Een gratis appartement van Joep

Oud-directeur Willem Scholten van het Havenbedrijf Rotterdam stond maandag terecht voor omkoping en valsheid in geschrifte. ‘U straalt uit dat u mij niet gelooft.’..

ROTTERDAM Uit het strafdossier van de van omkoping en valsheid in geschrifte verdachte oud-directeur Willem Scholten (66) van het Havenbedrijf Rotterdam weten we dat hij vrij aardig kan koken. ‘Hij had een lekkere konijn klaargemaakt’, vertelde zijn Antwerpse buurvrouw, die ooit bij hem thuis aan de kaai mocht eten, aan opsporingsambtenaren.

Justitie zocht de ex-buren van Scholten op in Antwerpen, onder meer om te horen of zij de bekende Nederlandse zakenman Joep van den Nieuwenhuyzen van het toenmalige defensieconcern RDM wel eens in hun appartementsgebouw hadden gezien. Dat hadden ze niet. Zij meenden dat Scholten en diens toenmalige vriendin eigenaars waren van het appartement. De post van de Vereniging van Eigenaren stond niet toevallig op naam van dat duo.

In werkelijkheid was het nieuwbouwappartement met uitzicht op de Schelde februari 1999 aangekocht door Van den Nieuwenhuyzen. Die onderhield zowel zakelijk als privé een warme relatie met Scholten, toen nog hoofd van de gemeentelijke dienst die zou worden verzelfstandigd tot Havenbedrijf Rotterdam.

Het Antwerpse appartement op een uur rijden van Rotterdam was voor Scholten een riante vluchtheuvel en uitvalsbasis. Evenals Van den Nieuwenhuyzen worstelde hij in die dagen met een huwelijkscrisis die zou uitmonden in een scheiding. Volgens Scholten gebruikten hij en zijn toenmalige vriendin het appartement alleen in de weekenden, ook al beweren de Antwerpse buren iets anders. De afspraak met Van den Nieuwenhuyzen luidde volgens hem dat die op doordeweekse dagen af en toe gebruik zou maken van het appartement.

Scholten erkende maandag in de Rotterdamse rechtbank tijdens de eerste dag van het strafproces tegen hem dat hij de nieuwbouw van kop tot staart begeleidde en het appartement, toen het was opgeleverd, samen met zijn vriendin naar hun eigen smaak inrichtten – als was het hun eigen woning. De kookliefhebber in hem maakte dat hij tegen de keukenleverancier zei: ‘Doe er maar een paar extra gaspitten bij.’

Betalen deed hij alleen ‘het gas en licht en de poetsvrouw’.

Officier van Justitie Koos Plooy van het Landelijk Parket toonde gisteren in de zittingszaal een op briefpapier van het Havenbedrijf Rotterdam verstuurde fax, waarin Scholten de secretaresse van Van den Nieuwenhuyzen oproept met spoed de betaling van de keuken bij de Akense leverancier Aschman te voldoen, omdat anders de plaatsing in gevaar zou komen.

Plooy: ‘Heeft u die brief zelf getypt?’

Scholten, blauw krijtstreep pak, grijs haar tot diep in de nek, gestreept overhemd, gestreepte das, leesbril: ‘Ik tikte zelf niks.’

Plooy: ‘Riep dat geen vragen op? Zei uw secretaresse niet: goh, heb je een nieuwe keuken gekocht?’

Scholten: ‘Nee.’

Plooy: ‘Dacht u in Antwerpen nooit: dit is best een riant appartement, het is gekocht door een zakelijke relatie en ik woon hier voor niks, kan ik dat wel maken als ambtenaar?’

Scholten: ‘Nee. Achteraf zeg ik: ja, er zit iets in dat niet handig was.’

Drie dagen voor de aankoop van het Antwerpse appartement verstrekte het Havenbedrijf Rotterdam aan Van den Nieuwenhuyzens dochteronderneming MD Helicopters een lening van 5 miljoen dollar. Niet iedereen in Scholtens organisatie begreep dat, al was het maar omdat een deugdelijke leningsovereenkomst ontbrak. Van den Nieuwenhuyzen, die zich op cruciale onderdelen in dit strafproces beroept op zijn zwijgrecht, hoefde geen rente te betalen. Toen bleek dat hij de lening niet tijdig afloste, liet Scholten dat op z’n beloop.

Plooy: ‘Is het gebruikelijk om 5 miljoen dollar uit te lenen zonder schriftelijke overeenkomst? Het is bijna een open deur.’

Scholten: ‘Als het een open deur is, waarom stelt u mij die vraag dan?’

Plooy: ‘Omdat ik het antwoord uit uw mond wil horen. Zonder deugdelijke overeenkomst verstrekt u een lening van 5 miljoen dollar aan Van den Nieuwenhuyzen. Drie dagen later verstrekt Van den Nieuwenhuyzen u het gebruiksrecht van een nog te bouwen appartement.’

Scholten: ‘Er is geen causaliteit tussen het ene feit en het andere.’

Officier Robert-Hein Broekhuijsen van het Functioneel Parket: ‘Uit een afschrift van de creditcard van het havenbedrijf blijkt dat u op 10 februari 2000 voor 844 euro overnachtte in het Atlantis Sheraton in Zürich. U opende die dag een rekening bij de Zwitserse bank Hugo Kahn & Co Ltd. en stortte daarbij cash het bedrag van 10.000 Zwitserse franc.’

Scholten: ‘Ik heb die 10.000 Zwitserse franc niet zelf gestort.’

Broekhuijsen: ‘Er is toch niet zomaar iemand die 10.000 Zwitserse franc voor u stort zonder dat u daarvan weet?’

Scholten: ‘Het zal de bank zelf geweest zijn. Ik had al sinds de jaren tachtig een rekening bij die bank.’

Broekhuijsen: ‘Dan had er op het rekeningoverzicht ‘Transfer’ (Overboeking, red.) gestaan. Banken storten niet cash.’

Plooy: ‘Wij hebben redenen om aan te nemen dat wat u hier zegt helemaal niet klopt.’

Scholten: ‘Ja, dat straalt u ook uit.’

Scholten bewaarde miljoenen voor zakenpartner
ROTTERDAM Pikant bewijsmateriaal in de omkopingszaak tegen oud-havendirecteur Willem Scholten is het overzicht van diens geheime Zwitserse bankrekening. Er werden stortingen op gedaan die zich niet een-twee-drie laten verklaren. De rappe redenaar Scholten stuitte gisteren bij zijn rechters vooral op verbazing en ongeloof.

Zoals met zijn verklaring aangaande de 1,2 miljoen euro die zakenman Joep van den Nieuwenhuyzen uit diens RDM-holding in drie tranches overboekte naar Scholtens Zwitserse rekening. Van den Nieuwenhuyzen had dit bedrag toegezegd aan een goede Egyptische vriend van Scholten, beweert de laatste. Deze Mohammed Shilbaya zou in ruil daarvoor zijn binnenlandse netwerk aanspreken en regelen dat de Egyptische marine minstens twee duikboten van de Zwaardvis-klasse zou bestellen bij RDM. Shilbaya wilde volgens Scholten vooraf zekerheid dat hij het geld ook echt zou krijgen. Van den Nieuwenhuyzen wilde op zijn beurt eerst een prestatie zien. De oplossing werd gevonden door het geld niet op een geblokkeerde rekening van een advocaat of notaris te zetten, maar het toe te vertrouwen aan Scholten, beweert deze.

Op 1 juni 2004, het jaar waarin het havenbedrijf hem op non-actief stelde, verzond Scholten een handgeschreven spoedfax aan zijn contactpersoon bij de Hugo Kahn Bank in Zürich. Zijn opdracht: alles overboeken aan Shilbaya. En, schrijft hij: ‘Vernietig aub al het relevante materiaal en sluit mijn rekening.’

Over de garantiestellingen die hij namens het Havenbedrijf in het geheim voor Van den Nieuwenhuyzens noodlijdende RDM regelde (waaronder eentje van 100 miljoen euro), zei Scholten gisteren: ‘Ik heb het nooit beschouwd als echt geld. Ik dacht: dit loopt wel met een sisser af.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden