Een echte Delftse ingenieur, niet wars van een stunt

Een gepassioneerd exact-wetenschapper die bekend werd met boeken over een kunstvervalser.

null Beeld
Beeld

Frederik Kreuger was een echte Delftse ingenieur, een 'Delftse fietsenmaker', zoals zijn zoon dat noemt. Zelfs zijn werk over meestervervalser Han van Meegeren pakte hij op wetenschappelijke wijze aan. Een week voor zijn dood op 10 januari gaf hij nog een interview op de Japanse televisie over Van Meegeren. Er werd nog een speelfilmcontract afgesloten met een Amerikaanse studio. 'Of die film er nu ook komt, moeten we even afwachten', zegt zijn zoon Bas.

Professor dr. ir. Frederik Kreuger, hoogleraar hoogspanningstechniek aan de TU Delft, had twee hobby's: muziek en schrijven. Maar zijn passie was de wetenschap. Zo streed hij op eigen wijze tegen windenergie. Hij noemde de bouw van windmolens pure kapitaalvernietiging, omdat 'bij horten en stoten stromende lucht nooit een stabiele aandrijving kan zijn voor een generator'.

Kreuger werd geboren in Amsterdam als zoon van een werknemer van de Holland-Afrika Lijn. De familie was zeer muzikaal. Zijn oma was operazangeres, zijn opa pianist en zijn broer Willem jazzmusicus. Zelf leerde hij viool en gitaar spelen. Na de oorlog studeerde hij elektrotechniek in Delft en promoveerde daar in 1961 op het proefschrift Detection and location of discharges: in particular in plastic-insulated high-voltage cables. Hij werkte in Zweden en Engeland, totdat hij een vaste baan vond op het lab van kabelfabrikant NKF in Delft. Toen Philips het bedrijf overnam, moest hij op kantoor gaan werken in Rijswijk. Het was voor hem een uitkomst dat hij in 1986 kon terugkeren naar de universiteit als buitengewoon hoogleraar.

Na zijn pensionering in 1995 stortte hij zich op zijn hobby's. Dankzij de platen van Tata Mirando was hij gefascineerd geraakt door zigeunermuziek. In 1972 richtte hij het zigeunerorkest Siperkov op, dat jarenlang door Nederland toerde en in de zomer vaak speelde in het Zeeuwse vissersplaatsje Veere. Als leider bepaalde Kreuger op viool de melodie waarop de rest van het orkest kon improviseren.

Hij was niet wars van een stunt. Tijdens een open dag van de TU trad zijn orkest op in een Kooi van Faraday (een kooi van elektrisch geleidend materiaal) met zo'n half miljoen volt erop. Eerst speelde het orkest rustig in het donker met alleen geknetter. Daarna werd het heftiger met spattende vonken, felle bliksem en laaiend blauw vuur, tot de stroom werd uitgeschakeld met een enorme knal. Het orkest bleef gewoon doorspelen.

Na 1992 besloot hij boeken te gaan schrijven. Dat waren aanvankelijk schelmenromans waarmee hij alleen lokaal enig succes had. Maar bij een bezoek aan Museums Vledder voor valse kunst zag hij het werk van Van Meegeren. Hij raakte gefascineerd door de 'charmante schurk' en ging zich in de perfectie van diens vervalsingen verdiepen. Hij stelde vast dat Van Meegeren, naast een geweldig schilder, ook een briljant psycholoog, kunstkenner en wetenschapper moest zijn geweest. Zijn schilderij De Emmaüsgangers zou nog steeds als een Vermeer in Museum Boijmans Van Beuningen hangen als Van Meegeren in 1945 niet gearresteerd was op verdenking van collaboratie. Om een celstraf te ontlopen, moest Van Meegeren toegeven dat een schilderij, dat hij aan rijksmaarschalk Göring had verkocht, geen Vermeer was maar een vervalsing. In tien jaar tijd schreef Kreuger zes boeken over Van Meegeren, die hem wereldwijd bekend maakten.

Na de dood van zijn vrouw, april vorig jaar, verslechterde zijn gezondheid. Kreuger laat twee kinderen na.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden