Een goed moment om spelersgroep te revitaliseren

Aan de wisselvallige zomer van Oranje kwam gisteren in stadion José Alvalade een einde, maar willoos liet de nationale ploeg zich niet slachtofferen...

Van onze verslaggever Paul Onkenhout

Naar alle waarschijnlijkheid was de 55ste wedstrijd van Dick Advocaat als bondscoach ook zijn laatste. Hij sloot zijn lange, in twee periodes verdeelde loopbaan op waardige wijze af. Met slechts één overwinning in vijf wedstrijden was de tour door Portugal echter niet spectaculair: althans, niet om sportieve redenen.

Opnieuw stokte de opmars in de halve finale, ditmaal door een nederlaag tegen het gastland. Portugal maakte een einde aan de reeks sinds 1988 waarin het organiserende land zonder uitzondering ten onder ging in het voorlaatste duel van het EK.

Voor de eerste keer plaatste Portugal zich voor de finale van een EK of WK. Twee eerdere pogingen om de laatste wedstrijd van het toernooi te bereiken, mislukten in de halve finales van de EK's van 1984 en 2000, beide malen tegen Frankrijk.

De Nederlandse spelersgroep die zich in Portugal van het 'net niet-stigma' wilde bevrijden, verloor op bekend terrein. In 1992, 1998 en 2000 werd het Nederlands elftal eveneens in de halve finale een halt toegeroepen. Ditmaal was de afgang niet zo bitter: veel werd er immers niet verwacht van het Nederlands elftal.

Veel tijd om te berusten in de nederlaag heeft Oranje niet. Al op 8 september vangt de kwalificatie voor het wereldkampioenschap in Duitsland aan, met een thuiswedstrijd tegen een zo langzamerhand bijna onvermijdelijke tegenstander, Tsjechië. De andere concurrenten spreken minder tot de verbeelding, maar staan garant voor een zware, onvoorspelbare WK-campagne: Finland, Macedonië, Andorra, Roemenië en Armenië.

De nieuwe bondscoach krijgt twee gelegenheden de ploeg voor te bereiden. De eerste oefenwedstrijd wordt over zeven weken al gespeeld, in Stockholm tegen Zweden, en op 3 september wordt geoefend tegen Liechtenstein. Ook daarom is enige haast geboden bij het zoeken van een opvolger van Advocaat.

De KNVB staat voor een moeilijke opgave. Jonge clubcoaches als Ronald Koeman en Rijkaard hebben voorlopig andere ambities en Van Basten heeft onvoldoende ervaring. De oude Van Hanegem is om diverse redenen geen geschikte kandidaat.

Een mogelijkheid is een transfer van een buitenlandse coach die onbevangen de vernieuwing van Oranje ter hand zou kunnen nemen. De Deen Morten Olsen zou een geschikte kandidaat zijn, vanwege zijn kennis van en liefde voor het Nederlandse voetbal.

Makkelijker is de leemte op te vullen die Frank de Boer, Overmars en Stam achterlaten, al zal vooral de verdediger hevig worden gemist. Zij beëindigden hun loopbaan als international gisteravond, zoals aangekondigd. Een handvol spelers twijfelt nog of zal eenvoudigweg niet meer, of nog maar sporadisch, worden opgeroepen, zoals de dertigers Cocu, Van Hooijdonk en Bosvelt.

Het biedt Advocaats opvolger de mogelijkheid de spelersgroep te revitaliseren, met jongeren die tot nu toe buiten beeld bleven (Van Persie, De Jong), of als international nog amper tot wasdom zijn gekomen (Van der Vaart, Sneijder, Heitinga, Robben.)

Zó beschouwd ziet de toekomst van Oranje er niet al te somber uit, al lijkt het reservoir aan talent minder rijk dan in de tweede helft van de jaren negentig het geval was. In Portugal stagneerde bovendien de ontwikkeling van de hooggeprezen jongeren van Ajax.

Alleen Heitinga heeft reden om met enige voldoening terug te kijken. Het duo dat het vuur tegen Schotland aanwakkerde, Van der Vaart en Sneijder, moest zich schikken in een bijrol.

Verliezers waren er in in overvloed. Nationaal topscorer Kluivert was de enige speler die niet in actie kwam. Frank de Boer sloot zijn imposante carrière op krukken af, door een enkelblessure.

Maar het pikantst is natuurlijk de positie van de bondscoach, aanvankelijk hevig verguisd en het slachtoffer van volkswoede, later plotseling weer omarmd door de oranje meute. Met, zacht uitgedrukt, gemengde gevoelens, zal Advocaat de rust opzoeken, al moet nog steeds een klein voorbehoud worden gemaakt.

Wie de bondscoach echter de afgelopen week gadesloeg, weet dat hij schoon genoeg heeft van Oranje - en van de soms hysterische volgerskaravaan in het bijzonder. Dat is even spijtig als begrijpelijk, na de geslaagde en veelbewogen EK-missie van Oranje.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden