Een dagje naar het strand

Ze nam ze gewoon een paar uurtjes mee naar zee. Zo fotografeerde Patricia Nauta kinderen uit het Katwijkse azc.

Je denkt meteen: Rineke Dijkstra. Haar veelgeprezen Strandportretten (1992-1994) tonen pubers bij de vloedlijn die tevergeefs hun onzekerheid trachten te verbergen in zelfverzekerde posen. Dit is toch wat anders, al snapt fotograaf Patricia Nauta (53) de associatie best. Maar kijk: de kinderen die zij op het strand van Katwijk vastlegde zijn jonger, 10, 11, 12 jaar. Een enkeling is 15. Belangrijker: het draait hier om een andere onzekerheid dan die over lijf en leden. Hier knagen de twijfels over de dagen, de maanden en wie weet de jaren die nog moeten komen. Het zijn ontheemde kinderen. Sarina, Mesam, Favour, Ani en tientallen lotgenoten wonen in het asielzoekerscentrum van Katwijk. Sommigen zitten er al jaren. Een aantal van hen miste in 2013 het algehele kinderpardon: wie langer dan vijf jaar in Nederland woonde, zou een verblijfsvergunning krijgen. Maar de raderen van de bureaucratie konden een klinische telling niet voor iedereen bijbenen.

Let op hun blik, zegt Nauta. Een tikkeltje afwezig, dikwijls de lens ontwijkend, op zoek naar houvast in de verte. Zo wilde ze het contrast vastleggen: vakantiegevoel, op een plek waar de zomer doorgaans zindert van plezier, afgezet tegen uitzichtloosheid.

Ze nam ze mee in de auto naar het strand. Wat afleiding was welkom. In de gangen en kamertjes van het azc woekert nogal eens de verveling. Ze vroeg eerst toestemming aan de ouders. Dat was nooit een probleem. Een aantal kende haar, ze is al enkele jaren bezig met illegaliteit in Nederland.

Nauta had het liefst alle meisjes in bikini gefotografeerd. Dan is het beeld voor haar het puurst. Maar soms was een badpak het maximaal haalbare. Boerkini's heeft ze niet gezien. Twee meisjes wilden bij nader inzien toch maar niet, ze hielden liever hun kleren aan. Achteraf denkt ze: misschien had ze ze toch maar zo moeten fotograferen. De kinderen hebben het leuk gevonden, die uurtjes op het strand. Als ze weer eens op het azc is, vragen ze: 'Juf, wanneer gaan we weer?'

Vooruit, toch nog een overeenkomst met Dijkstra: het gebruik van de flits. Dat kon niet anders. Het natuurlijke licht aan de kust is veel te schel. Weg met die harde schaduwen. Wie wil, kan er symboliek in zien: hier sta ik, in de volle schijnwerper. Zie je? Niks te verbergen. Mag ik misschien blijven?

Door Rob Gollin.

Ciara (11), uit Suriname. Negen jaar in Nederland. Heeft inmiddels een verblijfsvergunning. Patricia Nauta
Sara (11), uit Koerdistan. Vijf jaar in Nederland. Patricia Nauta
Soltan (11) uit Nederland. Zijn ouders komen uit Afghanistan. Patricia Nauta
Ellen (12), uit Armenië. Drie jaar in Nederland. Patricia Nauta
Love (7), uit Nederland. Haar ouders komen uit Nigeria. Patricia Nauta
Milena (10), uit Armenië. Drie jaar in Nederland. Patricia Nauta
Ani (11), uit Armenië. Zes jaar in Nederland. Patricia Nauta
Ali (11), uit Irak. Een jaar in Nederland. Patricia Nauta
Mohamed (15), uit Syrië. Een jaar in Nederland. Patricia Nauta
Favour (11), uit Nigeria. Vijf jaar in Nederland. Patricia Nauta
Haron (15), uit Jemen. Een jaar in Nederland. Patricia Nauta
Roestam (11), uit Armenië. Zeven jaar in Nederland. Patricia Nauta
Mahdi (11), uit Afghanistan. Heeft inmiddels een verblijfsvergunning. Patricia Nauta
Melissa (11), uit Albanië. Een jaar in Nederland. Patricia Nauta

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.