Een dode vijand is slechts collateral damage

Bert de Bruin acht het stuitend dat ik het aantal Israëlische doden als 'een verwaarloosbare fractie' heb betiteld.

Zelf komt hij met de getallen: 615 tegenover 4719. Dat is 13%. Een fractie dus. Dat ik licht provocerend bewust van een 'verwaarloosbare' fractie heb gesproken, komt omdat van elke toevoeging aan die 615 in de westerse pers altijd veel meer ophef wordt gemaakt dan bij die 4719.

Het zijn deze getallen die stuitend zijn, niet het vergelijken ervan.

Voor De Bruin is dat evenwel een kille rekensom, getuigend van 'totale gevoelloosheid', alsof het grotere aantal doden aan de ene zijde een maatstaf is. Geen twijfel: indien de getalsmatige verhoudingen omgekeerd waren geweest, dan zouden veel Israëlgangers, wanneer iemand dat verschil als irrelevant had betiteld, vanwege zoveel 'gevoelloosheid' bijkans in hun woede zijn gestikt.

Kern van de zaak: de ene dode aan eigen kant wordt als individu gepercipieerd, die onnoemelijk leed aan nabestaanden berokkent, de tien doden aan de overzijde vormen een anoniem getal. Ook Washington weet precies hoeveel eigen soldaten er rond Bagdad gesneuveld zijn - het veelvoud aan dode Irakese burgers en krijgers houden we 'natuurlijk' niet bij. Generaal Berlijn liet zich recent over Uruzgan nauwelijks anders uit.

En zulke verhoudingen vormen welhaast een wetmatigheid. De Tweede Wereldoorlog kostte liefst 20.000.000 Russen en maar 400.000 Amerikanen het leven - dat is twéé procent. De Politionele Acties: 5.000 doden aan Nederlandse, 150.000 aan Indonesische zijde. U mag raden welk aantal beter in ons geheugen staat gegrift. Ook Sie Hok Tjwan wees daar op.

In óns geheugen, inderdaad. Uiteraard niet in het geheugen van hen, die veruit de meeste slachtoffers te betreuren hebben. Dat verklaart de voosheid in niet-westerse ogen van de hoogdravende morele pretenties waarmee wij ons militaire optreden gepaard laten gaan, omdat andermans doden als “collateral damage” worden afgedaan. Als verwaarloosbaar dus. Het is dit volstrekte mentale onvermogen van mensen als De Bruin om die onevenredigheid onder ogen te zien, dat elders de woede jegens het Westen voedt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.