Een charme-offensief in Den Haag

DEN HAAG - Shimon Peres (90) oogt breekbaar als hij dinsdagochtend met licht gebogen rug het podium betreedt in het Catshuis. Premier Mark Rutte werpt hem vriendelijke blikken toe. Als Peres begint met spreken, is hij nauwelijks hoorbaar, zijn toehoorders dwingend ademloos te luisteren.


De vraag van de journalist op deze gezamenlijke persconferentie ging niet over de Tweede Wereldoorlog, het antwoord wel. Peres: 'De jonge generatie weet niet meer hoe Israël is ontstaan. Wij weten dat wel. Wij weten dat we ophouden te bestaan als we een oorlog verliezen. Dat is voor ons geen vage theorie, maar werkelijkheid. Kijk naar de Holocaust.'


Er zit verdriet in Peres' woorden. De schaduwkanten van Israël zijn even ver weg, het slachtofferschap is dichtbij.


Tot aan het vorige kabinet kon Israël op bijna onvoorwaardelijke steun van Nederland rekenen. Indien nodig werd ook in EU-verband alle kritiek op Israël gesmoord. Het huidige kabinet neemt een kritischer houding aan.


Peres ontkent de gewijzigde relatie niet, maar zegt niet te geloven dat Nederland 'slechte bedoelingen' heeft. De Israëlische president draait zich naar Rutte toe en vraagt om 'tijd' om de vredesonderhandelingen - onder leiding van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry - in alle rust te doorlopen. Rutte knikt.


Later, tijdens een toespraak in de statige vergaderzaal van de Eerste Kamer, beklemtoont de Nobelprijswinnaar (1994): 'Onze droom is vrede met onze buren. Niets is belangrijker en urgenter dan dat. Ik geloof dat het mogelijk is. Dat het moet gebeuren, zo snel mogelijk.'


Peres gelooft in een tweestatenoplossing. 'Een Israëlische staat en Palestina, die naast elkaar leven in vrede en veiligheid.'


De president weet dat hij ten overstaan van de toehorende Eerste en Tweede Kamerleden hardop droomt. Maar, zegt hij: 'De dromen van gisteren zijn de wonderen van vandaag. Zoals land bouwen op water. Dat klonk ooit onmogelijk, maar het is u gelukt.'


Een ontvangst in de vergaderzaal van de senaat is een eer die slechts enkele staatshoofden ten deel valt. De laatste was de president van Mali, in november 2011. In juni van hetzelfde jaar sprak de Palestijnse leider Machmoud Abbas in de Eerste Kamer.


Hij waarschuwt voor te veel enthousiasme over de diplomatieke toenadering tussen Iran en de Verenigde Staten. Volgens Peres is het gevaar dat Iran kernwapens gebruikt, niet geweken.


Wat Nederland kan doen om de vredesgesprekken in het Midden-Oosten te stimuleren? In elk geval geen EU-regelgeving implementeren die Israël verder onder druk zet, vindt Peres. 'Onderhandelen is beter dan reguleren.'


Peres doelt op het voornemen van de EU de woorden 'made in Israel' te verbieden op producten uit nederzettingen in de bezette, Palestijnse gebieden. Volgens Peres heeft de Amerikaanse minister Kerry onlangs aan de Europese lidstaten gevraagd de invoering van de EU-regel uit te stellen, om de vredesonderhandelingen niet te verstoren. Minister Timmermans van Buitenlandse Zaken (PvdA) zei in maart voorstander te zijn van de EU-regel.


Die wordt voorlopig niet ingevoerd, zei Rutte dinsdag. 'Het kan enige tijd duren voordat alle EU-lidstaten daarover overeenstemming bereiken.'


Partijgenoot en Kamerlid Han ten Broeke is blij met deze opstelling: 'Het is nu geen tijd voor spookrijden. Sinds 2003 is de kans op het slagen van vredesonderhandelingen niet zo groot geweest als nu.'


In de Tweede Kamer is een Israël-gezinde meerderheid, die het bezoek van Peres aan Nederland 'bijzonder', en 'historisch' noemt.


Shimon Peres in zijn speech in de Eerste Kamer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden