Een eindeloze reeks missers in elke provincie

miljoen bij de aanleg van de Blauwe Stad. Provincies kunnen nog een flinke slag maken.

amsterdam - Wie provincies beschouwt als een overbodige bestuurslaag waar amateurpolitici gemeenschapsgeld verbrassen, kan zijn lol op met de kritische rapporten van de provinciale rekenkamers. De 211 rapporten die deze rekenkamers sinds 2006 hebben gepubliceerd, lezen soms als een litanie tegen de twaalf provincies.


Noord-Brabant gaf 32 ambtenaren een te hoge gouden handdruk. Groningen verspeelde bij de aanleg van de Blauwe Stad 29 miljoen euro. Provinciale wegen in Overijssel en Gelderland werden veel te laat opgeleverd. En in de Randstad bleek 40 procent van de kinderen die in aanmerking kwamen voor jeugdzorg langer dan 22 weken op de wachtlijst te staan.


De directeuren van de rekenkamers zijn de eerste om hun sombere toon te nuanceren. Het is nu eenmaal hun werk om te speuren naar fouten, zeggen Ans Hoederdos van de Randstedelijke Rekenkamer (Utrecht, Flevoland, Noord- en Zuid-Holland) en Piet de Kroon van de Zuidelijke Rekenkamer (Noord-Brabant en Limburg). Van kritiek kunnen provincies immers leren. Bovendien zijn er ook duidelijke verbeteringen zichtbaar, zodat het ook om die reden oneerlijk zou zijn al te harde conclusies te trekken. De gouden handdrukken in Noord-Brabant zijn bijvoorbeeld verleden tijd, zegt De Kroon. Vraag de rekenkamers dan ook niet een totaaloordeel te geven. Daarvoor zijn de provincies te verschillend en de onderzoeksmethodes onvergelijkbaar. Kritiek op provincies willen de rekenkamers liever op een 'abstracter niveau' geven.


Maar ook dan is de kritiek niet mals. Volgens De Kroon gaan veel opmerkingen over de 'externe aansturing' van gemeenten, het rijk, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Ook het dualisme kan beter. De provinciale staten moeten duidelijke kaders stellen en de uitvoering beter controleren.


Deze conclusies komen ook naar voren uit het onderzoek dat de Volkskrant verrichtte naar de 211 rapporten die de provinciale rekenkamers sinds 2006 hebben gepubliceerd. In 14 procent van de onderzochte projecten bleek externe aansturing een probleem. Als de provincie leiding had gegeven waren de wegen in Overijssel en Gelderland bijvoorbeeld sneller aangelegd.


In 18 procent van de gevallen hadden de rekenkamers ook overduidelijk kritiek op de controlerende functie van de provinciale staten. Bij de verkoop van aandelen in energiebedrijf Essent liepen statenleden in Noord-Brabant bijvoorbeeld achter de feiten aan.


Op basis van de rekenkamerrapporten kan ook over de afzonderlijke provincies en voor diverse thema's een oordeel worden geveld. Op bijgaande grafiek (pagina 7) is te zien hoe positief of negatief de provincies worden beoordeeld door hun rekenkamers. In de vier kaders (hiernaast) is te lezen hoe de rekenkamers oordelen over infrastructuur, jeugdzorg, openbaar vervoer en natuur.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden