Een elftal kleurrijke nieuwelingen

Ze komen uit Oost-Europa, Brazilië, Afrika, Australië én Nederland en ze zijn een afspiegeling van de multi-culturele samenleving. De Nederlanders onder hen hebben Nigeriaans, Marokkaans of Turks bloed, zijn opgegroeid in een Heemskerker woonwagen of op het Friese platteland....

De sombere geluiden over de uitgeholde nationale voetbalcompetitie namen dit seizoen alleen toe: maestro Cruijff vindt de techniek beperkt (hij heeft gelijk), anderen stellen dat de mentaliteit niet deugt, dat spelers te vroeg te veel verdienen, dat het spel naïef is, dat Nederlanders niet kunnen verdedigen, dat ze daarom altijd verliezen van pakweg Duitsers.

Deels waar, deels ook niet. Er was ook veel te genieten, van tieners vaak die onbevangen het veld betraden en lieten zien waarom voetbal nog een mooi spel is. Zij vormen de romp van het elftal.

Na het Bosman-arrest van 1995 vroegen de clubs in 'lageloonlanden' als Nederland zich af of opleiden nog zin had: het kapitaalkrachtige buitenland kon de transfervrije spelers hier immers gratis ophalen. Anno 2001 is de nieuwe realiteit doorgedrongen. Een systeem van afkoopsommen is blijven bestaan, waarmee het verkopen van spelers een pijler onder de economie van het voetbal is gebleven.

Een van de grootste bedreigingen voor de Nederlandse competitie blijft het feit dat er geen beperking meer is van het aantal buitenlanders per club, zodat Glasgow Rangers en Barcelona vijf of zes Nederlanders kopen in plaats van een of twee en zelfs de tweede garnituur aantrekkelijk is. In deze verhoudingen is Smit van Telstar een interessante partij voor Bologna, Hill (Willem II) voor Hansa Rostock en Meerdink (De Graafschap) voor Udinese.

In Nederland is de tijd van een overschot aan dure buitenlanders, schier onbetaalbare spelers van buiten de EU vooral, goeddeels voorbij. De eigen opleiding krijgt weer de ruimte. Arjen Robben was pas zestien jaar toen hij tegen Feyenoord debuteerde. Hij fietst naar het stadion, volgt tussendoor lessen op school en maakte Ajax-huurling Hoekstra overbodig. PSV gaat hem kopen voor bijna tien miljoen gulden, waarmee hij de duurste kindster is op de nationale velden. Leonardo en Van der Vaart waren zeventien toen ze doorbraken bij Feyenoord en Ajax.

Opvallend (en ook weer niet, want Nederlands beste aanvallers spelen over de grens) is dat veel goede aanvallers buitenlanders zijn uit landen die het op hun beurt in financiële zin afleggen tegen Nederland: Arveladze, Kalou en Leonardo, Nurmela en Allbäck, Anastasiou, Hristov, Kezman, Rommedahl, Soetaers, De Witte, Gluscevic.

Uit het gekleurde palet van spelers in de eredivisie is door de Volkskrant een favoriet elftal gedestilleerd. Het criterium is dat de voetballer in het seizoen 2000-2001 is doorgebroken of, als het om een buitenlander gaat, een opvallende entree maakte op de Nederlandse velden. Sommigen, zoals Van der Vaart, Ikedia en Touzani, speelden al een seizoen eerder een of meerdere keren in het eerste elftal, maar ze vestigden deze jaargang hun naam.

Bewust is gekozen voor een ploeg met vleugelaanvallers, hoewel dat type steeds zeldzamer is geworden.

Doel: Gabor Babos, NAC, 26 jaar. Stijlvolle doelman, korte mouwen, uitstraling. Trainer Ten Cate nam hem mee uit Hongarije en de supporters van NAC hadden zo hun gedachten. Keepers uit Oost-Europa zijn geen garantie voor succes. Dudek was goed, Jevric en Kralj niet. Maar Babos weer wel.

Rechtsachter: Michael Lamey, RKC, 21 jaar. RKC was de revelatie van het seizoen. In Waalwijk is de Zalmnorm tot kunst verheven, met trainer Jol en directeur Brands als rekenmeesters. Lamey kwam voor niets van Ajax, uitgerekend de club die Vierklau, Cruz, Bergdolmo, O'Brien, Yakubu, Kanu, ja zelfs Van der Meyde als rechtsachter probeerde. Heeft Ajax zich vergist? Dat is te gemakkelijk geconcludeerd. RKC speelt minder aanvallend, geeft dus minder ruimte weg achter zijn defensie, en bij RKC krijgt een speler meer tijd om te rijpen. Leonardo speelde Lamey een tijdlang zoek in de Kuip, maar hij mocht gewoon blijven staan en herstelde zich uitstekend.

Centrale verdediger: Rob Penders, NAC, 25 jaar. Kwam halverwege het seizoen 1999-2000 over van RBC. Solide verdediger in zijn eerste seizoen eredivisie. Geconcentreerd, hard, kopsterk, bijna clubtopschutter zelfs met zes doelpunten. Zwaanswijk van FC Utrecht is ook zo'n goeie, maar die was al eerder doorgebroken.

Centrale verdediger: Karim Touzani, FC Utrecht, 20 jaar. De Nederlandse Marokkanen kloppen nadrukkelijk op de deur (zie Elkhattabi). Touzani, ook hij is Amsterdammer en ook hij speelde bij Ajax, speelde Van der Gaag uit het elftal. De middenvelder was opeens centrale verdediger.

Linksachter: Fatih Sonkaya, Roda JC, 19 jaar. Eigenlijk rechtsachter. Geboren in Turkije. Ook hij verwees een gerenommeerde ploeggenoot (Ger Senden) naar de bank. Heeft flair, is snel, technisch begaafd, zijn rushes zijn imposant en hij kan kiezen tussen Jong Oranje en Jong Turkije. En PSV schijnt al op hem te loeren.

Rechtermiddenvelder: Jan Kromkamp, AZ, 20 jaar. AZ kende een belabberd seizoen, maar de Fries denderde over het veld. De nieuwe Bosvelt.

Middenhalf: Brett Emerton, Feyenoord, 22 jaar. Ook Emerton speelde vooral rechtsachter, want voor de centrale posities op het middenveld heeft trainer Van Marwijk Bosvelt en Paauwe. Af en toe mocht Emerton zich uitleven op het middenveld en ook dan glorieerde hij. Hier, in de linie der verbindingstroepen, ligt zijn ambitie.

Linkermiddenvelder: Rafael van der Vaart, Ajax, 18 jaar. Ajax is beroemd geworden om zijn eigen opleiding en hoe de goegemeente ook moge denken over de saneringsdrift van manager Adriaanse, hij geeft de jeugd een kans. Van der Vaart speelde Witschge uit het elftal. Heeft ook mindere kanten, zoals het ontbreken van pure snelheid, maar de Heemskerker wacht een mooie toekomst.

Rechtsbuiten: Pius Ikedia, Ajax, 20 jaar. Bijna geen club speelt meer puur 4-3-3, maar onze ploeg wel, en dus was het zoeken geblazen naar een nieuweling op rechtsbuiten. Ikedia is wisselvallig en zijn voorzetten moeten beter, maar hij kan ongelooflijk pingelen, met schijnbewegingen die je bijna nooit meer ziet.

Middenvoor: Mateja Kezman, PSV, 22 jaar. Spot met elk vooroordeel over Joegoslavische voetballers. Keza is niet lui, hij is geen 'Braziliaan van de Balkan' zoals veel van zijn landgenoten, maar hij paste zich snel aan en kroonde zich tot topschutter. En volgend seizoen, als Van Nistelrooij is vertrokken, is hij altijd diepe spits.

Linksbuiten: Leonardo, Feyenoord, 18 jaar. Het pingelmannetje begon overweldigend, viel door de paspoortaffaire ver terug en was net op tijd weer in vorm om de tweede plaats veilig te stellen. Hij is eigenwijs, valt te vaak, doet soms vervelend en veel kenners vragen zich af of hij de wereldtop zal halen, maar zijn voorzet achter het standbeen langs tegen RBC (waaruit Gyan scoorde) beklijft. Hét hoogstandje van het seizoen.

Reservebank: Bas Wijnen (Vitesse, vocht terug na kanker), David Mendes da Silva (Sparta, stijlvolle verdediger), Damien Hertog (RBC, mooie middenvelder), Joey Gudjonsson (RKC, niet te houden) en Arjen Robben (FC Groningen, weer een talent dat voor PSV kiest.)

Zo slecht is de eredivisie nou ook weer niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden