Een 'goed' voor 9 van de 36 musea

Het advies van de Raad voor Cultuur trekt zijn sporen door de sector. Hier moet een museum zich beperken tot het beheer van de collectie, daar krimpt een orkest, een ballet wordt onder curatele gesteld. In Almere houdt men nog even vol. En Wim Pijbes van het Rijksmuseum is ronduit kwaad.

Veel inhoudelijke kritiek, veel mitsen en maren - naast de scherpe keuzes en harde uitspraken over wie er binnen de Nederlandse museumwereld subsidie krijgt voor de komende vier jaar. Dat beeld komt naar voren uit het advies van de Raad voor Cultuur voor de beeldende kunst. Nu had staatssecretaris Zijlstra (inmiddels demissionair) de raad daar ook om gevraagd: er moest een genuanceerdere 'rangorde' onder de musea komen. Dat is gebeurd, in vijf categorieën, van goed en voorbeeldig tot niet conform de formele eisen.


Het resultaat van deze indeling is dat maar 9 van de 36 musea het predikaat 'goed' hebben gekregen en daardoor een gunstig subsidieadvies (onder andere Kröller-Müller en Naturalis). Daartegenover staan andere musea die alleen nog geld krijgen voor collectiebeheer (zoals Rijksmuseum Twenthe en het Geldmuseum), terwijl het Cobra Museum en het pas geopende MOTI hun aanvraag helemaal niet zagen gehonoreerd.


Bij alle andere aanvragen maakt de raad opmerkingen en kritische kanttekeningen. Het merendeel van de musea heeft een negatief of positief advies gekregen onder voorwaarden. Ze moeten een nieuw plan indienen of hun aandachtsgebied verleggen. Kritisch is de raad bijvoorbeeld over het Mauritshuis, dat te weinig heeft nagedacht over de koers die het moet varen als de verbouwing achter de rug is. Aan het Rijksmuseum geeft de raad het advies zich vooral op de Gouden Eeuw te richten, minder prioriteit aan de 20ste eeuw te geven en met het Nationaal Openluchtmuseum samen te werken aan de canon van de vaderlandse geschiedenis.


In totaal wijst de raad voor 142 miljoen euro aan subsidies toe. Ingrijpend zijn de kortingen die de raad voor de hele museumwereld in petto heeft. Oplopend van 2 procent voor de 'goede' instellingen tot ruim 11 procent voor degenen die maar deels aan de voorwaarden voldoen. Opgeteld bij de 5 procent subsidievermindering die Zijlstra al in een eerder stadium had aangekondigd, zijn die getallen pittig.


Ronduit drastisch is de ingreep bij de zogenoemde 'presentatie-instellingen', zeg maar experimentele kunstplatforms. Zoals Zijlstra had besloten, heeft de raad geadviseerd. Zes van de negentien aanvragers krijgen subsidie, waaronder De Appel, Marres en Witte de With. De rest is afgevallen, zoals De Paviljoens en Schunck.


Rigoureus is de raad ook bij de 'postacademies'. Alleen de Jan van Eyck Academie kan rekenen op het aangevraagde bedrag. De subsidie aan het Europees Keramisch Werkcentrum wordt stopgezet. Van de Rijksakademie en De Ateliers wordt verwacht dat ze meer samenwerken, anders krijgen ze geen geld meer. Apart van elkaar zijn ze 'onvoldoende toekomstbestendig'. Voor aanvullende financiën moeten ze maar aankloppen bij het Mondriaan Fonds, adviseert de raad. Na 2016 stopt het Rijks overigens alle subsidie aan deze vier instellingen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden