'Eén foutje en het is opeens voorbij'

Gerd Leers kreeg gisteravond laat een staande ovatie. Toch moet de burgemeester weg. Principes zijn ook wat waard...

MAASTRICHT Surrealistische taferelen woensdagavond in de Maastrichtse gemeenteraad. Gerdo van Grootheest (GroenLinks) heeft zojuist burgemeester Leers naar huis gestuurd. Dan gaat hij er bij de microfoon nog eens goed voor staan en zegt: ‘Laat één ding volstrekt helder zijn: Gerd Leers deugt!’

Manon Fokke, die net namens de PvdA het mes in Leers’ rug heeft gezet, put zich uit in dankbetuigingen en uitingen van respect voor de burgemeester en alles wat hij voor de stad heeft betekend. Als Leers even later de handdoek in de ring gooit, het einde van zijn burgemeesterscarrière aankondigt en verklaart dat Maastricht het mooiste is dat hem in zijn leven is overkomen, veert de raad overeind voor een staande ovatie. Enkele raadsleden, ook in het oppositiekamp, hebben tranen in hun ogen.

De omstreden aankoop van een vakantiehuis in Bulgarije is de CDA’er Leers uiteindelijk fataal geworden. Alle ophef over zijn contacten met Bulgaarse zakenmensen en politici heeft zijn imago te zeer beschadigd, oordelen PvdA, GroenLinks, SP en VVD.

Politici vallen vaker, maar deze val heeft in één opzicht een uniek karakter: elk triomfalisme is ver te zoeken in Maastricht. Altijd staat er bij politieke drama’s wel iemand in de coulissen te genieten van het schouwspel, maar de zoektocht naar een fractie die de overwinning opeist is hier tevergeefs.

De partijen die het vonnis voltrekken, beseffen maar al te goed dat zij, slechts zeven weken voor de raadsverkiezingen, een in de stad zeer omstreden en dus risicovolle beslissing hebben genomen die hen door veel mensen nog lang zal worden nagedragen. De prijs van hun principes kan hoog uitvallen. Niet voor niets spreekt Fokke van een ‘duivels dilemma’.

Een groot deel van Maastricht wordt donderdagochtend inderdaad wakker met een kater. Op het stadhuis kunnen de telefonisten de stroom telefoontjes met adhesiebetuigingen voor Leers nauwelijks verwerken. De lokale coffeeshophouders treuren. ‘Ik had liever gezien dat hij was gebleven en dat in Den Haag het kabinet was gevallen’, zegt wietverkoper Marc Josemans. De regionale politie betreurt het afscheid ‘van een man met een blauw hart’. En zie de boze reacties binnenstromen in de fora van de regionale media. ‘Ik vind dit een schandalige situatie, u bent het beste wat Maastricht ooit is overkomen’, aldus Wendy Heltzel op Maastricht Aktueel.

De bekende polonaisekoning Frans Theunisz (Sjeng oan de geng!), die de afgelopen dagen in de stad een dik pak steunbetuigingen voor Leers verzamelde, is ronduit bedroefd: ‘Dit is zo ontzettend zonde voor de stad. Hij vroeg om een tweede kans, maar die was hem niet gegund. Ik heb de hele dag nog niemand gesproken die blij is. De raad voelt niet aan wat er leeft in de stad. Ik hou van Leers. Maastricht houdt van Leers. Hij wandelt gewoon door de straten. Iedereen kan hem aanspreken. Hij is een echte burgervader. En dan maakt ie één foutje en dan is het opeens voorbij.’

Theunisz is ervan overtuigd dat de rekening zal worden opgemaakt op 3 maart. ‘Hier krijgen ze last van, bij de verkiezingen.’ CDA-fractieleider Jim Janssen rekent daar ook op: ‘Dit zal zeker worden meegewogen door de kiezers. De mensen begrijpen dit niet. Er is veel woede en onbegrip.’

Maar de aangesprokenen in de raad blijken bereid dat risico te nemen. Principes zijn wat waard, stellen zij ook na afloop nog. Leers heeft de schijn van belangenverstrengeling nou eenmaal tegen zich en dat maakt hem niet langer geschikt om op te treden als ‘hoeder van integriteit’ in de stad. Fokke: ‘Nu hij, die altijd zo duidelijk was, zelf wordt aangesproken op zijn integriteit, gaat hij mitsen en maren. Dat hadden we nou juist van hem niet verwacht.’

Van Grootheest wil het graag nog één keer zeggen: ‘Leers was een fantastische burgemeester.’ Maar daar gaat het hem nu even niet om. ‘Het gaat om de vraag of hij zichzelf nog wel had kunnen zijn, na deze affaire. Of hij anderen nog wel de maat kan nemen.

‘We zijn ons echt wel bewust van de emoties in de stad. Maar daar mogen wij ons uiteindelijk niet door laten leiden. Dit is een principiële afweging. Er is altijd een deel van de kiezers voor wie je het niet goed doet. Als we hem hadden laten zitten, waren weer anderen boos geweest. Het is niet anders. Dat is politiek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden