beschouwingMH17-proces

Een greep uit de onwaarschijnlijke en ontwrichtende reeks Russische MH17-fabels

Meteen na de ramp met MH17 melden de pro-Russische separatisten dat ze een Oekraïens militair transporttoestel hebben neergeschoten. Als blijkt dat het om een passagierstoestel gaat, wordt die boodschap verwijderd en beginnen de Russische autoriteiten en media een reeks wilde theorieën te verspreiden. Een greep uit het aanbod.

De voormalig militaire commandant van de separatisten Igor Girkin stelde dat vlucht-MH17 al voor vertrek vol met lijken zat. Beeld REUTERS

1.  Igor Girkin (‘Strelkov’), destijds de militaire commandant van de separatisten, komt met een wel heel onsmakelijke theorie.  Tegenover Roesskaja Vesna (Russische Lente), een Russisch-nationalistische website, beweert hij dat het vliegtuig al voor vertrek vol met lijken zat en dat Ruslands vijanden het met opzet in rebellengebied hebben laten neerstorten.

2. Het Russische persbureau Interfax komt al snel met de theorie dat het toestel is neergeschoten door de Oekraïense strijdkrachten. Die zouden het Malaysia Airlines-toestel hebben neergehaald in de veronderstelling dat het om het regeringsvliegtuig ging waarmee de Russische president Poetin op dat moment onderweg was naar huis. (Heel onwaarschijnlijk: Kiev wist dat Russische toestellen het Oekraïense luchtruim al maanden omzeilden.)

3. De Russische staatsmedia suggereren dat de MH17 door een Oekraïens gevechtstoestel zou zijn neergeschoten. Volgens een Spanjaard die bij de Oekraïense luchtverkeersleiding werkte, zouden twee Oekraïense gevechtstoestellen de MH17 hebben gevolgd. (Later blijkt dat de man, ‘Carlos’, niet bestaat.)

4. Enkele dagen na de ramp presenteert het Russische ministerie van Defensie zijn versie van de ramp. Op radarbeelden zou te zien zijn dat de MH17 van de normale route afweek. Ook zou er een Oekraïens SU-25 gevechtstoestel op 3 tot 5 kilometer van het Maleisische toestel te zien zijn geweest. (Later trokken de Russen dit weer in, maar voorlopig bleef de SU-25 theorie favoriet. )

5. De Russische Vereniging van Ingenieurs concludeert dat de MH17 door een Oekraïens gevechtstoestel is neergeschoten. Ter ondersteuning van deze theorie toont de Russische televisie een satellietfoto waarop te zien is hoe het toestel een raket afvuurt. (De foto blijkt nep te zijn: de verhoudingen kloppen niet, ook het toestel is verkeerd.)

6. Ook komen de Russische media op de proppen met een Oekraïense piloot, Vladislav Volosjin, die de MH17 zou hebben neergeschoten. Volgens Aleksandr Bastrykin, het hoofd van het Russische Onderzoekscomité, zou een getuige die Volosjin als piloot aanwees met succes een test met een leugendetector hebben afgelegd. (Sindsdien is van de ‘Oekraïense piloot’ nooit meer iets vernomen.)

7. In oktober 2015, een paar uur voordat de Nederlandse Onderzoeksraad voor de Veiligheid zijn MH17-rapport publiceert, gooien de Russische autoriteiten het roer om. Het Almaz-Antej concern (de maker van de Buk-raketten) bevestigt dat MH17 met een Buk-raket is neergeschoten, maar door een ouder type waarover de Russische strijdkrachten niet meer beschikken. Het bewijs: volgens Almaz-Antej verspreiden de nieuwe raketten vlinderdas-vormige fragmenten. De zouden niet in het toestel zijn aangetroffen. Ook zou uit een proef blijken dat de raket niet uit rebellengebied, maar vanuit Zarosjtsjenskoje (destijds in handen van de Oekraïners) is afgeschoten. (Volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) zijn er wel degelijk vlinderdas-vormige fragmenten aangetroffen. Aan de hand van de hoek van de inslagen moet de lanceerplaats volgens de OVV veel verder naar het oosten liggen, in rebellengebied).

8. Twee jaar later beweert het Russische sensatieblad Soversjenno Sekretno (Topgeheim) op grond van ‘documenten’ van de Oekraïense geheime dienst dat het toestel op bevel van Kiev is neergehaald, maar niet met een Buk-raket. De oude theorie met een Oekraïens gevechtsvliegtuig is weer terug. Het blad vroeg zich af waarom het internationale onderzoeksteam Jit de ‘geheime documenten’ niet heeft bekeken. Ook Thierry Baudet dringt aan op onderzoek. ‘Echt of fake?’, tweet hij. ‘Russische krant publiceert schokkende MH17 docs.’

9. Afgelopen week nog komt een Russische krant met een inmiddels al lang verworpen theorie: het toestel had een bom aan boord. (Onzin: aan de vorm van de inslagen hebben experts van de Onderzoeksraad vastgesteld dat het vliegtuig van buiten is doorboord. Dat blijkt ook uit sporen van glas op de fragmenten.)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden