Een geloofwaardige Sweeney Todd

Aan de ogen van Sweeney Todd kun je het al zien. Zwartomrand zijn ze, en Johnny Depp geeft ze iets extra’s....

Als Todd na 15 jaar ballingschap terugkeert naar Londen, naar vrouw en kind, zeggen zijn ogen al dat hij niet echt vertrouwt op hernieuwd geluk. Terwijl scheepsjongen Anthony op het dek van de boot de schoonheid van de 19de-eeuwse stad bezingt, doemt deze in al haar duisterheid tegen de horizon op. De wreedheid van de mens, dát is pas zichtbaar in Londen, zingt kapper Todd terug.

Todd is typisch zo’n karakter waarvoor regisseur Tim Burton valt. Een eenling. Zwijgend, onaangepast, duister. In dit geval: een seriemoordenaar die wraak wil nemen op de hele smerige stad. En, in dit geval: een personage in de gelijknamige broadway-musical van Stephen Sondheim – niet direct een genre waar de regisseur met de bijnaam Master of Darkness enthousiast over is.

Dat Todd aan de lopende band kelen doorsnijdt en daarbij vrijwel alleen maar zingt, levert Burton juist een voor hem ideale combinatie op. De scherpgeschreven liedjes stuwen de film voort in plaats van de actie stop te zetten. Met snelle montages en uitgekiende choreografie worden ze gebruikt om achtergrondinformatie te geven of de verhaallijn even op fastforward te zetten.

Zoals bekend van Burton helpt de meesterlijke vormgeving daarbij aanzienlijk – de kostuums en art direction zijn (net als Depp) genomineerd voor een Oscar. Dit Londen is grauw en grimmig als Burtons Sleepy Hollow. Het is net zo’n benauwende wirwar als in From Hell (Albert Hughes), waarin Depp ook een hoofdrol speelde. Licht wordt het nooit en kleur is er amper – met als meest opvallende uitzondering het rode bloed dat als dikke verf in fonteinen omhoog spuit, uit kelen gutst of op de camera spat. Juist het rare perspectief, door een combinatie van regie en scenario, maakt Sweeney Todd bijzonder. Het bloed is zo overdreven rood dat het cartoonesk wordt tussen alle grijstinten. De vreemde personages (onder wie Sacha Baron Cohen), grappen en liedjes verluchtigen de duisternis. Het is gruwelijk, maar niet ernstig.

Tegelijkertijd heeft de film een opvallend negatieve ondertoon die de blik op een andere manier bijstelt. De wreedheid van de mens is in dit Londen overduidelijk. Iedereen maakt misbruik van elkaar. Als hier toch niemand wordt gemist en iedereen zich toch al voedt ten koste van anderen, waarom dan niet hetzelfde gedaan?

Sweeney Todd werkt met geestige overdrijvingen, maar de redenering van kapper Todd en pasteitjesbakker Mrs. Lovett klinkt in deze omgeving wél gerechtvaardigd. Een monster is Todd niet – hooguit een razende uitwas van de maatschappij waarin hij leeft – waardoor hij, hoe zwijgend of krankzinnig ook, sympathieker blijft dan de meerderheid van de personages.

Het versterkt bovendien de geloofwaardigheid van de karakters, die in deze omgeving gemakkelijk te karikaturaal konden uitpakken. Depp en Carter zingen overtuigend – de ruwe randjes maken het juist charmant. Maar belangrijker: ondanks dat zij verder amper dialoog hebben, weten ze hun karakters simpelweg met lichaamstaal toch de juiste diepte te geven. Floortje Smit

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden