Een dik boek als daad van verzet

Voor boeken van meer dan duizend pagina's heeft de multitaskende mens geen tijd. En juist daarom halen ze de internationale hitlijsten.

Beeld Hilde Harshagen

Toen de Amerikaanse schrijfster Hanya Yanagihara een paar jaar geleden het omvangrijke manuscript van haar roman A Little Life aanbood bij uitgeverij Doubleday, liet haar redacteur, Gerald Howard, weten dat ongeveer eenderde van de tekst moest worden geschrapt. Yanagihara protesteerde en wees op The Luminaries van Eleanor Cotton en The Goldfinch van Donna Tartt, beide zo'n achthonderd pagina's dik.

Howard ging door de knieën. Een paar maanden later ontving Cotton de Man Booker Prize, kreeg Tartt de Pulitzer Prize en waren hun romans een commercieel succes gebleken. Dit jaar verscheen Yanagahira's boek; het belandde prompt op de shortlist voor de Booker. De winnaar werd een andere papieren baksteen: A Brief History of Seven Killings van de Jamaicaanse auteur Marlon James.

Nieuwe inzichten 2015

Fijn houvast in een wereld vol chaos en ineenstorting: we leren er elk jaar wat bij. Dus viert De Volkskrant de grote nieuwe inzichten die 2015 heeft opgeleverd - dat we weer normaal gaan eten bijvoorbeeld, dat Pluto een soort Frankenstein is met een hartjes-emoji erop, dat de gentechrevolutie is begonnen, je pas echt meetelt met een dik boek en nog 14 andere superinteressante lessen.

Hanya Yanagihara, auteur van 'A Little Life'Beeld afp

Superdikke boeken, hoorden die niet bij de 19de eeuw? Toen verblijdde George Eliot haar lezers met Daniel Deronda (904 pagina's) en Middlemarch (908), en schreef Dickens Dombey and Son (1072) en Bleak House (1104). Logisch, de mensen hadden zeeën van tijd. Geen televisie, internet en sociale media - hoe kwam je die lange avonden anders door dan met lezen?

Anderhalve eeuw later leiden we een multitaskend bestaan waarin computer, televisie, tablet (second screen), smartphone (third screen) en smartwatch (fourth screen) om onze aandacht vechten. Je zou verwachten dat de lezende mens zich te midden van dit geweld zou wenden tot het korte verhaal en de novelle, maar het tegendeel is het geval.

Een daad van verzet

Het zijn de Karl Ove Knausgårds en de Garth Risk Hallbergs van deze wereld die het beeld van het hedendaagse boek bepalen. Boeken van meer dan duizend pagina's waar bijna niemand tijd voor heeft, maar die niettemin de nationale en internationale hitlijsten bestijgen.

Toen Hallberg in 2010 nog druk doende was met City On Fire publiceerde hij in het onlinemagazine The Millions een essay waarin hij opmerkte dat 'een dik boek voelt als een daad van verzet'. En daar wilde hij het zijne wel aan toevoegen, weten we nu.

Een daad van verzet. Het is een strijdbare manier om een aloud psychologisch mechanisme te omschrijven: hoe moeilijker bereikbaar iets is, des te begerenswaardiger het wordt. In de 19de eeuw, toen een buikje voor de meeste Britten een ondenkbare luxe was, maakte Dickens zijn lezers jaloers met zinnen als: 'They were portly gentlemen, pleasant to behold'. Zo rond en welgedaan zouden we allemaal wel willen zijn!

Dit mechanisme indachtig beseffen veel hedendaagse schrijvers en uitgevers dat boekomvang een prima marketinginstrument is geworden. Een dik boek is brutaal, een uitdaging. Het zegt: ik ben twintig, dertig, veertig uur van jouw schaarse tijd waard! Het zegt: denk je dat je mij aan kunt? Kom op dan!

Maar natuurlijk zijn kopen en uitlezen niet hetzelfde. Vele jaren geleden liet Umberto Eco Adriaan van Dis al weten dat een boek met vele kopers en slechts een kleine, koesterende schare lezers eigenlijk het ideaal is van elke schrijver.

En Hallberg gaf in zijn essay eerlijk toe: 'De [omvangrijke] boeken van Moody, Marías en Mantel hebben weinig meer met elkaar gemeen dan dat ze momenteel half-gelezen op mijn nachtkastje liggen.'

Ziedaar het dikke boek als daad van verzet. Zo niet in de leunstoel of in bed, dan toch in de winkel.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden