bellen metArie Elshout

Een dag na de Europese topfunctiedeal is de sfeer in het parlement verziekt: ‘Dit is het oude Europa op zijn slechtst’

Het Europees Parlement stemt woensdag over een nieuwe voorzitter van het parlement. Het verrassende akkoord van dinsdag over de voorzitter van de Europese Commissie, doet pijn onder de parlementariërs. Niet een van de Spitzenkandidaten, maar een buitenstaander, Ursula von der Leyden, werd door de regeringsleiders gekozen. We peilen de stemming in Brussel met Europa-correspondent Arie Elshout. 

De Italiaan David-Maria Sassoli laat na de eerste stemronde zien dat hij zeven stemmen tekort kwam bij de verkiezing van voorzitter van het Europees Parlement. Hij werd uiteindelijk in de tweede ronde gekozen.Beeld AP

Hoe is de sfeer in het parlement, een dag na de verdeling van de EU-topfuncties?

‘Iedereen kijkt met een zekere spanning naar hoe de stemming woensdag zou verlopen in het parlement. Want de parlementariërs, die met de benoemingen moeten instemmen, zijn niet echt blij met de deal die nu is gesloten. De sfeer is verziekt. Het Spitzenkandidatenmodel, waarbij de partijen hun kandidaat voor het Commissievoorzitterschap aanwijzen, is met dit akkoord overboord gekieperd.

‘Geen van de drie kandidaten is het geworden, maar een buitenstaander: de Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen. Parlementariërs zijn daarover verbolgen. Want met het Spitzenkandidatensysteem wilden ze als parlement greep krijgen op de benoemingen. Er zit nu veel chagrijn bij de parlementsleden. 

‘Het beeld is toch dat de Europese leiders dit hebben besloten in de achterkamertjes. ‘Dit is het oude Europa op zijn slechtst’, zei de Nederlandse Europarlementariër Bas Eickhout. In 2014 werkte het model wel, met de benoeming van Jean-Claude Juncker. De Europese leiders werden toen gedwongen dit te accepteren. Het parlement zou deze deal niet moeten volgen, hoor je hier in het parlement.’

De Italiaanse oud-premier Silvio Berlusconi, nu Europees parlementslid, wacht in Straatsburg op het resultaat van de eerste stemming.Beeld EPA

Het parlement had de verkiezing vandaag kunnen aangrijpen om zijn ongenoegen te laten blijken.

‘Wat gaat het parlement nu doen? Dat is toch wel een beetje de vraag. Komt er een tegenstem? De aanbeveling van de Europese leiders is dat een sociaal-democraat de eerste 2,5 jaar parlementsvoorzitter wordt en de volgende 2,5 jaar een christen-democraat de functie krijgt. Maar gooit het parlement vandaag zijn kont tegen de krib?

‘De stemming is geheim. Sommige parlementsleden kunnen beslissen om niet op hun kandidaat te stemmen, door bijvoorbeeld een tegenstem uit te brengen op iemand als de Duitse Ska Keller, de kandidaat van de Groenen. De andere kandidaten zijn de Italiaan David-Maria Sassoli van het sociaal-democratische blok, de Tsjech Jan Zahradil van de conservatieve fractie en de Spaanse Sira Rego van de ultra-linkse partijen. Een kandidaat heeft in de eerste drie rondes de absolute meerderheid nodig, daarna is een gewone meerderheid voldoende. Sassoli kwam in de eerste ronde zeven stemmen te kort, hij kreeg 325 stemmen.’

Wat is je inschatting: wie gaat het worden?

‘De verwachting is toch dat de sociaal-democraat Sassoli de nieuwe voorzitter wordt. De grote blokken zijn boos, dat klopt. De sociaal-democraten omdat Frans Timmermans niet voorzitter van de Europese Commissie wordt. De christen-democraten omdat hun man Manfred Weber sneuvelde. Parlementariërs kunnen in theorie hun eigen gang gaan bij de stemming. Maar ik denk toch niet dat ze vandaag tegen hun eigen partij zullen ingaan. Ik ga ervan uit dat ze zich in de stemming zullen schikken aan de aanbevelingen van de Europese leiders.’

Verwacht je dan helemaal niet, als de gedoodverfde kandidaat Sassoli het wordt, dat het parlement uiting zal geven aan de onvrede over de EU-top?

‘De parlementariërs kunnen hun kruit droog houden. Dat ze vandaag bijvoorbeeld de partijlijn volgen maar dat ze het Von der Leyen moeilijk gaan maken en zelfs zullen wegstemmen. Dat betekent dat Von der Leyen de komende twee weken parlementariërs moet gaan overtuigen en toezeggingen moet gaan doen.

‘De vertrekkende Juncker lag goed in het parlement, hij had krediet bij de parlementariërs. Hij was, in tegenstelling tot Von der Leyen nu, hun kandidaat. Juncker durfde tegenstand te bieden aan de Europese leiders. De angst is nu dat Von der Leyen dat overboord zal gooien.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden