Een foute discussie over martelen

STEL. Je bent kruier op een internationaal vliegveld. Je hebt een probleem met je schoonfamilie. Die laat een keur aan wapentuig in je auto liggen....

Maar stel dat je niet in Frankrijk kruiert, maar in de Verenigde Staten. Ook dan houd je natuurlijk vol dat je erin geluisd bent. Maar ja, dat Arabische uiterlijk, dat moet Al Qa'ida zijn. Als je dan wordt opgepakt, word je geslagen, moet je 's nachts wakker blijven, en krijg je de volgende morgen meteen weer klappen. Want bekennen zul je.

Is martelen gerechtvaardigd? Nee, natuurlijk niet. Juist dat maakt de vraag van The Economist zo misplaatst. Aanleiding is het overzicht in The Washington Post van de door de Amerikanen gehanteerde ondervragingsmethoden van verdachten. Slaan, geen medische behandeling toestaan terwijl dat wel nodig is, een verdachte wakker houden, of dwingen uren in een ongemakkelijke houding te zitten of te staan.

Een dilemma: het tikkende-bomscenario. Je weet dat binnenkort een bom afgaat die duizenden slachtoffers maakt. Er is een verdachte van wie het heel aannemelijk is dat hij weet waar de bom ligt. Martel hem en de informatie is binnen. Martelen dus, zegt de Amerikaanse advocaat Alan Dershowitz. Rechters moeten net als een huiszoekingsbevel een 'martelbevel' kunnen afgeven.

Officieel ontkent Washington alles. Maar er wordt niet zo maar 'gelekt'. Door anoniem te spreken over de methodes die worden gehanteerd, lijkt het volgens The Economist alsof de betrokkenen om hulp vragen: hoe ver kunnen ze gaan om aan informatie te komen waarmee een nieuwe grootschalige terroristische aanval kan worden voorkomen? Ze hebben recht op een antwoord, vindt het blad en begint te plussen en minnen. Conclusie: Amerika en zijn bondgenoten moeten vooral voor de beschaafde normen en waarden kiezen. Niet martelen dus, zou je denken. Maar. . .

Gezien de ernst van de terroristische dreigingen moet er ruimte zijn voor discussie over de grenzen. Niet martelen, wel lange ondervragingen, een lichte vorm van slaapgebrek, het toedienen van een waarheidsserum , in sommige gevallen zou dat moeten kunnen, vindt The Economist.

Maar noemen we dat beschaafd? Wie beschaafd is, praat niet over het oprekken van dit soort grenzen. Bovendien maakt Bush, de nieuwe moraalridder die ten strijde trekt voor mensenrechten en democratie, zich alleen maar ongeloofwaardiger door zich te verlagen tot de praktijken van de bad guys.

En wie praktisch redeneert: de nieuwe behandeling van verdachten zou de Amerikaans-Europese betrekkingen verder onder druk zetten, waarschuwt The Economist. En Time weet daar alles van. 'The States haten is een groeimarkt in heel Europa.'

Europese en Amerikaanse meningen zijn naast elkaar gezet. 'Je bent met en dus voor ons of je bent tegen ons, is praat die je verwacht van een ijverige mullah, niet van een Amerikaanse president', schrijft de Britse popmuzikant Brian Eno. 'Europeanen zijn naief en provinciaals', vindt de Amerikaanse publicist Christopher Caldwell. 'Wanneer komt de EU met een uitvoerbaar plan voor Irak? Het Midden-Oosten? Voor Noord-Korea?'

Amerikanen en Europeanen begrijpen elkaar niet en Time wekt niet de indruk dat dit binnenkort verandert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden