Nieuws College Limburg

Een extraparlementair college voor Limburg? Zeer ongebruikelijk maar misschien de enige optie

Laat Limburg de komende jaren besturen door een extraparlementair college van Gedeputeerde Staten, ofwel: een college dat niet wordt samengesteld op basis van partijlidmaatschap, maar op basis van deskundigheid. Dat voorstel hebben de informateurs Ger Koopmans en Geert Gabriëls voorgelegd aan Provinciale Staten – dat hierover maandag een standpunt zal innemen.

Het provinciehuis van Limburg, gelegen aan de Maas in Maastricht. Beeld ANP

Het voorstel van Koopmans en Gabriëls – respectievelijk gedeputeerde in Limburg voor het CDA en wethouder voor Weert Lokaal in de gemeente Weert – vormt de onvoorziene ontknoping van een formatie die nu al ongewoon lang heeft geduurd. Inzet van de besprekingen was hoe het huidige college van Gedeputeerde Staten, dat bij de verkiezingen voor Provinciale Staten van 20 maart zijn meerderheid is kwijtgeraakt, zou kunnen worden uitgebreid. De vier partners – CDA, VVD, PvdA en D66 – verschilden van mening over de vraag hoe de basis van hun coalitie kon worden verbreed. GroenLinks lag als vijfde coalitiepartner voor de hand.

Maar de keuze voor een mogelijke zesde partij leidde tot meningsverschillen die onoverbrugbaar bleken. CDA en VVD zeiden open te staan voor gesprekken met hetzij Forum voor Democratie, hetzij de PVV. PvdA en D66 wezen zo’n constellatie echter categorisch af. En ook GroenLinks wil zich niet aansluiten bij een coalitie waarvan Forum of de PVV deel uitmaken. Andere coalities zouden naar het oordeel van de formateurs ‘onvoldoende recht (doen) aan de opdracht van een brede coalitie, noch (…) aan de verkiezingsuitslag’.

Het provinciehuis van Limburg, gelegen aan de Maas in Maastricht. Beeld ANP XTRA

Extraparlementair college

Het ontbrak de beoogde partners vooral aan politieke wil om tot een zespartijencoalitie te komen, stelden de formateurs vast. De inhoudelijke meningsverschillen waren minder groot. Vandaar dat zij de vorming van een college op basis van programmatische overeenstemming wel degelijk kansrijk achten. Zo’n extraparlementair college zou zeven leden moeten tellen, schrijven zij in het 123 pagina’s tellende verslag van hun werkzaamheden. ‘Een college waarbij niet het partijlidmaatschap van de kandidaten doorslaggevend is, maar én draagvlak, én de bestuurlijke en/of inhoudelijke expertise én geschiktheid.’

Zo’n technocratisch college zou zich moeten richten op acht ‘uitgangspunten van beleid’ die Provinciale Staten eerder hebben geformuleerd. Het college zal per thema wisselende meerderheden moeten organiseren. ‘In het op vier na gelukkigste land ter wereld biedt een extraparlementair college in de mooiste provincie het beste, sterkste en meest stabiele provinciaal bestuur voor Limburg voor de komende vier jaar’, schrijven de informateurs. CDA-gedeputeerde Ger Koopmans en Karin Straus, politiek leider van de VVD in Limburg, zouden als formateurs van zo’n coalitie moeten optreden.

De extraparlementaire coalitievorm is in Nederland zeer ongebruikelijk. Op nationaal niveau is er de laatste honderd jaar slechts één extraparlementaire coalitie geweest: het tweede kabinet-De Geer (het eerste kabinet met sociaaldemocratische ministers). Daarvan maakten ook twee ‘partijlozen’ deel uit, en één lid van de ARP dat tegen de zin van zijn partij toetrad tot het kabinet. Het was een ongelukkig kabinet met een matige reputatie: het trad aan in augustus 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, en stond onder leiding van een uitermate zwakke minister-president. Die werd een jaar later, toen het kabinet in ballingschap was gegaan, vervangen door de strijdbare Pieter Sjoerds Gerbrandy.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden