Een echt op-en-top sportland?

Azerbeidzjan heeft de eerste Europese Spelen omarmd. Na de imposante openingsceremonie, bijgewoond door onder anderen Poetin en Erdogan, volgden de eerste sportieve successen.

Beeld Frank Schall000

Als Azerbeidzjan zichzelf op de kaart wilde zetten met de eerste editie van de Europese Spelen, dan is dat in het eerste weekeinde meer dan behoorlijk gelukt. Buiten de openingsceremonie vol glitter en smuk van vrijdag was er zondagavond de eerste plaats in het voorlopige medailleklassement. De Azeri wonnen dertien medailles, zes gouden, twee zilveren en vijf bronzen, en waren daarmee in de eerste afrekening beter dan de Russen en de Turken.

Azerbeidzjan, land aan de Kaspische Zee, rijk door olie en gas, wordt in de westerse wereld bepaald niet als een op-en-top sportland gezien, maar in sommige sporten behoort het tot de wereldtop. Het zal geen toeval zijn geweest dat de nummer dertig van de 'grote' Spelen van Londen (2012) twee van zijn favoriete sporten in het eerste weekeinde van de Europese Spelen had geprogrammeerd.

Vuurwerk boven het stadion van Bakoe. Beeld Frank Schall
De Nederlandse delegatie tijdens de openingsceremonie. Beeld Frank Schall

In karate, overigens geen olympische sport, werd zaterdag en zondag door de Azerbeidzjanen liefst viermaal goud gewonnen. Dat onderdeel, in de olympische rangorde al sinds 1988 gepasseerd door taekwondo, zit er na twee dagen competitie op.

De twee andere gouden medailles voor Azerbeidzjan vielen in het worstelen. Elvin Moersalijev en Rasoel Tsjoenajev wonnen goud in de sport die in Eurazië groot aanzien geniet. Het is bijna niet voor te stellen hoe groot de woede was in landen als Azerbeidzjan, toen het hoofdbestuur van het IOC enkele jaren geleden besloot voor de Olympische Spelen van 2020 en 2024 het worstelen te schrappen.

Dat besluit werd in 2013 teruggedraaid. Worstelen, zeer populair in Azerbeidzjan, kwam als sport nummer 28 terug op het olympische programma voor Tokio. De Russische president Poetin en de Koeweitse sjeik Al-Sabah bemoeiden zich nadrukkelijk met de affaire die in 2013 op de sessie van Buenos Aires door het Internationaal Olympisch Comité werd beslecht. Beide officials waren in het weekeinde in Bakoe: Poetin bij de openingsceremonie, Al-Sabah als prijsuitreikende superbestuurder.

Voor Azerbeidzjan bestaan er de komende weken nog vier gevechtssporten bij hun eigen Europese Spelen. Judo, een serieus Europese kampioenschap, dan boksen, taekwondo en ten slotte een dag sambo. Dat is een worstelsport, in 1920 ontstaan in het Russische leger. Het staat voor 'zelfverdediging zonder wapens'.

Op andere terreinen proberen de sportleiders van het land ook hun sporen na te laten. Zo treden in het populaire beachvolleybal namens Azerbeidzjan koppels aan die voor de helft uit voormalige Braziliaanse speelsters bestaan.

De 35-jarige veteraan Vivian Cunha is gekoppeld aan Zina Lijoebimova, een jonkie. Raquel Ferreira speelt in het strandtoernooi met Ajnoer Karimova. De laatste komt, om een idee te krijgen van de sportorganisatie in dit land van negen miljoen inwoners, van School Nummer 236, de Staatsacademie voor Lichamelijke Training en Sport.

Sporters trainen net buiten het atletendorp. Beeld Frank Schall

De Europese Spelen worden vanuit andere landen dan die in de Russische invloedsfeer verkeren, behoedzaam tegemoet getreden. Bij de openingsceremonie van vrijdag waren naast Vladimir Poetin, als ex-judoka een ware sportliefhebber, de Turkse president Recep Erdogan en de Kazakse president Noersoeltan Nazarbajev aanwezig.

Zij zaten op de voorste rij met de president van Azerbeidzjan, Ilijam Alijev, met diens vrouw Mehriban Alijeva, die de organisatie van de Europese Spelen voorzit en met de hoogste bazen van de betrokken olympische organisaties. Dat zijn de Ier Patrick Hickey, de voorzitter van het Europees Olympisch Comité (EOC), en de Duitser Thomas Bach, sinds 2013 de eerste man van het Internationaal Olympisch Comité.

De duur bezette ereterras van het stadion in Bakoe tijdens de openingsceremonie. Beeld afp

Hickey is de grondlegger van de Europese Spelen. Hij noemde de Europese Spelen de ontbrekende vijfde ring van de continentale Spelen in de wereld. De Europese Spelen laten zich graag vergelijken met evenementen als de Aziatische Spelen en de Pan-Pacific Games. Hickey benadrukte bij zijn dankwoord aan Azerbeidzjan de rol van sport. 'Sport heeft de unieke kracht om verandering tot stand te brengen. Het biedt een universele wet van sport, ethiek, eerlijk spel, respect en vriendschap', zo sprak Hickey tot de vertegenwoordigers van vijftig sportlanden.

Dat bij diezelfde openingsceremonie de afvaardiging van Armenië met boegeroep werd ontvangen, was een hobbel waar de sportbewindvoerders gemakkelijk overheen stapten. Daags na de opening hield Bach bij een diner in Bakoe een speech, waarin hij zijn eigen sportwereld prees voor de manier waarop Armeniërs en Azeri's in dezelfde wedstrijd kunnen uitkomen. 'Dit is de kracht van sport om mensen samen te brengen, ongeacht hun afkomst, geloof of nationaliteit. Dit is iets dat sport kan doen. En misschien wel iets dat alleen nog maar door sport kan worden bewerkstelligd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden