REPORTAGE

Een deal van 200 miljard, dat stinkt

Bedrijven met lijken in de kast, horloges van 30 duizend euro en een betaling van 225 duizend euro in biljetten van 500 euro. Dat vraagt om een oordeel van de rechter.

Het pand aan de Weesperstraat in Amsterdam, waar Helen N. een bedrijf had waarmee zij naar verluidt 18 miljard euro zou verdienen. Op de 'themadag' over ongebruikelijke transacties voor de Amsterdamse rechtbank, donderdag, zei haar accountant Edwin B. daar niets van te weten.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

'Het kost moeite om niet in de lach te schieten bij zulke absurde bedragen', zegt advocaat Jop Spijkerman. '200 miljard euro, dat is een kwart van het bruto nationaal product van Nederland.' Toch wordt zijn cliënt Edwin B., filiaalleider van een accountantskantoor in Holten, ervan verdacht dat hij naliet om te melden dat die miljarden op een privérekening van Deutsche Bank gestort zouden worden.

De omstreden miljardenmelding vormt donderdagmiddag het bizarre slot van een 'themadag' bij de Amsterdamse rechtbank over ongebruikelijke transacties. Naast Edwin B. - die officieel geen accountant is maar wel adviseert 'over accountancy' - moeten ook twee handelaren en een adviseur uitleggen waarom zij niet hebben gemeld. Zulke meldingen zijn in veel sectoren wettelijk verplicht om witwassen van crimineel geld en het financieren van terrorisme te bemoeilijken.

De dag begint met Aunexum, een bedrijf uit Heerhugowaard dat zich onder meer toelegt op de handel in goud en andere edelmetalen. De eigenaar heeft in 2014 The Art of Investments overgenomen en er blijken een paar lijken in de kast te zitten. Het bedrijf heeft meermaals nagelaten cashbetalingen boven de 25 duizend euro te melden en heeft de identiteitsgegevens van klanten niet goed geregistreerd bij verdachte transacties. Ook zijn 'samengestelde transacties' verzwegen, waarbij klanten hun goudaankopen in delen betalen om te voorkomen dat ze moeten worden gemeld. De officier eist een boete van 65 duizend euro, waarvan de helft voorwaardelijk.

Exclusieve horloges

Daarna is het de beurt aan een ondernemer die jarenlang handelde in exclusieve horloges. Precies het soort dat onder criminelen geldt als een prettig betaalmiddel. Hij heeft onder meer in één klap drie horloges verkocht voor ruim 90 duizend euro, aan een man in Thailand. Zonder dat te melden bij justitie.

Haar cliënt was niet goed op de hoogte van de regels, stelt zijn raadsvrouw. 'Maar hij deed wel degelijk aan een 'subjectieve toets' van klanten. Zo herinnert hij zich dat een adellijke Duitser op een slot woonde. 'Dat is niet verdacht.' Haar cliënt heeft de handel inmiddels gestaakt en leidt 'als ervaringsdeskundige' een verslavingskliniek. De raadsvrouw hoort een boete van 20 duizend euro eisen, waarvan de helft voorwaardelijk.

Na de lunch is de beurt aan een Nijmeegse belastingadviseur. Hij heeft namens een cliënt, ooit veroordeeld voor heling, een deal gesloten met de Belastingdienst. De gewezen heler moet 225 duizend euro aftikken. Als hij zegt dat hij het geld liever niet overmaakt omdat de bank er dan melding van maakt, suggereert de Belastingdienst het geld in contanten te betalen. Zo worden honderden briefjes van 500 euro bij het belastingkantoor afgeleverd. 'Dat is natuurlijk verdacht', erkent de adviseur. 'Maar het kwam niet bij mij op die transactie te melden; de Belastingdienst accepteerde het.'

Het pand aan de Weesperstraat in Amsterdam, waar Helen N. een bedrijf had waarmee zij naar verluidt 18 miljard euro zou verdienen. Op de 'themadag' over ongebruikelijke transacties voor de Amsterdamse rechtbank, donderdag, zei haar accountant Edwin B. daar niets van te weten.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Amoreel

Dat is inderdaad raar gelopen, erkent de officier. 'Maar de Belastingdienst is amoreel terwijl u als adviseur zulke transacties wel moet melden.' Ze eist 5.000 euro boete, waarvan 2.000 voorwaardelijk.

En dan komt de zaak van 'accountant' Edwin B. aan de orde. Die berust op een groot misverstand, verklaart hij. Hij heeft slechts zijn vaste klant Barney K. proberen te helpen. Barney, eigenaar van een transportbedrijf, wilde een rekening openen voor een vriendin. Deze Helen N. zou bezig zijn met een lucratieve deal. Edwin vertrouwde Helen voor geen cent, zegt hij tegen de rechter. Zeker toen hij op een 'klokkenluiderssite' las dat Helen N. een fraudeur zou zijn. 'Ik heb steeds gedacht dat zij Barney oplichtte. Dat heb ik ook tegen hem gezegd.'

Toch bemiddelde de filiaalleider wel toen Barney 'met spoed' een rekening wilde openen bij Deutsche Bank. 'Om de relatie met mijn klant goed te houden, dat had ik achteraf gezien natuurlijk nooit moeten doen.' Edwin ontkent echter ten stelligste dat hij tegen Deutsche Bank zou hebben gezegd dat Helen 18 miljard zou verdienen, 9 procent provisie op een niet nader gedefinieerde deal van 200 miljard Hongkong. De deal zou te maken hebben met haar bedrijf New Projects aan de Weesperstraat in Amsterdam. 'Dat belachelijke bedrag heb ik pas later gelezen in het dossier en het geld is er ook nooit gekomen.'

De officier eist een boete van 5.000 euro.

Uitspraak over twee weken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden