Een duurzame toekomst vraagt om kernenergie

Kernenergie wordt door velen niet als duurzaam gezien. Ten onrechte zegt Jan van Erp. Er is genoeg uranium om duizenden jaren mee vooruit te kunnen....

Het woord ‘duurzaam’ is zeer in, vooral met betrekking tot energie. Wind, zon en biomassa worden beschouwd te behoren tot de duurzame energiebronnen. Maar zijn ze dat werkelijk in alle toepassingen? Wind en zon zijn wisselvallige energiebronnen, die ‘back-up’ vermogen nodig hebben om aan het elektrische net te kunnen worden aangesloten.

De back-up installatie levert vaak meer energie dan de windturbines of de zonnepanelen. Kortom: om energie uit wind of zon te kunnen leveren aan het elektrisch net, zijn flexibele aardgascentrales nodig. Deze gascentrales werken op een lager dan normaal rendement omdat hun productie steeds aangepast moet worden aan de snel variërende windsnelheid of zonne-intensiteit. In veel gevallen wordt de gewonnen wind- of zonne-energie grotendeels teniet gedaan door het lagere rendement van de gascentrales. Aardgas is niet een duurzame energiebron. De koppeling van wind, zon en aardgas in één energiesysteem is dan ook niet duurzaam.

Ook biomassa is geen duurzame energiebron. Ten eerste omdat het gebruik van landbouwgrond voor energieproductie over honderden jaren zal leiden tot uitputting en erosie, ten tweede omdat de energiebalans van een systeem gebaseerd op biomassa nauwelijks positief is en ten derde omdat er enorm veel landbouwgrond voor nodig is.

Kernsplijting wordt door menigeen als niet duurzaam bestempeld. Dit is een willekeurige en zelfdienende uitleg van het begrip ‘duurzaamheid’. ‘Onuitputtelijkheid’ is immers één van de belangrijkste voorwaarden voor ‘duurzaamheid’. Kernenergie verkregen door kernsplijting voldoet ruimschoots aan die voorwaarde. De reeds aangetoonde reserves van uranium en thorium zijn voldoende om kernreactoren van het huidige type gedurende enkele honderden jaren van splijtstof te voorzien. De nieuwe, in ontwikkeling zijnde, types kernreactoren zullen in staat zijn om circa honderd keer meer energie te winnen uit dezelfde hoeveelheid uranium dan de huidige kernreactoren.

Alleen op basis van de reeds aangetoonde reserves uranium kan de tijdshorizon van kernenergie dus al vooruitgeschoven worden tot tienduizenden jaren in de toekomst. Bovendien is het met de nieuwe types kernreactoren ook economisch haalbaar geworden energie te produceren uit uranium dat is gewonnen uit arme ertsen en zeewater. Daarom is kernsplijting een onuitputtelijke bron van energie.

Een tweede belangrijke voorwaarde verbonden aan het begrip duurzaamheid is dat geen belemmerende omstandigheden achtergelaten mogen worden aan toekomstige generaties. Tegenstanders van kerncentrales wijzen op het radioactief afval als de reden waarom kernenergie niet als duurzaam mag worden beschouwd.

Dit is weer een willekeurige uitleg. Ten eerste is de hoeveelheid radioactief afval uiterst klein vergeleken met de afval en uitstoot afkomstig van fossiele brandstoffen. Ten tweede wordt bij de nieuwe opwerkingstechnieken van splijtstof de radioactiviteit van het afval verkort tot ongeveer 400 jaar. De kleine hoeveelheden radioactief afval (circa 3 m3 per jaar voor een kerncentrale van 1.000 megawatt; ingepakt in een glasachtige substantie) kunnen veilig ondergronds opgeslagen worden voor een paar honderd jaren.

Daarentegen wordt in het recent verschenen energierapport van het huidige kabinet (Visie, Strategie en Agenda) voorgesteld om ‘schone’ steenkoolcentrales te bouwen. Helaas wordt geen melding gemaakt van de grote hoeveelheden as (circa 80 duizend m3 per jaar voor een steenkolencentrale van 1.000 megawatt) dat veel giftige stoffen bevat (kwik, arsenicum, cadmium, lood). Deze stoffen blijven eeuwig giftig. Een gedeelte hiervan wordt via de lucht over de omgeving verspreid en is behalve giftig, ook radioactief.

Het is te hopen dat het huidige kabinet, dat zegt de belangen van toekomstige generaties te behartigen, zal besluiten een realistisch energiebeleid te volgen. Zulk beleid kan niet gebaseerd blijven op duurzaamheidsdromen betreffende energiesystemen die in werkelijkheid niet duurzaam zijn en die afhankelijk blijven van grote subsidies.

Kernenergie moet een belangrijke rol spelen in een energiebeleid dat is gericht op de lange termijn. Zonder kernenergie zal Nederland economisch een moeilijke toekomst tegemoet gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden