaal op vijf brengend....

Ontspannen zat de 32-jarige Texaan zaterdagavond aan een tafel. Hij had even eerder met gemak de 4 x 400 meter afgelegd als slotloper en had in zijn kenmerkende stijl ontspannen op de finish kunnen aflopen. Het echte werk was al verricht door de drie Amerikaanse atleten voor hem. Vooral de tweeling Alvin en Calvin Harrison had er hard aan getrokken.

Het waren bijzondere Spelen geweest, zei Johnson. Er waren veel verrassingen geweest. De tijd van zekerheden was voorbij. Er waren nog maar weinig consistente atleten, meende hij; de prestaties vielen tegen. Geen wereldrecords, zoals in Atlanta, waar hij zelf het record op de 200 meter (19,32) voor de komende decennia had vastgelegd.

Zelf zou hij nooit meer een poging wagen om een wereldrecord te vestigen. Hij had de records op de 200 en 400 meter (43,18) al in handen Waarom zou hij zich inspannen om nog sneller te lopen? Hij werd een dagje ouder, mijmerde hij, zijn lichaam kon die echt snelle tijden steeds minder goed aan. Het risico wordt te groot, zei de jonge vader.

Tijdens de olympische trials in juli had Johnson zich gek laten maken door de Amerikaanse media aan de vooravond van het 200-meterduel met Maurice Greene. Het gevolg daarvan was wel geweest dat hij zijn titel hier niet had kunnen verdedigen. En ook Greene had de 200 meter van Sydney moeten missen. Net als Johnson had hij geblesseerd moeten afhaken in de 200-meterfinale in Sacramento.

Rare Olympische Spelen vond Johnson het, maar daarom niet minder opwindend. Met favorieten die faalden, met onbekende lopers die naar goud snelden. Een gouden-medaillewinnaar die de 200 meter in 20,09 wint, dat was toch geen tijd? Een Griek, ene Kostas Kenteris, een man van wie zelfs Johnson nog nooit gehoord had. 'En ik zou ze toch allemaal moeten kennen. Het is nota bene mijn beroep.'

Hoofdschuddend herinnerde hij zich de finale van vier jaar terug. Hij liep zijn historische 19,32. Frankie Fredericks stoomde binnen in 19,68. Ato Boldon finishte vlak daarachter in 19,80. En nu, in het jaar 2000, een tijd van 20,09? Een Griek? Wat was hier aan de hand?

Het atletiektoernooi leverde een aantal verrassende resultaten op. Gevestigde reputaties gingen aan flarden, grote favorieten voor een gouden medaille gingen af door de zijdeur. Hicham El Guerrouj huilde, Wilson Kipketer lachte zuur, Suzy Hamilton viel door uitdroging op de baan.

Sergej Boebka had beter verdiend. Gail Devers redde het weer niet op haar favoriete onderdeel. En Tomas Dvorak, de beste tienkamper van de wereld, had op het belangrijkste moment in zijn carrière ineens last van een buikblessure.

Alleen de allergrootsten, Johnson en Cathy Freeman voorop, presteerden onder de druk. Ook Maurice Greene stelde niet teleur, al wordt het langzamerhand bijzonder vervelend om na afloop van de race naar de show van deze clown te moeten kijken: Tong uit de mond, onwaardig vlagvertoon, het lijf nog opgepompt met adrenaline. En Greene's idiote gedrag krijgt navolging: Na afloop van de 4 x 100-meterfinale liepen vier dwaze Amerikanen rond alsof ze deelnamen aan de uitverkiezingen voor Mr. Universe.

Dan Marion Jones. Zij bleef onder de omstandigheden - haar echtgenoot duizendmaal positief, haar eigen falen bij het verspringen - het vrolijke meisje van vier jaar terug. De Amerikaanse was een klasse apart op de door haar verkozen individuele loopnummers. Vijf gouden medailles bleken niet haalbaar, maar met driemaal goud en tweemaal brons kan ook weer niet van falen worden gesproken , al bleef het record van Fanny Blankers-Koen kaarsrecht overeind.

Haile Gebreselassie won op spectaculaire wijze de 10.000 meter. Het was een nipte overwinning van de Ethiopiër, die na zijn blessure niet langer voor honderd procent kan vertrouwen op zijn felle eindsprint. Gabriele Szabo kan dat nog wel: de Roemeense won de 5000 meter. Het is dat een Britse atlete op de 1500 meter vlak voor haar voeten viel, anders had ze een unieke dubbel behaald. Dat een contingent Oost-Afrikaanse lopers en loopsters heerste op de langere loopnummers was verwacht.

De Ethiopiërs wonnen de strijd met de Kenianen (4-2). Vooral de gouden plak op de marathon van Gezaghne Abera zal in Addis Abeba met gejuich zijn ontvangen. In Ethiopië, het land van Bikila en Wolde, telt slechts één afstand: de marathon. Gebreselassie wordt daar toch meer als een 'sprinter' gezien.

Wereldrecords konden in Sydney niet worden genoteerd. Misschien had het te maken met het feit dat deze Spelen zo laat in het seizoen werden gehouden. Veel atleten waren over hun top heen. Hun lichamen zijn het klaarblijkelijk niet gewend om zo ver in het seizoen nog zware prestaties te leveren.

Waarschijnlijk waren de langzame tijden, mindere afstanden en hoogtes ook het gevolg van de strengere dopingcontroles en zijn veel atleten vroeg dit seizoen gestopt met het gebruik van allerhande verboden middelen. Er werden tijdens de Spelen drieduizend tests uitgevoerd, op een totaal van tienduizend sporters. Slechts de allerdomsten lieten zich betrappen, met als dieptepunt het afvoeren van kogelslingeraarster Michaela Melinte. De Roemeense stond al klaar in het atletiekstadion van Homebush Bay om 'haar' projectiel weg te slingeren.

Hard te maken is het niet, maar het is steeds opvallender dat atleten van naam vlak voor een groot toernooi ineens geblesseerd zijn: C.J. Hunter, de man van Marion Jones, sprintster Inger Miller, Frankie Fredericks. En waarom stopte Devers haar race?

Het zijn cynische gedachten, maar waarom ook niet? Van Hunter is inmiddels bekend dat hij positief getest was op anabolica. Binnenkort komen er ongetwijfeld nieuwe zaken aan het daglicht; dit weekeinde werd bekend dat het afgelopen jaar in de Verenigde Staten 207 positieve dopingzaken slechts in 10 (!) gevallen tot straffen hebben geleid.

In dit licht gezien was het ook opvallend dat atleten die zich het afgelopen jaar nauwelijks lieten zien zo goed presteerden tijdens deze 27ste Olympische Spelen. Waar waren Nils Schumann (winnaar 800 meter) en Irina Privalova (400 meter horden)?

Slechts een enkele keer waren ze dit jaar in Europa bij grote wedstrijden te zien. Om nog maar te zwijgen van Kostas Kenteris, de Griek van Lesbos, van wie niemand, zelfs de oude Michael Johnson niet, ooit gehoord had. Johnson stopt volgend jaar. Hij zal zich niet meer laten zien op de WK in Edmonton.

De koningin van dit olympisch atletiektoernooi misschien ook niet. Op de vraag van een televisiejournalist of zij in Edmonton te bewonderen zal zijn, zei Jones: 'Edmonton?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden